Ideeën oogsten in ‘t stad

Designcenter De Winkelhaak is een begrip in Antwerpen. Gelegen in de immer bruisende stationswijk wil het centrum creatief talent samenbrengen. Zoals de naam doet vermoeden, concentreren de activiteiten in het pand zich rond designachtig talent: productontwikkelaars, grafisch ontwerpers en architecten.

Het was dus een kleine verrassing dat het centrum in september 4 inspiratieavonden organiseert over stadslandbouw, voedsel delen, eten en (dan toch) ‘fooddesign’. De Winkelhaak nodigt lokale koks, stadstuin- en voedseldeelprojecten, food start-ups (wat dat ook moge zijn) en zo voort en zo verder uit om te vertellen.

Bedoeling is dat de deelnemers inspiratie opdoen en zelfs de handen vuilmaken (jeej!). Iedere vrijdag is anders, maar het exacte programma is nog niet bekend. Ik ga zeker een keer mijn licht opsteken. Heb je ook zin om te komen, dan vind je alle info over de Stadsoogstavonden hier. Misschien tot dan?

Advertenties

Zonnestruik

Vorig jaar stonden er een stuk of 8 zonnebloemen in onze tuin. We hadden de tuin met huis net gekocht en er was weinig tijd om na te denken over een deftig tuinplan. Al gauw bleek dat 8 exemplaren net iets te veel van het goede zijn. De planten palmden samen ongeveer de helft van de ruimte in van ons bescheiden stadstuintje.

Op het einde van de zomer, wanneer de zonnebloemen doorbogen van het gewicht van de pitjes, leek onze tuin net een oerwoud. Een gezellig, vrolijk oerwoud, dat wel.

Na deze overdosis zonnebloem besloten we om ons dit jaar op andere bloemen en planten te concentreren. Maar dat was buiten de Helianthus annuus Avondzon zelf gerekend.

In het voorjaar schoten er plots 3 plantjes op. Twee daarvan overleefden de vele bittere veldslagen die in onze tuin tussen de buurtkatten uitgevochten worden niet, maar de derde groeide uit tot een reus van een plant.

Dankzij het klimrek kan de bloem zich min of meer rechthouden.

Dankzij het klimrek kan de bloem zich min of meer rechthouden.

Niet alleen de lengte is indrukwekkend, deze avondzonnebloem groeide zelfs uit tot een heuse struik! Ik tel meer dan 20 bloemknopjes aan een en dezelfde stengel. Gelukkig koos de plant een plekje onder ons plantenklimrek, zodat het toch nog de nodige steun krijgt.

Het was ook dit jaar weer een plezier om de hommeltjes te zien die op de nectar afkomen. De bloemen zijn trouwens prachtig in een vaasje.

Net als vorig jaar laten we de verwelkte bloemen aan de plant hangen. Zo hebben de vogels nog iets om van te smullen deze herfst. En wie weet, zien we dit voorjaar weer een nieuw scheutje te voorschijn komen…

Gas terug

Er is nog veel werk aan de winkel. Dat is het eerste wat me te binnen schiet, wanneer ik het berichtje lees. Een vrouw uit Schaarbeek kreeg een GAS-boete in de bus voor een struik die voor haar huis staat. “Onkruid”, oordeelde de gemeente. “De wereld op zijn kop”, denk ik.

Daarmee doel ik nog niet eens op het hele absurde systeem dat de GAS-boetes zijn. Het gaat ook niet over het bestraffen van goedbedoelende burgers die hun straat willen opfleuren met wat groen. Het is een understatement dat Schaarbeek nog niet helemaal klaar is voor de geveltuinhype, iets wat in in andere steden blijkbaar wel kan. Antwerpen viel dit jaar nog in de prijzen voor zijn geveltuincampagne. Het gaat me zelfs niet om de bedroevende plantenkennis van de GAS-ambtenaar die zelfs geen Pyracantha of vuurdoorn kan herkennen.

Nee, het gaat me hier over de arbitraire beslissing over wat onkruid is en wat niet.

Een onkruid is een op een bepaalde plaats ongewenste plant. Dat we planten als brandnetels of klaproos als onkruid beschouwen, komt onder andere doordat deze pioniersplanten zijn. Deze planten grijpen hun kans als er een bodem openligt of bewerkt wordt. In de stad zie je in de kieren en spleten tussen tegels vaak weegbree of paardenbloem.

Maar ook deze planten dragen bij aan het ecosysteem. We mogen blij zijn dat er tussen het grauwe beton toch nog iets groeit en bloeit. In dit geval stond het ‘onkruid’ van de Schaarbeekse mevrouw zelfs in een bloempot en hinderde het de voorbijgangers niet.

Mijn oordeel over deze saga in een notendop? (klik)
Hoe denk jij erover?

Nay or yea

Over smaak valt niet te twisten. Behalve als je met de andere moet samenleven natuurlijk. Gelukkig komen het lief en ik best goed overeen. Handig, want het laatste jaar hebben we al belachelijk veel keuzes moeten maken: van gordijnen over stopcontacten tot vloeren. Verbouwen, zucht, ik zou er een blog over vol kunnen schrijven.

Maar dat doe ik niet. Veel leuker is het om over ons stadstuintje te praten. En daar zitten we nu met een dilemma. Moeten we onze slangenden laten kappen of niet?

De slangenden, ook wel apenverdriet genoemd

De slangenden, ook wel apenverdriet genoemd

Laat je niets wijsmaken door deze semi-artistieke foto (ik heb een nieuw knopje ontdekt op mijn camera). Onze slangenden is – naar mijn bescheiden mening – spuuglelijk. Helaas denkt het lief er anders over.

Zijn argumenten pro:

  • mooi, allez ja, eerder ‘speciaal’
  • het hele jaar door groen
  • je gaat toch geen boom kappen?
  • de enige boom waar de katten niet aankomen

mijn argumenten contra:

  • lelijk, allez ja, eerder afzichtelijk
  • staat in het meest zonnige hoekje van de tuin, wat een prima plek is voor een moestuin
  • uitheems (komt veel voor in Chili)
  • gvd pijnlijk (vandaag weer een vinger gesneden aan zijn naalden)

Kortom, we zijn er nog niet uit. Daarom maken we er ondertussen het beste van. Om de lelijke stam te verbergen, roep ik de hulp in van een clematis. En toegegeven, zijn takken zijn ideaal om onze potplanten te beschermen tegen de buurtkatten.

We beslissen later wel.

clematis

Klimrek

Wij zijn grote fan van verticaal tuinieren.  Logisch, want in een stadstuin is de ruimte vaak beperkt. In het voorjaar probeerde ik al een flessentoren uit. Heel handig voor sla en kruiden, maar voor het grotere werk maakten we dit:

verticale tuin Op dit moment hebben de pompoen en de Oost-Indische kers zich eraan vastgeklampt (na een duwtje in de goede richting).

Het plantenklimrek bestaat uit 4 palen met voet waarop een heklat is bevestigd. Poepsimpel, zeker als je een handig lief in huis hebt.

verticale tuin2Je hebt nodig:

  • 4 houten palen. Wij gebruikten palen van ruim 2 meter die gebruikt worden voor tuinomheiningen.
  • 4 voeten voor de palen (zie foto links)
  • 1 houten stuk hek
  • 4 hoekplaatjes uit roestvrij staal (zie foto hieronder)
  • kippendraad
  • nietjes

Je start met het plaatsen van de voeten. De afstand bepaal je aan de hand van je hekwerk. Je moet ervoor zorgen dat de palen aan de buitenste latjes van het hekwerk kunnen vastgemaakt worden.

verticale tuin

Je maakt de palen vast in de voeten en bevestigt het hekwerk met de roestvrije hoekplaatjes.

Tussen de twee palen aan elk einde span je kippendraad en niet je de draad vast. Dit is extra grip voor je planten.
Klaar!

De verticale constructie werkt prima voor de Oost-Indische kers en de pompoen die zich (na wat duwtjes in de goede richting) eraan hebben vastgegrepen. Voor ons heeft het houten geval ook het voordeel dat we een beetje minder inkijk hebben in de tuin van de buren. Je kan het op de eerste foto zien: onze omheining is niet echt hoog te noemen.

Leuk voor het sociaal contact met de buren, dat wel. Mocht onze tuin ingesloten zijn, zouden we minder snel een praatje maken. En gelukkig hebben we erg sympathieke buren die geen bezwaar maakten toen we het ding in onze tuin wilden neerplanten. Meer zelfs, ze zijn nu ook fan van ons knutselproject!

Heb jij ervaring met verticaal tuinieren?

Plan(t)trekkerij

Het huis is jaloers op de aandacht die onze tuin krijgt en laat dit met veel gespetter weten. Ok huis, je hebt je punt gemaakt. Gedraagt u nu terug een beetje.

Ondertussen trekt onze stadstuin zijn plan. Ik hoor voorlopig geen klachten, al ziet onze hortensia er een beetje pips uit en delven de bosaardbeitjes duidelijk het onderspit bij de territoriale gevechten van de buurtkatten. Andere planten grepen hun kans:

Terwijl we even niet keken, vergreep de blauwe regen zich aan onze verbena bonariensis.

Terwijl we even niet keken, vergreep de blauwe regen zich aan onze verbena bonariensis.

Frambozenstruik

De framboos eigent zich een stuk terras toe.

De pompoen vindt alles best, al kan hij binnenkort wat steun gebruiken.

De pompoen vindt alles best, al kan hij binnenkort wat steun gebruiken.

Wat zijn de meest eigenwijze planten in jouw tuin?

Boekrecensie: Landleven in de stad

Ik geef het maar meteen toe: Landleven in de stad: praktijkboek voor de creatieve stadstuinier van Alex Mitchell is een boek dat ik graag zelf had geschreven. Prachtige foto’s, getuigenissen van stadsboeren in Berlijn, Amsterdam en New York, praktische adviezen, recepten, tips…

Landleven in de stadWie nog een beetje twijfelde over stadstuinier worden, is na het lezen van dit boek overtuigd rurbanist. Dit zijn volgens Mitchell mensen die een passie hebben voor het landleven, maar niet van plan zijn om de stad te verlaten. Aardappel of patat, ’t is maar dat het beestje een naam heeft.

Het boek is opgebouwd uit drie delen. In het eerste en meest uitgebreide deel bespreekt Mitchell hoe je stadsboer wordt, al dan niet in een gedeelde tuin, op een verwaarloosd stukje grond of in een wijktuin.

Mitchell, een schrijfster en tuinier uit Londen, laat niets aan het toeval over. De lezer krijgt een stappenplan om van een braakliggend terrein een vrolijk buurttuintje te maken, maar geeft ook praktische info over hoe een irrigatiesysteem opzetten, welke gewassen ideaal zijn voor een wijktuin en hoe je zaadbommen maakt. En nog veel meer. Echt veel, veel meer.

In het tweede deel heeft Mitchell het over hoe je de natuur in de stad kan ontdekken. Ze geeft tips over eetbare planten, maar ook over het herkennen van bloemen en vogels. Ik zie me nog niet meteen kleefkruid op het menu zetten (voor wie culinair avontuurlijker is: de scheutjes stomen en serveren met een klontje boter), maar haar handleiding voor een zelfgemaakt vogelvoederbakje ga ik een keer uitproberen.

In het laatste deel geeft Mitchell tips over het houden van kippen, kwartels, eenden en bijen. Voor mij is dit dan weer te veel van het goede, maar dat kan ook zijn omdat onze tuin écht te klein is voor kippen en ik geen ambities als imker heb. Toch kan ik me voorstellen dat andere stadsbewoners wel geïnspireerd worden door dit hoofdstuk.

Ook lof voor de vertaling. Uitgeverij Fontaine heeft haar best gedaan om af en toe de zeer Angelsaksische info uit te breiden met uitleg over de situatie in Nederland.

Mitchells pleidooi voor meer groen(te) in de stad werkt aanstekelijk. Niet geschikt voor tuiniers op het platteland, maar een bijbel voor de stadsboer (in spe).

Dood aan de weps

Het is net augustus en ja, daar zijn de wespen weer. Ik heb een hekel aan hoe ze een smakelijke maaltijd buiten helemaal kunnen verpesten.

Dan maar dood aan de wesp? Toch zijn wespen – of zoals mijn Kempische vader het zegt: wepsen – nuttige beestjes. Ze krijgen veel te weinig applaus voor hun belangrijkste bezigheid: het verorberen van vliegen en muggen. Een vijand van muggen is een vriend van mij. Zolang deze zich kan gedragen, althans.

Een paar tips houden de wesp (zo goed als) uit de tuin:

  • laat nooit etensresten of verpakkingen buiten liggen.
  • Loop niet op blote voeten door het gras, want wespen steken als je op ze stapt (wat ook geldt voor andere insecten zoals hommels en bijen).
  • Zet een schoteltje met sinaasappel, citroen, kruidnagel of gebrande koffie in de tuin. Wespen hebben een hekel aan deze geuren.
  • Staat je vuilbak buiten? Dek deze dan goed af en maak het regelmatig schoon.
  • Wespen houden van zoete geuren, zoals parfum en verzorgingsproducten. Een beetje spaarzaamheid kan geen kwaad als je in ruil een rustig moment buiten wil hebben.
  • Controleer regelmatig de plaatsen waar ooit een wespennest hing. De kans dat er op deze plekken een nieuw komt, is groot.

Als je echt veel last hebt, kan je ook wespenvallen plaatsen. De makkelijkste en meest diy manier is met een petfles (klik), maar er bestaan ook glazen vallen. Als lokmiddel kan je frisdrank, water en siroop of water, citroensap en suiker gebruiken. De val hang je best op een zonnige plek en niet te dicht bij je eettafel. Let op, want de val zal waarschijnlijk veel buurtwespen aantrekken!

Te laat? Zeker niet krabben aan de wespensteek! De angel verwijder je met een pincet, zonder te knijpen. Je kan het gif eruit zuigen en er ijsblokjes op leggen. Voor een steek in de mond, tong, neus, of hals of waarvan je allergische reacties krijgt, moet je sowieso naar de spoed.

Een wespensteekvrije zomer gewenst!

The Big Five

Er kruipt, vliegt, verzamelt, sluipt wat rond in onze tuin. Tijd om op tuinsafari te trekken! Niet elk beestje laat zich vlot op de gevoelige plaat vastleggen, maar hieronder alvast een selectie. Via deze en deze handige sites heb ik een poging ondernomen om de juiste naam van ieder diertje te vinden. Verbeter me gerust!

hommels

Twee tuin(?)hommels verdiepen zich in de pompoenplant.

verbena bonariensis

Een bijtje hommel snoept van de Verbena bonariensis (ijzerhard)

hooiwagen

De frambozenstruik is de geliefde habitat van de Gewone Hooiwagen (Phalangium opilio)

groot koolwitje

De Verbena bonariensis is heel populair onder alle nectarminnende insecten. Ook dit Groot Koolwitje (Pieris brassicae) lust het wel.

huiskat in de struiken

Een niet zo zeldzame Felis catus zoekt verkoeling onder de struiken.

Op het eerste gezicht – augustus 2013

Wat is juli snel voorbijgevlogen! Vandaag 1 augustus is het weer tijd voor de rubriek ‘op het eerste gezicht’. Bloggers met tuin nemen elke maand een foto van hun tuin. Et voilà:

Onze tuin augustus 2013

Onze tuin augustus 2013

Wat er op een maand tijd gebeurd is? Onze wilde wingerd, zonnebloem en pompoen hebben flink hun best gedaan. Veel plantjes, zoals de akelei hebben een klop gekregen van de zon (of dat is althans mijn diagnose als amateurtuindokter). De frambozen, tomaatjes en aardbeien deden het dan weer heel erg goed. Juli was vooral genieten en snoepen van de tuin!

Kijk maar, ik heb zelfs harde bewijzen:

verticaal tuinieren

Half juni was de pompoen nog een klein scheutje en nu neemt de plant de helft van ons rek in beslag.

fruitoogst

Bijna dagelijks kunnen we een handjevol vruchtjes plukken…als de slakken ons niet voor waren tenminste.

zonnebloem

Onze zonnebloem komt boven het rek piepen.

Daar drinken we ene op. Schol!

(hoe de tuin er op 1 juli uitzag, vind je hier)