Zaden oogsten

Jullie hebben nog wat tips over zaden van mij tegoed. Deze informatie kreeg ik zelf op de opening van de Antwerpse zadenbib, precies een week geleden. Ik deel ze hier graag met jullie.

Er zijn verschillende soorten zaden. Ik bespreek hier kort drie types:

F1 hybriden: wanneer je zaden uit de winkel haalt, staat er soms ‘F1 hybride’ op de verpakking. Dit betekent dat de zaden op een speciale manier gekweekt zijn (via inteelt) waardoor de eerste generatie (F1) van deze plant erg homogeen en betrouwbaar is. Je krijgt dan bijvoorbeeld allemaal vruchten van dezelfde grootte en smaak.

Tot dan is er weinig aan de hand. Professionele boeren vinden het gemakkelijker om deze gewassen te oogsten omwille van hun uniformiteit. Je hebt zelfs biologisch F1 hybridezaad.

Nadeel van deze zaden is dat er weinig genetische variatie is, het zaad duurder is en de volgende generaties van deze planten totaal onbetrouwbaar zijn. De eerste generatie kan bijvoorbeeld mooie, ronde tomaten opleveren en de tweede kleine misbaksels. Niet zo interessant dus voor de tuinier die zelf zaden wil oogsten…

Genetisch gemanipuleerde rassen: deze gaan nog een stapje verder. Hier wordt gespeeld met het toevoegen van andere genen, bijvoorbeeld van vissen. De planten die uit de zaden voortkomen zijn onvruchtbaar. Het is voor de hobbytuinier niet te verkrijgen (en dat is volgens mij maar goed ook).

Biozaden: deze zaden geven vaker sterkere gewassen, omdat men via natuurlijke selectie kiest voor planten die ziekteresistent zijn zodat je geen pesticide moet gebruiken. Deze zaden zijn vanzelfsprekend niet behandeld met pesticiden of chemisch ontsmet en zijn heel bruikbaar om zelf zaden uit te winnen.

Maar hoe doe je dat nu, zaden kweken? Een paar tips:

  • als beginner start je best met planten die snel groeien en niet zo snel kruisen met andere soorten (rode biet maakt bijvoorbeeld rare kindjes met snijbiet). Rucola is een gemakkelijke plant om mee te beginnen;
  • neem mooie ‘ouders’. Kies voor de mooiste plant om zaad uit te oogsten;
  • laat deze plant doorschieten en geef het voldoende ruimte (want doorgeschoten planten kunnen best groot worden), tijd (soms duurt het even) en steun (zaden laten de planten soms doorhangen en kunnen dan de natte grond aanraken – wat natuurlijk niet goed is);
  • eens je een plant kiest, blijf je er verder af. Oogst dus niet een of twee tomaatjes van deze plant (ook al zien ze er nog zo smakelijk uit…).

Wanneer start je met het oogsten van de zaden?

  • op een droge dag;
  • vanaf dat de zaden verkleuren;
  • de zaden vanzelf op de grond vallen;
  • de vruchten voorbij hun oogstpunt zijn;
  • het zaad wegspringt tussen je nagels.

Om de zaden te drogen, leg je ze drie weken op een warme, goed geventileerde plek, bijvoorbeeld op krantenpapier op de vensterbank.

Vergeet ook niet om het kaf van het koren te scheiden. Kaf kan bijvoorbeeld schimmelen tijdens het voorzaaien. Omdat kaf gewoonlijk lichter is dan zaad, kan je het scheiden door buiten een kom zaad vanaf een halve meter hoogte uit te gieten in een andere kom. De wind neemt dan het kaf mee. Je kan natuurlijk ook een zeef gebruiken.

Hoe bewaar je dan je zaden?

  • op een droge, koele en donkere plek, bijvoorbeeld in de koelkast of diepvries;
  • verpakt in ademend materiaal, zoals papier of natuurlijk textiel;
  • met pasta of rijst als vochtregulator.

Het is volgens het Ecohuis sowieso een goed idee om je zaden een paar dagen in de diepvries te steken om beestjes te doden. Zal ik zeker proberen!

Heb jij zelf nog tips, laat ze dan gerust achter in de commentaarhoek.

Advertenties

3 thoughts on “Zaden oogsten

  1. Bij het oogsten van tomatenzaad wordt aangeraden om zaad van de eerste rijpe tomaat te nemen, omdat er op die manier minder kans op kruising is indien je meerdere soorten kweekt. Wanneer je maar een soort staan hebt, maakt het niet zoveel uit welke tomaat je neemt en de rest kan je gerust opeten (de tomaat trouwens ook :-). )
    Bonen en erwten worden inderdaad een paar dagen ingevroren om schadelijke beestjes te liquideren maar voor sommige andere zaden is dit een riskante onderneming. Hangt af van het vochtgehalte in de zaden wanneer ze gedroogd zijn.
    De site van Diana (http://www.mooiemoestuin.nl/) bevat veel informatie over het zaaien en oogsten van zaden en zo.

    • Goede tip: de eerste tomaat nemen voor zaad om zo kruisingen te voorkomen. Klinkt heel aannemelijk. Nooit bij nagedacht, ik nam altijd zaad van de dikste of de lekkerste…

  2. Informatieve post! Als ik zaden win, doe ik ze nooit in de diepvries. Meestal bewaar ik ze, na droging, in koffiefilters of gewone enveloppen. Eigenlijk nooit schimmel e.d. gehad.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s