Luchtige kamerplanten

All I need is the air that I breathe, zongen The Beatles. Het zou het lijflied kunnen zijn van luchtplanten. Deze planten, ook wel Tillandsia genoemd, overleven prima zonder grond. In het wild vind je ze op de gekste plekken: op bomen en rotsen, maar ook op gebouwen en telefoonpalen.

Tillandsia recurvata (c) Panoramio

Tillandsia recurvata (c) Panoramio

De meeste tillandsia’s zijn epifyten. Dat betekent dat ze op een andere plant groeien zonder erop te parasiteren. Anders dan bijvoorbeeld de maretak, die voedingsstoffen van zijn gastplant steelt, halen ze hun water en voedingsstoffen uit de lucht, uit dauw en uit regenwater. Hun wortels, als ze die al hebben, dienen enkel als anker.

Bromeliafamilie

rood-600x500Tillandsia’s komen in allerlei maten en vormen. Er zijn meer dan 650 soorten! Tillandsia zijn groenblijvende, meerjarige planten van de familie van de Bromeliaceae. Je vindt ze vooral in de bossen, bergen en woestijnen van Midden- en Centraal-Amerika, de Caraïben en in het zuiden van de Verenigde Staten. De soorten met dunne bladeren groeien in vochtige streken, terwijl de dikbladige variëteiten vooral voorkomen in droge gebieden.

Water en wind

tillandsia4-c-bie-van-gielDe laatste jaren maakten luchtplanten een opmars als kamerplant. Dat hebben ze niet alleen aan hun bijzondere uiterlijk te danken, maar ook omdat ze relatief weinig onderhoud vragen. Toch houd je best rekening met een paar regels. Luchtplanten houden bijvoorbeeld van zonlicht, maar zet ze in de lente en zomer liefst niet in direct zonlicht. Zorg ook voor een goede luchtcirculatie.

Tillandsia’s doen het heel goed in de buurt van het venster in je badkamer of keuken, maar je kan ze ook prima in je woonkamer houden. Je moet dan wel zorgen voor voldoende vocht. Dat doe je door ze te besproeien met water of door ze een badje te geven. In de koude maanden is een keer per een à twee weken prima, in de warme maanden doe je dit best iets vaker. Gebruik liever regenwater of gedemineraliseerd water dan leidingwater, want tillandsia’s houden niet van kalk.

Trage groeiers

Qua temperatuur zijn tillandsia’s niet echt kieskeurig. Ze verdragen vlot temperaturen tussen 10 en 32°C. Bij lagere temperaturen hebben ze minder vocht nodig. Hoe hoger de temperatuur hoe meer (indirect) zonlicht ze nodig hebben. Wanneer er in de wintermaanden weinig licht is, zijn hoge temperaturen funest. Hang ze dan liever op een koudere, lichte plek, bijvoorbeeld voor een raam zonder centrale verwarming eronder.

tillandsia6-c-bie-van-gielBemesten is eigenlijk niet nodig. Tillandsia’s groeien zo traag dat ze weinig voedingsstoffen nodig hebben. Je kan af en toe wat kamerplantvoeding of bromeliamest aan het water toevoegen.

Het is erg moeilijk om luchtplanten via zaad te kweken. Zelfs professionele kwekerijen wagen zich hier niet aan. Het duurt jaren voordat een plant klaar is voor verkoop. Veel vaker halen kwekerijen stekken uit moederplanten die uit de natuur gehaald zijn. Een luchtplant kan meerdere stekken geven voordat ze uitgeput is.

 Terrarium of muur

Luchtplanten kunnen een echte blikvanger zijn in je interieur door ze in een kader of hangpot aan de muur te bevestigen. Je kan er ook leuke terrariumlandschappen mee maken door ze aan schors, een mooie steen of mos te bevestigen.

(Dit artikel verscheen eerder in het tweemaandelijkse magazine Stadstuinieren, editie juli 2016)

Bewaren

Filmavond stadslandbouw

Filmhuis Klappei is ongetwijfeld de meest charmante bioscoop in Antwerpen. Het filmhuis, gelegen in een voormalig politiekantoor in hartje Antwerpen Noord, heeft welgeteld 1 cinemazaal met zo’n 50 zitjes. En dat zijn alvast twee redenen om snel je plaats te reserveren voor de filmavond op 9 november.

10billionDe derde reden is uiteraard de film zelf. Maandag spelen ze namelijk de documentaire ’10 billion – what’s on your plate’, een film van bestsellerauteur en ‘food-fighter’ Valentin Thurn. In 2050 zal de wereldbevolking gestegen zijn tot 10 miljard mensen. Thurn buigt zich over de vraag hoe we ervoor gaan zorgen dat iedereen gevoed kan worden.

Hij bezoekt bioboeren, maar ook commerciële slachthuizen, speculanten van de grootschalige landbouwindustrie en lokale stadslandbouwprojecten. In India bezoekt hij een zadenbank, waarvan de lokale bevolking beweert dat hun eigen gewassen veel beter bestand zijn tegen de voortdurende overstromingen dan de gemuteerde gewassen van multinationals als Bayer en Monsanto. In Thailand neemt hij een kijkje bij een insectenboerderij en hij steekt zijn licht op bij verschillende privé-initiatieven in Engeland, Duitsland en de VS.

10billionSPOILER ALERT: Turn raakt overtuigd dat er maar twee mogelijkheden zijn om de problemen van de toekomst het hoofd te bieden: kleinschalige, duurzame landbouw en het eten van lokaal geproduceerd voedsel.

Als extraatje stellen Antwerpse stadsboeren en stadslandbouwinitiatieven zich na de documentaire voor en gaan ze in interactie met het publiek. Zeker de moeite dus!

De filmavond wordt georganiseerd door Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Inschrijven kan via stadslandbouwantwerpen@gmail.com. De documentaire start om 19.30u (deuren 19u) en de inkom is vrije bijdrage.

Voedselbos en bijenweide De Soetewey

In mijn vorige blogpost had ik het nog over samentuinen die, ondanks dat ze een meerwaarde voor de buurt zijn, toch verdwijnen wanneer de eigenaar van de grond er andere plannen mee heeft. In de praktijk durft dat wel neerkomen op groen versus geld.

Ook Robin heeft dat aan den lijve ondervonden. Ik leerde hem twee jaar geleden kennen toen hij nog bezig was in De Vergeten Peer, een stuk braakliggend terrein in Wilrijk (Antwerpen) dat hij, samen met vrienden, had omgetoverd tot een prachtige zorgtuin. (Een verslagje over mijn bezoek aan deze geweldige tuin kan je hier lezen)

Robin in de zorgtuin in Wilrijk

Robin in de zorgtuin in Wilrijk

Van begin af aan wist hij dat het verhaal er eindig was. Robin bleef zoeken naar een nieuwe locatie.

Ik ben heel blij te horen dat zijn zoektocht ten einde is! Robin heeft een nieuwe stek gevonden in Wilrijk waar hij een voedselbos en bijenweide aanlegt, ‘De Soetewey’. En nu is het definitief, want hij mag zich eigenaar van de grond noemen!

Bedoeling is om er een biotoop te bouwen waar workshops gegeven worden over bijen (imkercursussen, bijenvriendelijke planten, bijenhotels maken…). Ook komen er wat volkstuinen op het terrein van 6000m².

In een eerste fase ruimde hij het terrein op. Betonpalen, zwerfvuil en houtafval werden weggehaald. Een enorme klus, als je de foto’s op zijn Facebookpagina mag geloven!

Voor fase 2 heeft hij hulp nodig. Robin is op zoek naar centen voor de aankoop van struiken en bomen voor zijn bijenvoedselbos en -weide. Omdat ik heel benieuwd ben naar zijn project en ik geloof dat Robin met zijn enthousiasme en creativiteit er wat van gaat maken, steun ik hem graag!

soetewey

Wil jij hem ook steunen? Dat kan met een storting op rekeningnummer BE24 0689 3010 5038. Een jonge struik kost 5 euro, een jonge boom 10 euro. Op zondag 27 november en zondag 4 december kan je tussen 9 en 14 uur helpen met het aanplanten van de planten.

Bewaren

RIP de Wasserette

Had je tien miljoen, wat zou jij dan doen? Dat zongen Samson en Gert toen ik klein was. Ik zou er in ieder geval geen liters limonade en honderd kilo chocolade mee kopen. Misschien zou ik er bouwgrond voor aanschaffen in de stad en er een samentuin op zetten.

Grond, dat blijft het grootste probleem voor de samentuinen in de stad. De meeste samentuinen bestaan bij de gratie van anderen. En als je pech hebt, zien die anderen de tuin als een tijdelijk opvulsel, totdat de bouwplannen rond zijn. Dat is onlangs gebeurd met de geweldig fijne samentuin De Wasserette in Borgerhout (Antwerpen).

IMG_5537

Kruidenspiraal in De Wasserette

Ik had de samentuin nog maar net ontdekt, dankzij een ecologische wandelzoektocht in de buurt waar het een van de haltes was. Het was een groen lichtpuntje in de wijk waar verder vooral stenen te bewonderen zijn.

De samentuin werd in 2013 opgestart door de transitiebeweging in Borgerhout op de hoek van de Vinçottestraat en de Kattenberg. Toen heette de tuin nog Cattelberg. Begin 2015 verhuisde de tuin naar een zijstraat van het Moorkensplein en veranderde de naam naar de Wasserette.Al snel werd het een plek waar buurtkinderen in het groen konden spelen, buurtbewoners een glaasje konden drinken of met hun vingers in de aarde konden woelen.

IMG_5534.JPG

Blijkbaar lag de grond al 10 jaar braak. En net nu de buurtbewoners iets leuks doen met de grond, besluit de stad om er appartementen op te zetten…

img_5529

Geld versus groen, het is bijzonder jammer dat het daar altijd op uit komt. Ik ben blij dat ik de samentuin nog heb leren kennen voordat deze eind september ten grave werd gedragen.

Plant je potlood

Prenten kleuren schijnt ook onder volwassenen weer helemaal in te zijn. Ik moet toegeven dat ik na een ‘mandalafase’ ruim tien jaar geleden geen kleurpotlood meer heb vastgenomen. Eigenlijk vond ik dat kleuren best ontspannend, maar nu doe ik andere dingen om tot rust te komen. Tuinieren bijvoorbeeld.

Nu blijkt er een Deens bedrijf het beste van deze twee werelden te combineren: kleurpotloden die je kan planten.

Of wat dacht je hiervan:

Hoe schattig is dat? Je kan er onder andere peterselie, paprika en lavendel mee laten groeien. Het concept is blijkbaar bedacht in de Verenigde Staten door een paar MIT-studenten, maar is ondertussen overgekocht en gepatenteerd door het Deense bedrijf.

Ik zou er bijna weer mijn mandala’s van onder het stof voor halen.

De Grote Geveltuinactie

[stem met dichtgeknepen neus:] Aandacht, aandacht. Bericht aan de bevolking van District Antwerpen aangaande de vergroening van uw woonomgeving. Vanaf heden tot en met 31 oktober kunt u een gratis en voor niets uw geveltuin reserveren via de website Wilder is beter.

U kan opteren voor 1 van de 11 soorten geveltuinen. Ik herhaal: 11 soorten geveltuinen. Vanzelfsprekend gaat het om biologisch geteelde inheemse planten die adequaat zijn voor de biodiversiteit in de stad.

website_header

Er zijn planten aangepast aan uw persoonlijke gevelsituatie: schaduw, halfschaduw/halfzon en zon. Inspiratie vindt u in de voorbeeldgeveltuin aan het Museum der Hededaagse Kunst (M KHA) gelegen in de Leuvenstraat te Antwerpen.

De eeuwige twijfelaar verwijzen wij gaarne naar de infosessie op 29 september om 19u in het auditorium van het M KHA. Het gereserveerde pakket kunt u bekomen door op 26 november tussen 11 en  16 uur aan het Museum der Hedendaagse Kunst te posteren.

Dank voor uw aandacht.

Een plukroute in Tilburg

Vorig jaar had ik een aardbeienplantje in onze geveltuin staan. Net wanneer er weer een dikke aardbei rijp was, verdween deze mysterieus. Niet dat ik het erg vond. Ik zou het juist leuk vinden als meer buren eetbare planten in hun bloempotten of geveltuin zouden zetten, om te delen met de buurt. Een beetje zoals in het Britse Todmorden waar een volledig dorp eetbaar is gemaakt. Want geef toe, hoe cool is dit:

De initiatiefnemers van De Plukroute zien het nog grootser en willen heel Nederland eetbaar maken. Dat doe je uiteraard stap voor stap en daarom hebben ze een plukroute opgestart in Tilburg. Een tijdje geleden ging ik er eens een kijkje nemen.

plukroute3

De plukroute ligt in de Tilburgse wijk Stokhasselt. Ik had verwacht dat het een route zou zijn langs eetbare plantsoenen in de wijk, maar eigenlijk bevinden de eetbare struiken, kruiden en bomen zich allemaal op het grasveld naast een groot appartementsgebouw. De route (eerder een paadje over het grasveld) loopt onder andere langs de kruidentuin, de bessenhaag, het eetbaar speelbos, de boomgaard en de vlindertuin.

Het eetbaar speelbos(je) moet nog wat groeien.

Het eetbaar speelbos(je) moet nog wat groeien.

Omdat de route nog maar sinds april 2015 bestaat, zijn de fruitbomen nog niet zo groot. Ook het eetbaar speelbos heeft nog een paar jaar nodig om uit te groeien tot een volwaardig bos(je). Het viel me wel op dat alles netjes onderhouden is.

Een kersentipi: hoe schattig is dat!

Een kersentipi: hoe schattig is dat!

Op de website van de plukroute vind je trouwens een kaart van alle eetbare gewassen, met telkens een receptidee. Handig, want ik zou niet zo gauw weten wat ik met een schijnaugurk of met de uiensoepboom moet doen.

Bloemenweide met daarachter de buurtmoestuin.

Bloemenweide met daarachter de buurtmoestuin.

Het bezoek zette me wel aan het dromen over een eetbaar Antwerpen…Van mij mag het zelfs wat meer op z’n Todmordens zijn.

Wilde planten

Word jij ook zo vrolijk van onkruid? En dan bedoel ik niet die onverwoestbare heermoes in je tuin die je misschien tot wanhoop drijft, maar de vrolijke klaproos, groot kaasjeskruid en duizendblad in kieren en gaten in het stadsbeton.

Viooltjes groeien spontaan tussen de stoeptegels

Viooltjes groeien spontaan tussen de stoeptegels in Hoboken

Sinds gemeenten geen pesticiden meer mogen gebruiken om openbare ruimte te beheren, zijn de bermen aan de kant van de weg veel levendiger. Ik word alleszins instant gelukkig van ecologische bermen waar wilde planten weelderig bloeien.

Een ecologische berm in Park Spoor Noord

Een ecologische berm in Park Spoor Noord

Ik vind het daarom heel jammer dat de website Wilde planten in Brugge deze week aankondigde ermee op te houden. De afgelopen maanden ging initiatiefnemer Marc Willems op zoek naar wilde flora in Brugge. Geen plantje was te klein voor deze blog. Gelukkig blijft de website met maar liefst 120 beschrijvingen van ‘onkruid’ als naslagwerk bestaan.

Het was heel fijn om via de website en bijhorende Facebookpagina te leren over de namen en eigenschappen van planten die je bijna dagelijks passeert in de straten. Verrassend bijvoorbeeld dat er meer eetbaar groeit dan je denkt, al geef ik toe dat ik het niet zo maar van de straat zou plukken.

Bewaren

Vlinders tellen

Veel genieten van de tuin is er deze week niet bij, nu de regen uit de lucht blijft vallen. Ach, dan moet ik deze week de planten zelf geen water geven. En als we de weersvoorspellingen geloven klaart het dit weekend op: precies op tijd voor het nationaal Vlindertelweekend.

Tijdens de nationale vlindertelling in Vlaanderen en Nederland is het de bedoeling om minstens een halfuur lang vlinders in de tuin te tellen. Wij proberen het record van vorig jaar te verbreken. Toen zagen we 3 vlinders: een boomblauwtje, een klein en een groot koolwitje. Dat kan beter! Ik heb niet voor niets mijn koolplanten opgeofferd, beste vlinders.

Een rups op de bloemkool

Een rups op de bloemkool

Iedereen kan meedoen: of je nu een tuin hebt of een piepklein terras. Een paar tips om vlinders te lokken:

  • Zet geurige kruiden zoals lavendel, tijm, munt en rozemarijn. Deze planten doen het heel goed in potten en passen zelfs op het kleinste balkon.
  • Heb je plaats voor een moestuin, dan doen de bloemen van de framboos, erwten en tuinbonen het goed.
  • In de bloemenborder komen de vlinders vooral langs bij nectarrijke planten zoals kruipend zenegroen,  koninginnekruid en hemelsleutel. Topper in onze tuin blijft IJzerhard (Verbena).
  • Zorg voor een zonnige en beschutte plek in de tuin, vlinders houden niet van wind, wel van warmte.
  • Niet veel plek? Met een bord rottend fruit en een schaal suikerwater kan je ze ook aantrekken.
Koolwitje op de Verbena

Koolwitje op de Verbena

Je noteert van elke soort het grootste aantal dat je op één moment tegelijkertijd waarneemt. Surf naar www.vlindermee.be voor België en www.vlindermee.nl voor Nederland om je telling door te geven. Om de vlinders te determineren, gebruikte ik de handige site van Vlindernet.

Ik ben benieuwd of de atalanta weer de meest getelde vlinder wordt in Vlaamse en Nederlandse tuinen. Welke vlinders zie jij in je tuin het vaakst?

Twee (heel) groene gevels

Tijdens mijn dagelijkse wandelingen in de buurt (zie hier), kom je wel eens wat tegen. Indrukwekkende geveltuinen bijvoorbeeld. Of wat dacht je van deze geveltuin gone wild?

geveltuin2Zo blijft je huis wel lekker fris in de zomermaanden.

En wat denk je van deze uit de kluiten gewassen wisteria?

geveltuin1

Ideaal om onder te schuilen tijdens een regenbui, toch?

Bewaren