Twee intensieve daktuinen in Deurne

Afgelopen weekend organiseerde het Ecohuis in Antwerpen klimaatwandelingen in de stad. Tijdens de wandeling in Deurne bezochten we 2 indrukwekkende daktuinen en speelde dit liedje onafgebroken in mijn hoofd.

De eerste daktuin is een echte tuinkamer. Het lijkt alsof je in een ruïne zit waar je kan tafelen, spelen, marshmallows roosteren aan de vuurkorf en genieten van het leven in je tuin. Of ja, ruïne is misschien wat oneerbiedig. Het voelde eerder aan als een Engelse cottage tuin, zo eentje met oude muurtjes, stenen en weelderige borders.

Toen de bewoners het huis kochten, stond er in de tuin een werkhuis. Omdat de bovenste verdieping van het gebouw niet in gebruik was, besloten ze het dak eraf te halen, een muur open te maken en – heel belangrijk – het plafond van het gelijkvloers te verstevigen met nieuwe balken om 28 ton (!) extra gewicht te kunnen dragen.

De intensieve daktuin is ongeveer 70 cm dik, door onder andere een drainagemat, filter en een laag lavasteentjes van 30-40 cm. De eigenaars kozen voor droogteresistente planten in de borders, omdat het er in de zomer heel erg warm wordt tussen de stenen.

Het meest spectaculaire is misschien nog wel de lange loopplank. Die maakt een verbinding tussen de daktuin en het huis, dat ook helemaal bekleed is met gevelplanten.

De geveltuin krijgt 2 keer per dag automatisch water uit de regenput. De overschot van het water loopt terug naar de regenput, zodat er niets verloren gaat.

In de tweede intensieve daktuin wordt minder geleefd en meer genoten van het groene uitzicht. De bewoner vindt groen in de stad erg belangrijk, maar omdat ze zelf geen groene vingers heeft, gebeurde de plantenkeuze door een tuinaannemer en zijn het voornamelijk onderhoudsvriendelijke planten, zoals een beukenhaag die een keer per jaar gesnoeid moet worden.

Water geven verloopt ook automatisch, via een waterdruppelsysteem dat verbonden is met een regenput van 50.000 liter.

De daktuin werd ook tegelijkertijd met de verbouwingen aan het huis gedaan, waardoor er meteen rekening kon gehouden worden met het gewicht en de waterhuishouding.

In de tuin wordt ook amper geleefd. Er zijn wel wandelpaadjes en plekjes om te zitten, maar zelf vindt de bewoner het meestal te warm om in de tuin te vertoeven. In de zomer zorgt het 60 cm dikke dak er wel voor dat haar huis heel fris blijft, zelfs tijdens hittegolven.

Belangrijkste tip als voor voor dit soort daktuin wil gaan: houd hier al van bij de eerste verbouwingen aan je huis rekening mee. Het gewicht van zo’n dak is enorm, dus denk aan extra balken, op welke manier je binnen je plafonds isoleert… Je kan later nog beslissen om de tuin erop te zetten (als je weer moet sparen, bijvoorbeeld…) Want ondanks de flinke klimaatpremie die je als Antwerps stadsbewoner kan aanvragen, kost dit toch een serieuze cent.

Had je tien miljoen, wat zou jij dan doen? Daktuin1 of 2?

Een serre op je dak

Je dak vergroenen, heeft veel voordelen. Het is goed voor de biodiversiteit, werkt verkoelend in de zomer en isolerend in de winter en helpt mee het riool te ontlasten tijdens grote regenbuien. Iedereen kent wel de groendaken met sedumplantjes, maar sommige mensen gaan een stapje verder.

De inwoners van dit huis in Borgerhout (Antwerpen) bijvoorbeeld. Ze plaatsten een heuse serre op het dak. Tijdens de klimaatwandeling van het Ecohuis Antwerpen vertelden de bewoners er meer over.

Omdat hun huis lager was dan dat van hun buren, mochten ze er van de stad een extra verdieping op zetten. Daar hadden ze zelf geen nood aan, maar zo kregen ze wel het idee om het dak op te gaan.

In de serre – die ze met hoekijzers verankeren, want het kan er natuurlijk wel stevig waaien – kweken ze onder andere tomaten, paprika en aardbeien.

Naast de serre heeft het dak ook begroeiing: op het gedeelte waar het dak niet te veel extra gewicht aankan, groeit sedum. Rond de serre kan het dak meer gewicht aan en groeien er kruiden als bieslook en citroentijm. Dit noemde men een ‘biodiversiteitsdak’ en naast bijen en lieveheersbeestjes schijnen er zelfs krekels te zitten.

Er is ook een regenton, maar daar komen ze nauwelijks mee toe. Gelukkig moeten ze niet met gieters sleuren langs de steile trap, maar is er een aansluiting met haspel op de verdieping er net onder.

Geweldig om te tuinieren met zo’n panoramisch zicht, ha!

Op het gelijkvloers hebben ze trouwens ook een tuin. Een echte stadstuin, met bloemenborders, een konijnenhok en een tuindouche. Tussen de tegels lieten ze ruimte voor gras, zodat dit beter water kan doorlaten. Enige uitdaging is dat ze het gras af en toe met een schaartje moeten bijknippen (een grasmachine werkt vast ook wel, maar dat is voor zo’n kleine tuin niet echt de moeite).

Tip! Wie in Antwerpen stad woont en zelf aan de slag wil met ontharding, groendaken en gebruik van regenwater kan daarvoor een klimaatpremie aanvragen.

Velt-ecotuindagen: 7 boeiende stadstuinen

In het weekend van 5 juni vinden de Velt-ecotuindagen plaats. Ook dit jaar doen er heel wat interessante stadstuinen mee. Ik zet er hier een paar op een rijtje.

Sint-Niklaas – tuin van Lieven Bauwens

Een relatief jong voedselbos van 300m² in de stad. Vooral veel fruitbomen en een vijver.

Lokeren – Bes en bloem

Bloemenplukweide van een halve hectare die werkt volgens de principes van de biologische landbouw.

Gent – De Verwildering

Kruidenteelt, micro-landbouw, wilde planten, doorlevende groenten en prille bostuin.

Maastricht – Schaduwrijke permacultuur stadstuin

Tuin van 30m² waar men werkt met heliofietenfilter, regenwater aquaponics, grijswatercircuit en hoogteverschillen.

Brugge – Kruidentuin en bloemenweide Tudor 

Grote collectie kruiden en kleinfruit aan het kasteel van Tudor.

Utrecht- Inspiratietuin De Watertuin

Watervriendelijke voorbeeldtuin met tips rond wateropvang en -infiltratie. 

Mol – Samentuin De Warmoes

Gemeenschappelijke tuin met onder andere een boomschommel, kruidenspiraal, speelbosje, lemen bakoven, fruit en groenten.

Omwille van de coronamaatregelen is het verplicht om je bezoek te reserveren. Reserveren kan via de links hierboven. En nu duimen dat het weer meezit!

Bezoek aan de plantentuin in Gent

Na een valse start (we wilden eigenlijk in april voor mijn verjaardag gaan, maar er waren geen tijdsloten meer vrij) is het eindelijk gelukt: een bezoek aan de plantentuin in Gent.

Een groene oase in de stad
Reuzenwaterlelies in de Victoriaserre

Hoewel ik er graag kom, is de stad me na al die uitstappen nog steeds redelijk onbekend. Straatnamen zeggen me al helemaal niets. Het was dus een kleine verrassing toen de gps ons naar de plantentuin gidste en we vlak aan het citadelpark stopten, in het straatje waar we altijd parkeren als we naar het S.M.A.K. gaan, ha!

De tuin is al sinds 1903 op deze locatie te vinden, vlakbij het gloednieuwe Gents Universiteitsmuseum dat afgelopen najaar de deuren opende. Daar zijn we ook nog niet geweest, dus de kans is groot dat we binnenkort nog eens teruggaan.

De plantentuin bestaat uit verschillende delen, met buiten onder andere een rotstuin, een moestuin, een bostuin en een vijver waarnaast de rododendrons deze tijd van het jaar in bloei staan.

Rododendrons in bloei aan de vijver
Het is rododendronstijd!

Daarnaast zijn er ook nog serres. De succulentenserre is tijdelijk niet toegankelijk, maar de Victoriaserre, Subtropische en Tropische serres zijn zeker de moeite.

Bloemen in de Tropische serre

In de Victoriaserre zijn het de reuzenwaterlelies die de show stelen. In de Suptropische serre zagen we de recent uitgebloeide titan Arum (Amorphophallus titanum) en in de Tropische serre roken we de ene zalige geur na de andere.

waterlelies in de Victoriaserre
Subtropische plantenverzameling

Ben jij hier al geweest?

Praktisch:

Adres: Ledeganckstraat 35, 9000 Gent

De plantentuin en serres zijn gratis te bezoeken. Toegang tot de serres is vanwege de coronamaatregelen vooraf te reserveren. Je hebt dan binnen je tijdslot een halfuur de tijd om de serres te bezoeken.

https://www.gum.gent/nl/museum-plantentuin

Bezoek inspirerende tuinen tijdens de klimaatwandeling

Soms mag je schaamteloos voyeur zijn. Tijdens een van de klimaatwandelingen van het Ecohuis bijvoorbeeld. ‘Inspiratie opdoen’ heet dat natuurlijk.

Tijdens de klimaatwandelingen kom je meer te weten over de klimaatpremie van Antwerpen, maar ook wie buiten de stad woont, kan er ideeën stelen rond ontharding, daktuinen, gevelgroen, groendaken, regenwaterhergebruik… Kortom alles om je huis klimaatrobuust te maken.

Een van de wandelingen leidt langs de tuin van het Scoutsgebouw in Antwerpen. Op deze foto uit mei 2016 (!) was de tuin nog in opbouw door vzw Mier

Praktisch: de klimaatwandelingen vinden plaats op zaterdag 5 juni. Er is keuze uit 4 wandelingen, die telkens om 10u en 14u starten. Check het aanbod hier.

Ik heb me in ieder geval al ingeschreven voor de wandeling in Antwerpen Noord (hallo, een serre op het dak??) en Deurne (maar ga ik op dat bruggetje durven lopen?). De aanmeldwebsite zit helaas vol bugs (of lag dat misschien alleen aan mij?), dus volhouden en het lukt je misschien wel bij de derde of vierde poging. Wacht er in ieder geval niet te lang mee, want er is maar plaats voor in totaal 20 personen bij elke wandeling.

#Mymonthontheplot

Het is hier op mijn blog misschien wat stil, maar dat wil niet zeggen dat er niets gebeurt… Alleen ben ik de laatste weken vooral actief op mijn Instagramaccount.

Deze maand doe ik bijvoorbeeld mee met #Mymonthontheplot, een wedstrijd voor inwoners van Groot-Britannië en een uitdaging voor de rest van de wereld. Het is de bedoeling om dagelijks een foto te plaatsen rond een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld ‘Nieuw leven’ of ‘Elk jaar’. Tot nu toe lukt het om dagelijks een foto met een korte of langere tekst te plaatsen en het is vooral leuk om de grote gemeenschap tuiniers te ontdekken op Instagram.

Mijn blog is zeker niet dood, alleen plaats ik hier nog maar af en toe een bericht: vooral zaken die wat meer woorden vragen of interessant genoeg zijn om in het archief opgenomen te worden. Denk aan tips rond het oogsten van zaden, een lang verslag van een bezoek aan een bijzondere stadstuin… Wil je niets missen, laat dan je e-mailadres achter in de rechterbalk (voor wie via de desktop deze site bezoekt) of de volg-knop onderaan (voor smartphonegebruikers). Dan krijg je een mailtje wanneer er een nieuw bericht verschijnt.

Misschien tot op Instagram?

Opening zadenbibs

Met het mooie lenteweer begint het bij mij weer te kriebelen om in de tuin aan de slag te gaan en ik ben daar zeker niet alleen in. En net dit weekend openen de zadenbibs in Antwerpen weer!

In de zadenbib kan je gratis zaden ‘lenen’. Bedoeling is om nadien de zaden van deze planten weer te oogsten en naar de bib te brengen. De Antwerpse zadenbibs vind je in het EcoHuis en de bibliotheken De Poort, De Vertellerij, Driehoek, Park en Bist. Let op: het Ecohuis werkt alleen op afspraak via tel. 03 217 08 11.

Tomatenjaar

Dit jaar staat in het teken van de tomaat, toch wel een van de meest populaire moestuingewassen. De zadenbibs willen een Antwerpse, vergeten variant weer nieuw leven in blazen. De Witte Ster van Antwerpen is een witgele, zoete tomaat met sappig vruchtvlees. Wie deze tomaat wil telen, kan een gratis kaartje ophalen met 5 zaden van deze soort. Opgelet, de oplage is beperkt!

Vrijwilligers gezocht

De zadenbib zoekt trouwens nog vrijwilligers om zaden te verpakken. Wie wil meewerken, stelt zich kandidaat via deze link.

Noten rapen in Antwerpen

Herfsttijd is nootjestijd! En wat is leuker dan zelf op zoek te gaan naar (tamme) kastanjes, beukennootjes en hazelnoten?

In Antwerpen zijn dit mijn favoriete plekken om noten te rapen.

Park Den Brandt

In het Antwerpse district Wilrijk heb je een aantal grote parken naast elkaar: Park Den Brandt, het Middelheimpark en het Nachtegalenpark. In deze parken vind je veel notenbomen, vooral tamme kastanjes. Wij trekken meestal naar Den Brandt.

Hof van Leysen

Mijn favoriet om met de kinderen naartoe te gaan, blijft Hof van Leysen aan de Markgravelei. Het is een bescheiden park met speeltuin, samentuin en bos(je) waar je onder andere kastanjes en beukennoten vindt.

Sint-Fredegandus begraafpark

Sint-Fredegandus begraafpark

Say what? Nootjes rapen in een begraafpark? Ja hoor, op deze voormalige begraafplaats kan je tussen de oude zerken walnoten rapen. Naast de meer dan 100 (!) notenbomen groeien trouwens ook appel- en perenbomen. Plukken mag, maar uiteraard wel met respect voor de graven. Je vindt het park in de Lakborslei in Deurne.

Neem je alleen mee wat je gaat gebruiken? De eekhoorntjes zullen je dankbaar zijn.

Waar ga jij het liefst kastanjes en andere noten rapen?

2 workshops voor de tuinier

In augustus zijn er, naast genieten van de oogst van je moestuin, ook een paar interessante activiteiten voor de tuinier.

Workshops voor kinderen: Lekkers uit de moestuin

RH_19_LekkersMoestuin2_24aug2020De moestuin van de Kinderboerderij Rivierenhof barst van lekkers dat wacht om te worden geoogst. Tijdens de workshops op 10 en 24 augustus mogen kinderen van 8 tot 10 jaar mee de groenten, kruiden en fruit op het erf ontdekken en proeven. 

Deelnemen is gratis, maar vooraf inschrijven is verplicht via http://www.provincieantwerpen.be > Kalender Rivierenhof


Webinar: klimaatrobuuste tuin

okt2015 4

Steek jij ieder jaar weer heel wat geld, tijd en liefde in je tuin om het dan weer te zien verdorren tijdens de droge zomermaanden? Ontdek tijdens een webinar van de gemeente Brasschaat hoe je van je tuin een klimaatrobuuste tuin maakt die bestand is tegen lange droogtes en hevige regenbuien. Tijdens de webinar geven experten jouw tips mee over de juiste plant op de juiste plaats, ontharding, regenwaterrecuperatie, tuininrichting… Zo kan je de komende zomers écht genieten van een groene tuin!

  • Wanneer: donderdag 27 augustus 2020 van 19.30 tot 21u.
  • Kostprijs: gratis
  • Reserveren via deze link.

 

Binnenkort geen hommels meer?

Hommels doen het, net als bijen, al jarenlang beter in de stad dan op het platteland. Maar uit onderzoek van de Universiteit van Ottawa blijkt dat hun toekomst er nu allesbehalve rooskleurig uitziet.

hommel

Hommels profiteren van de grote diversiteit aan bloemen en planten in stadstuinen, die – in tegenstelling tot de monoculturen op het platteland – vaker onbespoten zijn. Maar klimaatverandering bedreigt de hommel, ook in de stad.

Misschien zelfs vooral in de stad, want steden zijn gevoelig voor het hitte-eilandeffect waardoor temperaturen sneller oplopen dan op het platteland. En laat hommels nu erg gevoelig zijn voor temperatuurstijgingen.

Canadese onderzoekers voorspellen dat de kans dat een hommelpopulatie op een bepaalde plaats overleeft, de komende decennia met gemiddeld 30 procent daalt. Grootste boosdoener is de klimaatverandering waardoor we te maken krijgen met hittegolven, overstromingen en droogtes.

Niet elke diersoort is gevoelig voor klimaatverandering. Wat voor de ene soort te warm is, is dat niet noodzakelijk voor een andere soort. Canadese onderzoekers hebben een nieuwe meettechniek ontwikkeld om te voorspellen welke soorten het meeste risico lopen op uitsterven. Ze hebben de techniek nu op hommels toegepast.

Daarvoor verzamelden ze gegevens over 66 verschillende hommelsoorten in Noord-Amerika en Europa over een periode van 115 jaar (1900-2015). Ze ontdekten dat populaties verdwenen in gebieden waar de temperaturen warmer waren geworden.

Hommels verdwijnen met snelheden ‘die consistent zijn met een massale uitsterving’, aldus de onderzoekers. Het uitsterven van hommels heeft ook voor ons grote gevolgen, want de beestjes zijn heel belangrijke bestuivers. Als ze verdwijnen, kan dat ook een zware impact op de groente- en fruitteelt hebben.

Merk jij een daling van het aantal hommels in je tuin?