Inheemse plantenmarkt 2017

Natuurpunt organiseert voor de derde keer een inheemse plantenmarkt in Antwerpen. Nieuw vanaf dit jaar is dat je er ook autochtoon plantengoed kan kopen.

Het verschil? Soorten kunnen dan wel inheems zijn (dus van nature in onze streek voorkomen) maar het plantmateriaal dat je van zo’n soort in de winkel koopt kan afkomstig zijn van een andere streek in de wereld (bijvoorbeeld een Vlier die men in de Kaukasus is gaan halen). Deze planten zijn dan evengoed niet aangepast aan onze lokale omstandigheden.

Autochtone planten daarentegen groeien hier al duizenden jaren en zijn daardoor aangepast aan de lokale bodem- en klimaatcondities.

De bloemen en bladeren van daslook zijn heel lekker in een salade (en je ademt stinkt niet achteraf, ha!)

Wilde asperge, daslook, tongvaren, wilde cichorei…Met een keuze uit zo’n 80 soorten is de plantenmarkt een echte aanrader. Als je voor 31 maart besteld, krijg je 10% korting.

Praktisch:

Inheemse plantenmarkt Antwerpen op 30 april van 10u tot 17u, op het plein aan de Kloosterstraat en Goedehoopstraat, 2000 Antwerpen. Planten bestellen en meer informatie via www.wilderisbeter.be.

Oproep: maak van je straat een tuinstraat

Heel veel Antwerpenaren dromen van een groenere buurt. Hoe zien groenere straten er dan uit? Gaat het enkel over gevelgroen? Of ook over bomen, struiken, natuur? Worden er ook groenten of sierplanten gekweekt in straten? Wie onderhoudt al het groen? Zijn deze straten dan ook autoluwer?

Dit jaar krijgen 3 straten in district Antwerpen de kans om een antwoord te verzinnen op deze vragen. Tijdens de zomermaanden mogen ze hun straat vergroenen met de steun van onder andere stad Antwerpen, Ecohuis en Antwerpen aan’t Woord en op kosten van de burgerbegroting.

Het project is tijdelijk, zodat men volop kan experimenteren. Bedoeling is om al doende te leren hoe het is om in een groene straat te leven.

Ben jij een inwoner van district Antwerpen en heb je zin om samen met je buren je straat of buurt tijdelijk om te vormen tot een Tuinstraat? Geef voor eind maart een seintje aan Koen Wynants van Antwerpen aan’t Woord.

Info en contact: Koen Wynants, info@antwerpenaantwoord.be, 0473865503, http://www.antwerpenaantwoord.be.

Woon je niet in Antwerpen en toch nieuwsgierig naar het project? Via deze blog blijf je uiteraard op de hoogte. Ik ben heel benieuwd naar welke leuke ideeën die er in de Tuinstraten gerealiseerd zullen worden!

Experimenteren op het dak

Vorig jaar interviewde ik stadsboer Bram Stessel over zijn nieuwe project op het dak van een oude industriële site in hartje Antwerpen, vlakbij het Groen Kwartier. Sinds begin vorig jaar experimenteert hij er met moestuinieren op strobalen.

strobaal-daktuin2-c-bie-van-giel

De keuze voor strobalen was niet toevallig. Omdat het dak niet overal verstevigd is, moest Bram op zoek naar alternatieven voor de moestuinbak. Strobalen wegen de helft minder dan een traditionele moestuinbak. Extra handig dat je bij een strobaal zowel groenten boven als langs de zijkant kan kweken. Een enorme plaatsbesparing!

Het afgelopen jaar experimenteerde Bram met bemesting en verschillende gewassen. Hij testte  zo’n vijftig groentevariëteiten: van roze aardappelen over paarse bonen tot amarantkoren. Hij merkte bijvoorbeeld dat vooral koolplanten het goed doen aan de zijkant van de balen, omdat ze iets minder zon nodig hebben.

De meeste planten deden het ondanks de hevige regenval afgelopen voorjaar toch goed. Dat komt omdat strobalen goed draineren. Handig bij Belgische zomers, maar bij droog weer moet je wel veel water geven.  Op het dak is er sowieso meer wind en zon waardoor de balen nog sneller uitdrogen.

strobaal-daktuin-c-bie-van-giel

De teelt op strobalen is in het begin heel intensief. Via toevoeging van stikstof breng je het composteerproces in de strobaal op gang. De temperaturen in de strobaal lopen op tot 40°C. Eens de temperatuur weer daalt, is het stro klaar voor de moestuin.

Als stikstof gebruikt Bram onder andere koffievliesjes, een afvalproduct dat hij ophaalt bij de Antwerpse koffiebranderij St Michel. De koffieresten houden voeding vast en helpen bij het composteren. Uit recent onderzoek blijkt ook dat het helpt om insecten te weren.

De meeste gewassen kweekt Bram op in de serre op het dak. Alleen wanneer hij met gewassen werkt waarvan je de zaailingen niet kan verplanten (wortels bijvoorbeeld) zaait hij de zaden in de compostlaag bovenop de strobaal.

Na een jaar experimenteren start Bram nu met de tweede fase van zijn dakakker: workshops organiseren en buurtbewoners betrekken. Op 7 maart is er een eerste infomoment voor toekomstige dakboeren. Volgende week zaterdag kan je er een workshop volgen over telen op strobalen. Om op de hoogte te blijven van het interessante aanbod, kan je de Facebookpagina van PAKT volgen.

Luchtige kamerplanten

All I need is the air that I breathe, zongen The Hollies. Het zou het lijflied kunnen zijn van luchtplanten. Deze planten, ook wel Tillandsia genoemd, overleven prima zonder grond. In het wild vind je ze op de gekste plekken: op bomen en rotsen, maar ook op gebouwen en telefoonpalen.

Tillandsia recurvata (c) Panoramio

Tillandsia recurvata (c) Panoramio

De meeste tillandsia’s zijn epifyten. Dat betekent dat ze op een andere plant groeien zonder erop te parasiteren. Anders dan bijvoorbeeld de maretak, die voedingsstoffen van zijn gastplant steelt, halen ze hun water en voedingsstoffen uit de lucht, uit dauw en uit regenwater. Hun wortels, als ze die al hebben, dienen enkel als anker.

Bromeliafamilie

rood-600x500Tillandsia’s komen in allerlei maten en vormen. Er zijn meer dan 650 soorten! Tillandsia zijn groenblijvende, meerjarige planten van de familie van de Bromeliaceae. Je vindt ze vooral in de bossen, bergen en woestijnen van Midden- en Centraal-Amerika, de Caraïben en in het zuiden van de Verenigde Staten. De soorten met dunne bladeren groeien in vochtige streken, terwijl de dikbladige variëteiten vooral voorkomen in droge gebieden.

Water en wind

tillandsia4-c-bie-van-gielDe laatste jaren maakten luchtplanten een opmars als kamerplant. Dat hebben ze niet alleen aan hun bijzondere uiterlijk te danken, maar ook omdat ze relatief weinig onderhoud vragen. Toch houd je best rekening met een paar regels. Luchtplanten houden bijvoorbeeld van zonlicht, maar zet ze in de lente en zomer liefst niet in direct zonlicht. Zorg ook voor een goede luchtcirculatie.

Tillandsia’s doen het heel goed in de buurt van het venster in je badkamer of keuken, maar je kan ze ook prima in je woonkamer houden. Je moet dan wel zorgen voor voldoende vocht. Dat doe je door ze te besproeien met water of door ze een badje te geven. In de koude maanden is een keer per een à twee weken prima, in de warme maanden doe je dit best iets vaker. Gebruik liever regenwater of gedemineraliseerd water dan leidingwater, want tillandsia’s houden niet van kalk.

Trage groeiers

Qua temperatuur zijn tillandsia’s niet echt kieskeurig. Ze verdragen vlot temperaturen tussen 10 en 32°C. Bij lagere temperaturen hebben ze minder vocht nodig. Hoe hoger de temperatuur hoe meer (indirect) zonlicht ze nodig hebben. Wanneer er in de wintermaanden weinig licht is, zijn hoge temperaturen funest. Hang ze dan liever op een koudere, lichte plek, bijvoorbeeld voor een raam zonder centrale verwarming eronder.

tillandsia6-c-bie-van-gielBemesten is eigenlijk niet nodig. Tillandsia’s groeien zo traag dat ze weinig voedingsstoffen nodig hebben. Je kan af en toe wat kamerplantvoeding of bromeliamest aan het water toevoegen.

Het is erg moeilijk om luchtplanten via zaad te kweken. Zelfs professionele kwekerijen wagen zich hier niet aan. Het duurt jaren voordat een plant klaar is voor verkoop. Veel vaker halen kwekerijen stekken uit moederplanten die uit de natuur gehaald zijn. Een luchtplant kan meerdere stekken geven voordat ze uitgeput is.

 Terrarium of muur

Luchtplanten kunnen een echte blikvanger zijn in je interieur door ze in een kader of hangpot aan de muur te bevestigen. Je kan er ook leuke terrariumlandschappen mee maken door ze aan schors, een mooie steen of mos te bevestigen.

(Dit artikel verscheen eerder in het tweemaandelijkse magazine Stadstuinieren, editie juli 2016)

Bewaren

Filmavond stadslandbouw

Filmhuis Klappei is ongetwijfeld de meest charmante bioscoop in Antwerpen. Het filmhuis, gelegen in een voormalig politiekantoor in hartje Antwerpen Noord, heeft welgeteld 1 cinemazaal met zo’n 50 zitjes. En dat zijn alvast twee redenen om snel je plaats te reserveren voor de filmavond op 9 november.

10billionDe derde reden is uiteraard de film zelf. Maandag spelen ze namelijk de documentaire ’10 billion – what’s on your plate’, een film van bestsellerauteur en ‘food-fighter’ Valentin Thurn. In 2050 zal de wereldbevolking gestegen zijn tot 10 miljard mensen. Thurn buigt zich over de vraag hoe we ervoor gaan zorgen dat iedereen gevoed kan worden.

Hij bezoekt bioboeren, maar ook commerciële slachthuizen, speculanten van de grootschalige landbouwindustrie en lokale stadslandbouwprojecten. In India bezoekt hij een zadenbank, waarvan de lokale bevolking beweert dat hun eigen gewassen veel beter bestand zijn tegen de voortdurende overstromingen dan de gemuteerde gewassen van multinationals als Bayer en Monsanto. In Thailand neemt hij een kijkje bij een insectenboerderij en hij steekt zijn licht op bij verschillende privé-initiatieven in Engeland, Duitsland en de VS.

10billionSPOILER ALERT: Turn raakt overtuigd dat er maar twee mogelijkheden zijn om de problemen van de toekomst het hoofd te bieden: kleinschalige, duurzame landbouw en het eten van lokaal geproduceerd voedsel.

Als extraatje stellen Antwerpse stadsboeren en stadslandbouwinitiatieven zich na de documentaire voor en gaan ze in interactie met het publiek. Zeker de moeite dus!

De filmavond wordt georganiseerd door Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Inschrijven kan via stadslandbouwantwerpen@gmail.com. De documentaire start om 19.30u (deuren 19u) en de inkom is vrije bijdrage.

Voedselbos en bijenweide De Soetewey

In mijn vorige blogpost had ik het nog over samentuinen die, ondanks dat ze een meerwaarde voor de buurt zijn, toch verdwijnen wanneer de eigenaar van de grond er andere plannen mee heeft. In de praktijk durft dat wel neerkomen op groen versus geld.

Ook Robin heeft dat aan den lijve ondervonden. Ik leerde hem twee jaar geleden kennen toen hij nog bezig was in De Vergeten Peer, een stuk braakliggend terrein in Wilrijk (Antwerpen) dat hij, samen met vrienden, had omgetoverd tot een prachtige zorgtuin. (Een verslagje over mijn bezoek aan deze geweldige tuin kan je hier lezen)

Robin in de zorgtuin in Wilrijk

Robin in de zorgtuin in Wilrijk

Van begin af aan wist hij dat het verhaal er eindig was. Robin bleef zoeken naar een nieuwe locatie.

Ik ben heel blij te horen dat zijn zoektocht ten einde is! Robin heeft een nieuwe stek gevonden in Wilrijk waar hij een voedselbos en bijenweide aanlegt, ‘De Soetewey’. En nu is het definitief, want hij mag zich eigenaar van de grond noemen!

Bedoeling is om er een biotoop te bouwen waar workshops gegeven worden over bijen (imkercursussen, bijenvriendelijke planten, bijenhotels maken…). Ook komen er wat volkstuinen op het terrein van 6000m².

In een eerste fase ruimde hij het terrein op. Betonpalen, zwerfvuil en houtafval werden weggehaald. Een enorme klus, als je de foto’s op zijn Facebookpagina mag geloven!

Voor fase 2 heeft hij hulp nodig. Robin is op zoek naar centen voor de aankoop van struiken en bomen voor zijn bijenvoedselbos en -weide. Omdat ik heel benieuwd ben naar zijn project en ik geloof dat Robin met zijn enthousiasme en creativiteit er wat van gaat maken, steun ik hem graag!

soetewey

Wil jij hem ook steunen? Dat kan met een storting op rekeningnummer BE24 0689 3010 5038. Een jonge struik kost 5 euro, een jonge boom 10 euro. Op zondag 27 november en zondag 4 december kan je tussen 9 en 14 uur helpen met het aanplanten van de planten.

Bewaren

RIP de Wasserette

Had je tien miljoen, wat zou jij dan doen? Dat zongen Samson en Gert toen ik klein was. Ik zou er in ieder geval geen liters limonade en honderd kilo chocolade mee kopen. Misschien zou ik er bouwgrond voor aanschaffen in de stad en er een samentuin op zetten.

Grond, dat blijft het grootste probleem voor de samentuinen in de stad. De meeste samentuinen bestaan bij de gratie van anderen. En als je pech hebt, zien die anderen de tuin als een tijdelijk opvulsel, totdat de bouwplannen rond zijn. Dat is onlangs gebeurd met de geweldig fijne samentuin De Wasserette in Borgerhout (Antwerpen).

IMG_5537

Kruidenspiraal in De Wasserette

Ik had de samentuin nog maar net ontdekt, dankzij een ecologische wandelzoektocht in de buurt waar het een van de haltes was. Het was een groen lichtpuntje in de wijk waar verder vooral stenen te bewonderen zijn.

De samentuin werd in 2013 opgestart door de transitiebeweging in Borgerhout op de hoek van de Vinçottestraat en de Kattenberg. Toen heette de tuin nog Cattelberg. Begin 2015 verhuisde de tuin naar een zijstraat van het Moorkensplein en veranderde de naam naar de Wasserette.Al snel werd het een plek waar buurtkinderen in het groen konden spelen, buurtbewoners een glaasje konden drinken of met hun vingers in de aarde konden woelen.

IMG_5534.JPG

Blijkbaar lag de grond al 10 jaar braak. En net nu de buurtbewoners iets leuks doen met de grond, besluit de stad om er appartementen op te zetten…

img_5529

Geld versus groen, het is bijzonder jammer dat het daar altijd op uit komt. Ik ben blij dat ik de samentuin nog heb leren kennen voordat deze eind september ten grave werd gedragen.

Plant je potlood

Prenten kleuren schijnt ook onder volwassenen weer helemaal in te zijn. Ik moet toegeven dat ik na een ‘mandalafase’ ruim tien jaar geleden geen kleurpotlood meer heb vastgenomen. Eigenlijk vond ik dat kleuren best ontspannend, maar nu doe ik andere dingen om tot rust te komen. Tuinieren bijvoorbeeld.

Nu blijkt er een Deens bedrijf het beste van deze twee werelden te combineren: kleurpotloden die je kan planten.

Of wat dacht je hiervan:

Hoe schattig is dat? Je kan er onder andere peterselie, paprika en lavendel mee laten groeien. Het concept is blijkbaar bedacht in de Verenigde Staten door een paar MIT-studenten, maar is ondertussen overgekocht en gepatenteerd door het Deense bedrijf.

Ik zou er bijna weer mijn mandala’s van onder het stof voor halen.

De Grote Geveltuinactie

[stem met dichtgeknepen neus:] Aandacht, aandacht. Bericht aan de bevolking van District Antwerpen aangaande de vergroening van uw woonomgeving. Vanaf heden tot en met 31 oktober kunt u een gratis en voor niets uw geveltuin reserveren via de website Wilder is beter.

U kan opteren voor 1 van de 11 soorten geveltuinen. Ik herhaal: 11 soorten geveltuinen. Vanzelfsprekend gaat het om biologisch geteelde inheemse planten die adequaat zijn voor de biodiversiteit in de stad.

website_header

Er zijn planten aangepast aan uw persoonlijke gevelsituatie: schaduw, halfschaduw/halfzon en zon. Inspiratie vindt u in de voorbeeldgeveltuin aan het Museum der Hededaagse Kunst (M KHA) gelegen in de Leuvenstraat te Antwerpen.

De eeuwige twijfelaar verwijzen wij gaarne naar de infosessie op 29 september om 19u in het auditorium van het M KHA. Het gereserveerde pakket kunt u bekomen door op 26 november tussen 11 en  16 uur aan het Museum der Hedendaagse Kunst te posteren.

Dank voor uw aandacht.

Een plukroute in Tilburg

Vorig jaar had ik een aardbeienplantje in onze geveltuin staan. Net wanneer er weer een dikke aardbei rijp was, verdween deze mysterieus. Niet dat ik het erg vond. Ik zou het juist leuk vinden als meer buren eetbare planten in hun bloempotten of geveltuin zouden zetten, om te delen met de buurt. Een beetje zoals in het Britse Todmorden waar een volledig dorp eetbaar is gemaakt. Want geef toe, hoe cool is dit:

De initiatiefnemers van De Plukroute zien het nog grootser en willen heel Nederland eetbaar maken. Dat doe je uiteraard stap voor stap en daarom hebben ze een plukroute opgestart in Tilburg. Een tijdje geleden ging ik er eens een kijkje nemen.

plukroute3

De plukroute ligt in de Tilburgse wijk Stokhasselt. Ik had verwacht dat het een route zou zijn langs eetbare plantsoenen in de wijk, maar eigenlijk bevinden de eetbare struiken, kruiden en bomen zich allemaal op het grasveld naast een groot appartementsgebouw. De route (eerder een paadje over het grasveld) loopt onder andere langs de kruidentuin, de bessenhaag, het eetbaar speelbos, de boomgaard en de vlindertuin.

Het eetbaar speelbos(je) moet nog wat groeien.

Het eetbaar speelbos(je) moet nog wat groeien.

Omdat de route nog maar sinds april 2015 bestaat, zijn de fruitbomen nog niet zo groot. Ook het eetbaar speelbos heeft nog een paar jaar nodig om uit te groeien tot een volwaardig bos(je). Het viel me wel op dat alles netjes onderhouden is.

Een kersentipi: hoe schattig is dat!

Een kersentipi: hoe schattig is dat!

Op de website van de plukroute vind je trouwens een kaart van alle eetbare gewassen, met telkens een receptidee. Handig, want ik zou niet zo gauw weten wat ik met een schijnaugurk of met de uiensoepboom moet doen.

Bloemenweide met daarachter de buurtmoestuin.

Bloemenweide met daarachter de buurtmoestuin.

Het bezoek zette me wel aan het dromen over een eetbaar Antwerpen…Van mij mag het zelfs wat meer op z’n Todmordens zijn.