Varkensboeren

Stadslandbouw is hip. Steeds meer stadsbewoners kweken tomaatjes en kruiden, houden kippen en ruilen pompoenzaden en stekjes.

Wie teelt op zijn terras of balkon, in zijn stads- of volkstuin, doet dat puur voor het plezier en vooral voor eigen gebruik. Zelf vind ik dat het veel voldoening geeft om je eigen groenten en kruiden op je bord te zien. En je helpt het milieu een handje: niet alleen door meer groen in de stad te voorzien, maar ook de transportkosten van je eten te verlagen. Zeg nu zelf, bieslook uit Ethiopië is toch een beetje gek, niet?

Onze noorderburen gaan nu nog een stap verder met het Varkenshuisproject. Buurtbewoners zorgen een jaar lang voor twee varkens. De dieren leven op een omheind stukje grond midden in de bebouwde kom en worden gevoerd met de voedselresten die buurtbewoners leveren. Dat kan bijna alles zijn, behalve vlees of vis, rauwe uien en citrusvruchten.

Het project versterkt niet alleen de lokale gemeenschap – sociale cohesie zoals dat heet – maar laat de mensen nadenken over de herkomst van het eten. Want een niet onbelangrijk detail: na een jaar worden de varkens geslacht en tijdens een buurtfeest smakelijk (?) door de omwonenden verorberd.

Als overtuigd vegetariër vind ik het eigenlijk wel positief dat mensen zo (hopelijk) wat meer stilstaan bij hun vleesconsumptie. Het lapje vlees uit de supermarkt wordt (vooralsnog) niet in een laboratorium gekweekt, maar zijn echte dieren (geweest).

In Rotterdam zorgen buurtbewoners van de wijk Katendrecht voor Slome Japie en Blonde Arie. Buurtbewoonster Lot Piscaer houdt daarover een blog bij.

De avonturen van Vlekkie en Spekkie in Tilburg zijn dan weer te vinden via Facebook.

Advertenties

Bloembak

Wist je dat je wegwerppaletten kunt omtoveren tot originele tuinmeubeltjes en -bakken? Afgelopen weekend knutselde ik een bloembak in elkaar met wegwerphout tijdens een workshop op een Antwerps ecofestivalletje.

Met veel plezier leg ik hier stap voor stap uit hoe je dit aanpakt.

Zaag het hout op maat voor de kader van de bloembak.

Zaag het hout op maat voor de kader van de bloembak.

STAP 1: Verzamel je materiaal:

  • houten pallet, plankjes
  • houtvijzen
  • boor- en vijsmachine
  • (elektrische) zaag
  • vijl
  • eventueel nog een hamer om nagels uit de planken te trekken
  • plastic bloembak
Vijs de kader in elkaar.

Vijs de kader in elkaar.

STAP 2: Meet de bovenste zijden van de bloembak (meestal lopen deze bakken smaller af naar beneden). Onze bloembak is bijvoorbeeld 28 cm breed en 20 cm lang. Reken er aan beide zijden nog een centimeter bij. Zaag nu 2 houten plankjes voor de breedte en 4x voor de lengte. (foto 1)

STAP 3: Boor in de korte plankjes telkens 4 gaatjes in de hoeken. Vijs de kader in elkaar met 8 vijzen. (foto 2)

Zet de kader in elkaar

Vijs 2 korte plankjes aan de bodem vast.

STAP 4: De overige 2 korte plankjes vijs je aan de onderkant. vast Zo valt de bloembak straks niet door de kader. (foto 3)

STAP 5: Zaag plankjes die je ter versiering tegen de kant zal vastmaken. Het is leuk om te variëren in houtkleur, hoogte en afwerking. (foto 4)

STAP 6: Boor gaatjes in de kader op de plekken waar je de planken tegen wil vijzen. Je vijst best vanaf de binnenkant, zodat je langs buiten de vijzen niet ziet. Vijl eventueel de scherpe hoeken wat bij.

STAP 7: Zet de bloembak erin, vul met zand en zet er plantjes in. Klaar!

De afwerking van de bloembak.

De afwerking van de bloembak.

Extra tip: Je kan het hout vooraf behandelen om het weerbestendig te maken.

Heb jij al een keer met palethout geknutseld?

Het resultaat!

Het resultaat!

Meeldauw

Korenbloemblad aangetast door echte meeldauw.

Korenbloemblad aangetast door echte meeldauw.

Weet je nog dat ik een rups ontdekte in onze tuin? Datzelfde moment zag ik ook dat het korenbloemhoekje bijna volledig aangetast was door een witachtige schimmel. Paniek!

Ondertussen beloof ik plechtig nooit meer een rups te doden (ik heb er zelfs een speciaal hoekje voor gemaakt in de tuin). Maar voor meeldauw blijf ik genadeloos.

Er schijnen twee soorten meeldauw te zijn: echte en valse. Vergis je niet, beide soorten zijn heel vervelend voor je planten. Op deze pagina staat heel netjes het verschil tussen beide schimmels uitgelegd.

Mijn aanpak tegen de echte meeldauw is voorlopig simpel. Allereerst heb ik alle aangetaste bladeren verwijderd. Je gooit deze best niet op je composthoop, maar meteen in de groenafvalbak.

Daarna haastte ik mij naar de doe-het-zelfzaak voor een pak Microsulfo Spuitzwavel van Bayer. Het was even zoeken, want – expres of niet – terwijl alle uiterst giftige producten zoals bijvoorbeeld Roundup de rekken domineerden, vond ik de spuitzwavel ergens helemaal weggestoken onderaan.

Alhoewel ‘spuitzwavel’ nogal toxisch klinkt, mag het gebruikt worden in de biologische landbouw. Zwavel komt voor in de natuur en spuitzwavel kan gewonnen worden uit kalksteen. Velt weet hier nog het een en ander over te vertellen.

Desalniettemin blijf je best voorzichtig bij het gebruik van spuitzwavel. Gebruik het niet tegen de wind in, was je handen goed achteraf,… Enfin, volg de instructies op het pak. Je hebt ook een verstuiver nodig om het goedje over je planten te verspreiden.

Na een weekje dagelijks sproeien, ziet het plantje er al veel beter uit. Vanaf nu blijf ik voorlopig een keer per week de korenbloem behandelen.

Heb je zelf nog tips om meeldauw (echte of valse) te vermijden en bestrijden? Delen alstublieft, dankuwel!

Luis in de pels

Ik heb het gevoel alsof er beestjes over mijn armen en benen lopen. En misschien is dat nu wel het geval, want elke keer nadat ik onze rozenstruiken onder handen neem, kan ik een paar kleine, groene en witte stipjes van mijn kleren plukken. Bladluizen, wat doe je eraan?

rozenAwel, het volgende. Laat voorlopig de chemische brol in de winkel liggen en neem een tuinslang – of zoals wij, tuinslanglozen, een verstuiver die je op de hardste stand zet. Vul het met water en (eventueel) wat afwasmiddel, bij voorkeur iets ecologisch verantwoord. En sproeien maar!

Het is een vervelend werkje, maar je kan de bladluizen met de verstuiver van je rozen spuiten.

Bladluizen schijnen ook niet van knoflook te houden. Je kan knoflookpoeder op de aangetaste plant strooien (nog niet geprobeerd) en een knoflookteentje naast elke rozenstruik planten (wel geprobeerd, maar het is nog te vroeg voor enig zichtbaar resultaat).

Vrienden van rozen zijn vijanden van bladluizen, zoals daar zijn citroengras en bieslook. Ook bananenschillen op de grond leggen, kan helpen (bij mij voorlopig geen effect).

Thank you for the roses!

Boodschap in een fles

Stadstuinen hebben vaak een ding gemeen: elke centimeter tuin is kostbaar. De onze is bijvoorbeeld nauwelijks 4x6m² groot. Logisch dus dat we een grote fan zijn van verticaal tuinieren!

Er bestaan enorm veel manieren om een tuin, terras of balkon zo goed mogelijk te benutten. Het internet krioelt van creatieve, makkelijke en goedkope ideeën. Zo kwam ik op het filmpje van een zekere Willem Van Cotthem die een grote fan is van de flessentuin.

Als je niet van synthesizers en panfluiten houdt, leg ik het je hier ook graag nog even voor je uit.

De drainagegaatjes komen vlakbij de dop van de fles, in het aflopende gedeelte.

De drainagegaatjes komen vlakbij de dop van de fles, in het aflopende gedeelte.

STAP 1: Drink zes petflessen van minstens 1 liter leeg.

STAP 2: Snijd de onderkant van de eerste fles af. Ik gebruikte daarvoor een breekmes en een schaar.

STAP 3: Prik twee drainagegaatjes in het aflopende deel van de fles (foto 1). De gaatjes moeten (ongeveer) recht tegenover elkaar staan.

 

Bevestig de flessentoren.

Bevestig de flessentoren.

STAP 4: Vul de fles met potgrond en compost. Laat ongeveer 2 centimeter vrij.

STAP 5: Neem een tweede fles. Gooi het dopje weg en snijd de onderkant van de fles af. Vul met de potgrondmengeling en laat weer ongeveer 2 centimeter vrij.

STAP 6: Herhaal stap 5 met nog twee flessen. Of drie. Of vier. Belangrijk is dat je nog zeker twee flessen nodig hebt voor het vervolg van de toren.

STAP 7: Plaats de flessen op elkaar (de fles met de dop moet onderaan). Bevestig de toren aan een rek of iets anders dat steun kan geven. (foto 2)

Het wateringstoevoersysteem van de flessentoren

Het wateringstoevoersysteem van de flessentoren

STAP 8: Snijd een volgende fles in de helft af en gooi het dopje weg. Plaats dit bovenop de toren. Deze fles fungeert als een trechter.

STAP 9: Snijd de onderkant van de laatste fles en boor of prik een gaatje van 1 millimeter in het dopje (een hamer en nagel werkten voor mij prima). Zet het op de toren. Via deze fles kan je de toren water geven. (foto 3)

STAP 10: Snijd met een breekmes 3 lijnen in elke fles gevuld met grond. Plooi dan het vierkantje om en maak een gaatje in de grond waarin je zaadjes of een stekje plant. (foto 4)

 

Snijd een gleuf in de fles.

Snijd een gleuf in de fles.

TIPS: Je kan het wateringssysteem verbeteren door een handvol zand in de bovenste fles te doen. Het zand zuivert het water. Geef de eerste keer flink wat water, zodat alle grond in de fles vochtig is. Laat zeker in het begin de grond niet droog worden.

Ik zaaide een paar soorten sla en salie. Enkele dagen later kwamen de eerste scheutjes al kijken.

 

De eerste zaadjes komen uit!

De eerste zaadjes komen uit!

Youtube is trouwens een goudmijn voor de verticale tuinier. Een ander leuk idee dat ik graag met jullie deel is de verticale tuin in een plantenpot. (klik) Verticale tuinen zijn blijkbaar heel populair bij fans van de panfluit…

Heb jij ervaring met flessentuinen?

Tomatenvrees

Ik weet niet waarom, maar van tomatenplantjes word ik eigenlijk een beetje zenuwachtig. Op zich zijn het brave gewassen – ze zeuren niet en gaan op tijd naar bed – maar ik schat de kans op mooie, rode tomaten van eigen kweek bijzonder laag in. Zo laag, dat ik me er eerst niet aan wou wagen. Noem het tomatenvrees of zo.

De eerste tomaatjes.

De eerste tomaatjes.

Toch kon ik vorige week niet weerstaan aan vrolijke dame die haar waren vol overtuiging aan de man bracht. Het scheelt ook dat het plantje er flink uitzag, met vele kleine bloemetjes en een gezonde kleur, en prima geschikt voor op het balkon of voor het raam.

Een balkon heb ik niet, maar wel een raam. En nu de zon ein.de.lijk. schijnt mag het plantje overdag zelfs lekker in de tuin. En – tadaa! – ineens groeien er tomaatjes aan!

Maar niet te vroeg gejuicht. Hieronder zet ik een paar dingen die ik na serieus onderzoek (met boeken uit de bib en al!) te weten ben gekomen over de tomaat.

  • Tomaten zijn kieskeurig. Liever dan normaal, fris water, zoals alle andere planten en ook wel de meeste mensen, verkiest het lauw water, zeker als je de plant in een serrekast houdt.
  • Tomaten zijn stille waters. Ze houden wel van water, bedoel ik, maar niet op hun bladeren. Water geef je aan de voet van de plant en dat mag best veel zijn, zeker bij droog weer. Het is ook beter om regelmatig water te geven dan een grote plens op verdroogde grond, want dan barsten de tomaten.
  • Tomaten hebben diepe gronden. Houd je tomaten in een pot, kies dan niet per se voor een groot maar vooral voor een diep exemplaar. Zo kunnen de wortels beter groeien.
  • Tomaten zijn dieven. Of nee, er groeien snel dieven aan. En dieven zijn een ander woord voor zijscheuten, ontdekte ik deze week. Omdat ze de energie van de plant stelen, moet je ze wekelijks wegnemen vanaf de bladoksel.
  • Tomaten zijn ijdel. Dode en gele bladeren moet je weghalen, zodat alle energie naar de tomaten kan gaan.
  • Tomaten zijn koukleumen. Ze houden niet van vorst. Hangen er nog onrijpe tomaten aan het plantje en de eerste vorst komt er aan (hopelijk pas ten vroegste eind juli, al weet je het nooit met dit weer) kan je paardenbloemen onder de rijpende vruchten strooien. De bloemen stimuleren het rijpingsproces.

Heb je zelf ook nog tips? Gooi het maar in de commentarenhoek, ik ruim het wel op.

Dood of levend

Leuk is dat toch, tuinieren. Met je handen in de aarde om dichter bij de natuur te komen, de verbintenis te voelen tussen mens, dier en plant, te leven op het ritme van de seizoenen, enzovoort. Ontspannend ook.

Tot ik moest kiezen tussen fauna óf flora.

De rups in betere tijden.

De rups in betere tijden.

Dat ging als volgt: tijdens het begieten van de planten in onze tuin ontdekte ik tot mijn grote verschrikking witte aanslag op de bladeren van de korenbloemplanten. (Het verdict: meeldauw, waarover later meer. First things first, vrienden.) En toen ik met mijn neus bovenop de bladeren zat, zag ik hem plots. Een gigantische, dikke, bruine rups. En daarna zag ik ineens de vele aangevreten bladeren.

Ze zeggen wel eens dat planten verzorgen een oefening is op het ouderschap (of het bezit van een kitten/puppy). In dat geval zou de kinder- of dierenbescherming nu wel voor de deur staan.

Gelukkig is daar zoiets als Google. De eerste de beste hit stelde me voor twee opties: de rups verdrinken of bij de kippen gooien.

Bij gebrek aan kippen werd het dus de eerste optie. Nu ben ik vegetariër en dan vooral omdat ik het zo zielig vind voor de beestjes, weet je wel. Muggen verdelgen lukt nog net zonder gewetensbezwaren, maar over de arme rups heb ik nu wel mijn twijfels. Heb ik niet te overhaast deze vlinder in spe in de kiem gesmoord?

Toen ik de klok niet meer kon terugdraaien, las ik op de website van Velt dat ecologische tuinders rupsen op sierplanten met rust laten en alleen ongenadig zijn als ze hun groenten en kruiden aanvallen. Hanteer jij een nultolerantie voor rupsen of ontspringen ze bij jou (soms) de dans?

Samentuinen

Gisteren was het Dag van de Tuin. De twee samentuinprojecten die ik bezocht, stel ik graag aan jullie voor.

Welvaert (Bonapartedok, Antwerpen)

Leuk zicht vanuit de tuin.

Leuk zicht vanuit de tuin.

Naast het MAS in Antwerpen ligt de drijvende tuin van kunstenaarscollectief Timecircus. De groep meerde een jaar geleden aan en opende Welvaert, een proefproject in meerdere betekenissen van het woord. Iedereen is uitgenodigd om mee te tuinieren.

Een van de vrijwilligers vertelde me dat het collectief op zoek gaat naar manieren om mensen weerbaarder te maken. “Minder afhankelijk van de crisis”, zoals zij het stelde.

Een slaapkamer uit gerecycleerd materiaal hangt aan een kraan.

Een slaapkamer uit gerecycleerd materiaal hangt aan een kraan.

Ze gebruiken vooral (schroot)afval en tweedehands materialen die ze omtoveren tot leuke, artistieke installaties. Het kippenhok is bijvoorbeeld een kunstwerk op zich. En de blauwe bel is geen duiventil, zoals ik eerst dacht, maar een slaapkamer!

Je kan het project op Facebook volgen.

A Verdura (Van Kerckhovenstraat, Antwerpen)

De tuin die Samenlevingsopbouw samen met buurtbewoners opstartte, bestaat uit een verzameling grote bakken waarin groenten gekweekt worden. Oorspronkelijk stond het tuintje op het Willy Vandersteenplein, maar omdat het plein wordt heraangelegd, verhuisde het project tijdelijk naar de Van Kerckhovenstraat een beetje verderop.

De samentuin A Verdura

De samentuin A Verdura

De bakken groenten, kruiden, fruit en bessen staan op een grasveld tussen grote sociale woonblokken. Een van de bewoners zwaait vanop zijn balkon naar ons. “De sociale controle is hoog”, vertelt een van de initiatiefnemers. “Het meeste last hebben we van de harde wind die tussen de blokken waait.”

Wie zin heeft om mee te helpen, is elke woensdag welkom vanaf 14u. Met de opbrengst van de tuin wordt er samen iets klaargemaakt en gegeten. De rest van de oogst wordt verdeeld onder de deelnemers.