3 workshops voor de tuinier

Dat de lente in zicht komt, dat zie je niet alleen aan de eerste bolgewassen die komen piepen. Het workshopaanbod voor de tuinier komt ook stilaan op gang. Ik zet hier 3 interessante workshops op een rij.

Tuin met vijvertje

Workshop ‘bloemen zaaien, hoe doe je dat?’

Welke bloemen, hoe zaaien, welke goedkope of gratis hulpmiddelen gebruiken en wanneer is het beste tijdstip? Dat leer je tijdens deze workshop op zaterdag 29 februari om 10u of 14u aan de oostvleugel van het kasteel Rivierenhof, Parkweg in 2100 Deurne. De workshop duurt 2 uur en is gratis. Vooraf reserveren is verplicht.

Workshop Start to moestuin

Op 8 maart kom je meer te weten over verschillende soorten tuinen, tuinieren en je maakt je eigen moestuinplan. Je kan kiezen tussen de voormiddagsessie van 10 tot 12.30 uur of de namiddagsessie van 14 tot 16.30 uur. Plaats van het gebeuren: Kinderboerderij Rivierenhof, Parkweg, Deurne (omgeving Rozentuin). Vooraf inschrijven verplicht, deelname is gratis.

Workshop rozen snoeien

In het Provinciaal Groendomein Vrijbroekpark groeien meer dan 1000 rozenvariëteiten. De ideale plek voor een workshop over rozen snoeien. Na een korte theoretische uitleg ga je zelf aan de slag. Breng zeker je snoeischaar en handschoenen mee! De workshop kan je volgen op 2 momenten: vrijdag 13 maart of zondag 15 maart, van 14.30u tot 17u. Gratis deelname, inschrijven is verplicht.

Veel plezier dit (moes)tuinseizoen!

Samenaankoop witloofwortels

Bericht aan alle witlovers! Voor het derde jaar op rij kan je via Noordlof je witloofwortels aankopen. Je kan ervoor kiezen om de witloof thuis te kweken (aan 30 cent per wortel) of in de kelder van Fundament in Antwerpen-Noord (aan 40 cent per wortel).

11-07-witloof-3

Bestellen kan nog tot en met 26 februari. Ophalen kan op zaterdag 29 februari tussen 17 en 20u of zondag 1 maart tussen 11 en 12u in de Sint-Amanduskerk van Antwerpen 2060, aan de zij-ingang (Sint-Amandusstraat).

Koos je ervoor om de witloof ter plaatse te kweken, dan kan je op die momenten meteen aan de slag!

Voor wie nog een groentje is op het gebied van witloof, organiseert Noordlof de workshop aan op 29 februari om 17u in de kerk. In dit filmpje krijg je ook al tips om met de wortels aan de slag te gaan.

6 tips voor startende samentuinen

Tijdens de wintermaanden vallen de tuintaken grotendeels stil. Behalve wanneer je een samentuin wil opstarten! Dan is er altijd genoeg te doen: medetuiniers en een locatie zoeken, tuinplannen maken, buurtbewoners informeren…

De Tuin van Zorro, een samentuin in Mechelen

In het voorjaar sprak ik met Hilde en Rita, twee ervaren samentuinierders uit de Tuin van Zorro in Mechelen. Zij gaven een aantal gouden tips voor startende samentuinen:

Zie het niet te groots. Volgens Hilde en Rita is het heel verleidelijk om heel veel mensen te ronselen voor je samentuin. Toch houden zij hun ledenaantal liever op maximum 10. Zo lopen de tuiniers elkaar niet in de weg en heeft iedereen iets om handen in de tuin.

Begin met makkelijke gewassen. Goede oogsten werken motiverend. Begin dus met sla en courgette, daarmee gaat het bijna nooit mis. Bloemkool kan je later nog proberen.

Let it go! Laat dingen los om ergernis te vermijden. Je werkt samen met een groep mensen dus het is belangrijk om goed overeen te komen en je niet druk te maken over kleine dingen.

Maak goede afspraken over de verdeling van de oogst. In de Tuin van Zorro gaat de verdeling van de opbrengst vanzelf. De oogst verzamelt men tijdens de tuinmomenten op een plek. Iedereen neemt dan wat hij of zij nodig heeft. Men houdt geen score bij over wie hoe vaak geweest is en hoeveel oogst hij of zij mag meenemen. Om wrevel te vermijden, kan je best vooraf goede afspraken maken.

Volg af en toe een moestuincursus om de basisprincipes van het tuinieren onder de knie te krijgen. Zo til je je moestuinvaardigheden wat sneller tot een hoger niveau!

Plaats zeker een picknicktafel! In de Tuin van Zorro kweekt men het groepsgevoel aan de picknicktafel. Men babbelt en borrelt er en is volgens Hilde en Rita het geheim achter het succes van hun samentuin.

En als bonus nog deze tip: heel opvallend vond ik de omgang van de samentuinierders met hun buren. Bij de opstart informeerden ze hen over hun plannen en ze nodigen ook regelmatig de buurt uit voor een bezoekje. Ze nemen klachten (bijvoorbeeld over een tak die over een omheining hangt) serieus. Daardoor hebben ze een goede band met hun buren die op hun beurt een oogje in het zeil houden wanneer de tuiniers er zelf niet zijn of hen water geven die keer toen hun regenvaten uitgeput waren.

Veel succes met jullie eigen samentuin!

Dit blogbericht is een herwerking van een artikel dat ik voor het magazine Stadstuinieren (2019-03) schreef. Een nieuwe editie ligt vanaf deze week in de krantenwinkel.

Is een avontuurlijke speelplaats gevaarlijk?

Volgende week gaat onze oudste, net als de meeste kinderen, weer naar school. Hoewel zijn school in een park ligt, is de speelplaats er nog verrassend betegeld. Een paar bloembakken fleuren de buitenruimte van de kleuters op. De ouderraad doet ondertussen samen met de school zijn best om de speelplaats verder te vergroenen. En dat vind ik super, want ik ben zo’n rare mama die blij wordt van een zwart randje in het bad, ha!

Nu merk ik soms dat bepaalde mensen zich toch wat zorgen maken over zo’n avontuurlijke speelplaats. Zijn tunnels, klimbomen en sneukelhagen niet gevaarlijker dan een netjes betegelde buitenruimte? Dat blijkt heel erg mee te vallen. Omdat stenen speelplaatsen erg open zijn, gebeuren er soms ongevallen met kinderen die tegen elkaar knallen. Op een natuurlijke speelplaats zijn er vaker paadjes en afgebakende ruimtes, waardoor dit soort accidentjes minder snel voorkomen.

Dit is de speelplaats van basisschool Omnimundo in Antwerpen. Niet de school van mijn zoon, wel een super leuke buitenruimte!

Toch zijn er ook risico’s op een groene speelplaats. Laat dat nu net de bedoeling zijn. Het gaat in dit geval om ‘aanvaardbare risico’s’, waarbij kinderen eens een schram, bult of zelfs breuk oplopen. In de risicoanalyse die in Nederland en België bij wet verplicht is, bekijkt de preventieadviseur of de risico’s aanvaardbaar zijn. Doornstruiken mogen bijvoorbeeld, maar staan beter niet in de buurt van een looplijn. Zelfs giftige planten kunnen, maar dan best niet op de speelplek van kleuters.

Het risico moet voor het kind duidelijk herkenbaar zijn, zodat het zelf een afweging kan maken. Denk aan een gladde boomstam of steile helling. Zo leren kinderen om potentieel gevaarlijke voorwerpen of situaties te herkennen en ermee om te gaan. Een belangrijke les, want een leven zonder risico, dat bestaat natuurlijk niet.

Dit artikel is een herwerking van een artikel dat ik schreef voor het magazine Stadstuinieren (2018-03). Een nieuwe editie van het magazine ligt begin september in de krantenwinkel.

Vakantie in eigen tuin

Een verre vakantie zit er dit jaar niet in. Als we niet naar de tropen kunnen, moeten de tropen maar naar ons komen…

Groen, groener, groenst

Een wilde, groene jungle: veel tropischer kan het niet. Dus laten we de citroenmelisse, vijg en blauweregen weelderig groeien.

20190621_194606.jpg

In een stadstuin is het belangrijk om de beperkte ruimte optimaal te benutten. Combineer je struiken en bloemen met hang- en klimplanten voor een screen of green. Als je dit bekijkt, lijkt het toch of er elk ogenblik een papegaai of aapje tevoorschijn kan komen?

Chillen in de hangmat

Het cadeau van de lieve mensen van Tropilex kon niet op een beter moment komen. Ik mocht op deze website een hangmat kiezen. Moeilijke keuze, maar het werd een familiehangmat in mooie blauwe kleuren die goed passen bij onze tuinjungle. Als ik de hangmat nu zie hangen krijg ik een instant vakantiegevoel, om nog maar te zwijgen over hoe zalig het is om erin te liggen.

20190618_172316.jpg

Onze driejarige is ook fan, al is dat niet om te chillen (dat kennen kleuters niet, denk ik. Althans niet de mijne). Wel om in te schommelen en te wiebelen. Had ik niet gezegd dat er een aapje in de tuin woont?

Waterpret

Een waterval of subtropisch zwemparadijs is wat te ambitieus voor ons klein tuintje. Maar met de tropische temperaturen in het vooruitzicht kan water niet in de tuin ontbreken. Een tuindouche, voetbadje of plonsbadje kan nog net.

Tuinsafari

Wilde dieren bekijken kan ook in de tuin! Onze oudste is gefascineerd door pissebedden (pissewebben, noemt hij ze). Het lijkt me leuk om samen met hem op zoek te gaan naar verschillende beestjes in de tuin. Op deze site vond ik een checklist van diertjes die hij, met uitzondering van de libelle, allemaal in onze tuin kan terugvinden.

Tropische drankjes

Drankjes smaken nog beter als je ze kan maken met lekkers uit je tuin. Onze favorieten zijn:

  • water met citroenmelisse
  • water met komkommerschijfjes en munt
  • water met aardbeien en basilicum

Parasolletje is optioneel.

 

En verder verzoeken we de weergoden om zonnige dagen (maar als het kan toch iets meer richting 25 graden).

‘Levende’ muren voor gezondere leerlingen

Terwijl veel scholen hun speelplaats vergroenen, gaan twee basisscholen in Antwerpen binnen aan de slag. Ik kreeg de kans om twee basisscholen in Antwerpen te bezoeken die meedoen aan een proefproject rond ‘levende’ muren.

De plantenmuur in een van de kleuterklassen van Omnimundo.

Basisscholen Omnimundo en De Wereldreiziger zijn niet toevallig proefkonijnen in dit experiment. Herinner je Curieuzeneuzen nog? Misschien heb je zelf meegedaan met dit grote burgeronderzoek naar de luchtkwaliteit in Vlaanderen? Uit dit onderzoek kwam onder andere naar voren dat Omnimundo en De Wereldreiziger op de meest vervuilde plek in Vlaanderen gevestigd zijn. De directeur van De Wereldreiziger, Jef Groffen, stelde het zo: ‘’Een lokaal met twintig kinderen ruikt soms erg muf. Helaas heeft een raam openen hier geen zin, omdat de buitenlucht nog veel slechter is.’’ Hoe triestig is dat?

De leerlingen zijn blij met hun ‘jungleklas’.

Naar aanleiding van deze barslechte resultaten startte het stedelijk onderwijs samen NADA, een Antwerps bedrijf gespecialiseerd in mosmuren en verticaal groen, een proefproject op. Bedoeling is om te meten wat de ecologische, psychologische en luchtzuiverende effecten zijn van plantenmuren.

NADA leverde de expertise, materialen en mensen om de plantenmuren te installeren. Zo’n plantenmuur bestaat eigenlijk uit een aantal modulaire panelen waarin planten in een bloempotje geplaatst worden. Onderaan het potje zit een buisje waarmee de planten water kunnen opnemen dat bovenaan in het paneel wordt gegoten. In een paneel van 50 op 60 cm passen al gauw 20 planten. In een kleine ruimte als een klaslokaal telt dat dus snel op!

Voor de keuze van de planten baseert NADA zich op de NASA, die een lijst van planten met een luchtzuiverende werking opstelde. Onder andere graslelie, tiengebodenplant en varens scoren goed op de lijst.

‘’We vinden het jammer dat scholen zo weinig ondersteuning en centen krijgen om hun klaslokalen te vergroenen’’, zegt Marieke Vos van NADA. ‘’We hopen dat we met dit onderzoek het nut van plantenmuren aan te tonen en anderen te stimuleren om hierin stappen te zetten.’’

NADA heeft het logo van Omnimundo in mos laten maken.

Of de plantenmuren ook echt de lucht in de klaslokalen verbeteren, zal het onderzoek uitwijzen. Toch zijn beide directeurs enthousiast. ‘’Het geeft meteen een andere sfeer in de klas en op school’’, zegt Barbara Baudenelle, directeur van Omnimundo. De school wil op termijn elk klaslokaal zijn eigen plantenmuur bezorgen. En terecht, want het ziet er echt fantastisch uit, toch? Een leerlinge zei dat het haar klas een ‘junglesfeer’ geeft en vindt het heel mooi om naar te kijken. Ik vond ook dat de klassen heel anders roken dan een gemiddeld klaslokaal. Veel frisser. Dat is misschien niet alleen de verdienste van de plantenmuur maar (ook?) van het genanotoestel dat NADA samen met de plantenwand installeerde. Zo’n toestel is eigenlijk een luchtzuiveraar voor kantoren en klaslokalen, ontworpen door een Fins bedrijf.

Voor De Wereldreiziger heeft NADA een moswand gemaakt op basis van ontwerpen van de leerlingen.

Ik vind het in ieder geval al een grote verdienste van het project dat men in beide scholen de groene microbe te pakken heeft. Bij Omnimundo kreeg de speelplaats extra planten en onderzoekt men de mogelijkheid om een moestuin op het dak te plaatsen. In De Wereldreiziger is de directeur ook vastbesloten om in elk klaslokaal plantenmuren te plaatsen. ‘’Onze levende muur in de gang is nu plots een plek geworden om spontaan een praatje te slaan’’, merkt de directeur. ‘’De leerkrachten vinden de plantenmuren in de klas rustgevend en ook onze leerlingen zijn enthousiast.’’

Groffen is wel sceptisch over het effect op de luchtkwaliteit.  ‘’Het probleem is hier zo dramatisch dat ik liever zou zien dat men ook de oorzaak van de vervuiling in onze buurt aanpakt. Dat zou iedereen ten goede komen.’’

Meer weten? Kijk op de website van NADA over hun Atmossfairproject.

Ecotuindagen van Velt

Joepie, we mogen binnenkort weer gaan rondneuzen in andermans tuin! Meer dan 200 tuinen zetten hun deuren open tijdens het eerste weekend van juni tijdens de Ecotuindagen van Velt.

IMG_8166

Veerle van herboristerie Helianthus toont smalle weegbree.

Een aanrader is bijvoorbeeld de kruidentuin Helianthus waar je een rondleiding krijgt van de herboriste. Het is een prachtige tuin met meer dan 350 soorten wilde inheemse planten en vergeten groente. Ik bezocht de tuin vorig jaar en heb er veel goede tips en weetjes aan overgehouden.

Adres: Helianthus, Brembosstraat 40, 1800 Vilvoord, België

Open op: zondag 2 juni, 10 – 17 u

 

De ecologische tuin van Tom Van Elst, beter bekend als De Fruitberg, zal ook de moeite zijn. Tom vertelt met veel plezier over zijn bloemenweide, vlindertuin, fruitbomen, bessenstruiken, schaduwtuin en vijver.

Adres: De Fruitberg, Sint-TruidenseSteenweg 394, 3300 Hakendover (Tienen), België

Open op: zondag 2 juni, 10 – 17 u

 

Natuurlijk zijn er verder nog een heleboel interessante en mooie tuinen te bewonderen. Stel zelf je lijstje samen via de lijst van deelnemende tuiniers op de website van Velt.

Veel plezier!

(on)Kruiden in de stad

Ook op straat in de stad groeit heel wat lekkers. Om stadsbewoners hierop attent te maken, laat Goele Leyder boodschappen achter op de stoep. “Ik ben 59, dus niet de typische, twintigjarige guerrillastrijdster”, stelt ze zichzelf al lachend voor.

(c) Goele Leyder

Goele studeert voor herboriste en besloot voor haar eindwerk aan de slag te gaan rond kruiden in de stad. “In de stad zie je heel veel kruiden, alleen vallen ze niet op”, zegt Goele. Dus trekt ze gewapend met krijtverf en een paar mallen de straat op. “Ik vraag natuurlijk vooraf even aan de bewoners of ik op hun stoep mag spuiten. Ik krijg eigenlijk alleen maar positieve reacties. En na een paar regenbuien is de boodschap verdwenen.”

De herboriste in opleiding gaat op zoek naar 6 soorten planten: paardenbloem, madeliefje, gehoornde klaverzuring, grote weegbree, vogelmuur en grote brandnetel. Bij de plantjes zet ze een webadres. “Ik vroeg Velt (Vereniging voor Ecologisch Tuinieren, nvdr) of ik op hun website wat informatie over deze plantjes mocht plaatsen. Er staat ook elke keer een receptje bij.”

Je kan Goele zelf aan het werk zien tijdens het Rozenfeest in Rivierenhof (een park in het Antwerpse district Deurne). Op 9 juni zal Goele er kruiden taggen, je laten proeven van paardenbloemgelei en recepten uitdelen op basis van de planten.

Ik wens haar veel succes met het afronden van haar studie!

4 tips voor groene uitstapjes tijdens het paasweekend

De weerberichten beloven een zonnig paasweekend. Ideaal om van je tuin te genieten, maar natuurlijk ook om uitstapjes te doen. ’t Is dit weekend de moeite om de deur uit te gaan.

De koninklijke serres in Laken

Een keer per jaar opent het Belgische koningshuis de deuren van zijn imposante serres. Wij bezochten de tuin en serres twee jaar geleden en waren vooral onder de indruk van de gaanderij over de heuvels waar je orchideeën, ooievaarsbekjes en fuchia’s kan bewonderen.

Dit jaar zijn de serres te bezoeken van 19 april tot en met 10 mei 2019. Praktische details over het bezoek vind je hier.

Het Hallerbos

Elk jaar toveren de boshyacinten het Hallerbos om in een paarse bloemenzee. Volgens deze website is valt het hoogtepunt van de bloei nu ongeveer. Ik bezocht het bos een aantal jaren geleden met een vriendin.

True story: we keken er al zo lang naar uit dat we als twee jonge veulens het bos in dartelden. En helemaal niet meer wisten waar we onze auto hadden geparkeerd. Het bos is echt groot als je op zoek bent naar de juiste uitgang… Gelukkig vonden we een buurtbewoner die ons ondanks onze vage beschrijving (‘het was in de buurt van een holle weg en er stond ook een dikke boomstronk’) kon helpen. Hallelujah, want het bos is uitgestrekter dan je denkt. Heb je toch wat schrik voor de drukte (die eigenlijk goed meevalt, het bos telt meer dan 500 hectare), dan kan je hier op zoek naar alternatieve plekken.

Tulpenpluk in Berendrecht

Dit jaar gaan we voor het eerst naar de tulpenpluk in Berendrecht (Antwerpen). Je kan er gratis 10 tulpen plukken en er is veel randanimatie, onder andere in het kinderdorp, maar ik vermoed dat onze 3-jarige dit wel het hoogtepunt van de dag zal vinden: het tulpentreintje dat bezoekers van de parking naar de weide brengt. Wie vanuit Antwerpen gaat, kan zelfs de boot nemen. Dat moet je wel even reserveren.

Floralia Brussels

Nog meer bloembollen zijn er te vinden bij het kasteel van Groot-Bijgaarden. Nog tot 5 mei 2019 kan je de tuin van 14 hectare bezoeken en je vergapen aan de meer dan 1 miljoen (!) bloembollen. Volgens de website bloeien er zo’n 500 verschillende soorten, waarvan alleen al 400 soorten tulpen.

Omdat 2019 in het teken staat van Pieter Bruegel de oude, zijn er dit jaar een 20-tal reproducties van zijn meest bekende werken tentoongesteld in het park, de serre, de kapel en de Donjon. Ze zijn ze te bewonderen in originele afmetingen en de kaders worden gedecoreerd met bloemen of groen door bekende bloemsierkunstenaars.

Wat zijn jouw plannen dit weekend?

Samen witloof kweken

Er zijn maar weinig groenten die ik niet lust en witloof is er daar een van. Misschien omdat ik als vegetariër witloof met hesp niet weet te appreciëren. Maar voor Antwerpse fans van witloof is er goed nieuws. Noordlof lanceert een groepsaankoop voor witloofwortels.

Witloof is naar het schijnt best gemakkelijk te kweken thuis. Je hebt een koele plek nodig, zoals een berging of kelder. Witloof heeft niet veel meer nodig dan wat tuingrond vermengd met goed verteerde compost of potgrond. Belangrijk is wel dat de grond luchtig is, zo groeien de wortels recht. Je plant de wortels best in een bak of emmer van minstens 25 cm. Die bakken dek je af met zwarte folie, zodat er geen licht komt aan de gewassen. Na ongeveer 4 weken kan je al oogsten.

Wil je de uitdaging eens aangaan? Bestel je witloofwortels dan voor 24 maart via deze link. Op dit moment is de prijs per wortel 2 cent. Afhankelijk van het aantal inschrijvingen kan die prijs nog dalen. Vanaf 30 maart kan je de wortels ophalen bij Fundament in de Van Kerckhovestraat in Antwerpen.

Heb je geen bruikbare kelder of andere koele plek, dan kan je ook gebruik maken van de kelder van Fundament. Je betaalt dan een klein bedrag voor de goede zorgen van vrijwilligers en voor de grond. Voor 10 wortels betaal je 1 euro, voor 10-30 wortels 2 euro en meer dan 30 wortels 3 euro. Elke zaterdagvoormiddag kan je de groei van je witloof komen opvolgen.

Wie weet eet je dan binnenkort je eigen witloofgratin of -soep. Smakelijk!