4x binnengluren bij de buren

Juni staat voor de deur…En mijn agenda belooft dat we ons die maand niet zullen vervelen. Elk weekend is er wel een of ander leuke tuindag of evenement waarbij je mag  gluren bij de buren. Is het toeval of zijn tuinen net dan op hun mooist?

Weekend van 6-7 juni

Op zaterdag is het Dag van de Stadslandbouw in Nederland. In Den Bosch kan je bijvoorbeeld meedoen met de Wildplukwandeling en in Haarlem kan je een zelfoogsttuin bezoeken.

Klinkt erg interessant, maar net datzelfde weekend zijn het Ecotuindagen van Velt. 170 tuinen in Vlaanderen en Nederland zetten dan hun tuinpoortjes open. Tuinblogger Muggenbeet doet bijvoorbeeld mee. Ik ga proberen een paar tuinen in Antwerpen te bezoeken.

ecotuindagen2015_banner
Weekend van 13-14 juni

Het weekend erop trekken we naar Rotterdam om inspiratie op te doen tijdens Verborgen Tuinen 2015. Voor 2 euro kan je een weekend lang binnengluren bij bijzondere groene plekken in Rotterdam.

Maar voor we naar Rotterdam vertrekken, brengen we MARTA nog een bezoekje. MARTA is een Antwerpse boerenmarkt op het Kievitplein (achter het Centraal Station). De markt promoot lokale en biologische groenten recht van de producent. Niet slecht.

Weekend van 20-21 juni

Groei & Bloei, de grootste tuinvereniging van Nederland en België, organiseert dat weekend het Open Tuinen Weekend. Meer dan 1.000 leden stellen hun tuinen open voor het publiek. Welke tuinen dat precies zijn, is even zoeken op de websites van de deelnemende lokale afdelingen.

Als extraatje kan je op 20 juni een tegel inleveren bij Intratuin. In ruil krijg je twee gratis vlinder- of bijenlokkende planten. Leuk!

Weekend van 27-28 juni

Ten slotte, in het laatste weekend van de maand, organiseert De Verborgen Kloostertuin, de samentuin waar ik (min of meer) actief ben, een officiële inhuldiging op zondag 28 juni. Van 12-14u is iedereen welkom om een kijkje te nemen in de tuin, een hapje mee te eten van onze verse groenten en tips op te doen over hoe je zelf een samentuin kan opstarten. Plaats van afspraak is de samentuin op het Zuster-der-Armenplein in Antwerpen-Noord.

Een zelfgeknutselde serre in onze samentuin.

Een zelfgeknutseld plantenafdak van wilgentenen in onze samentuin.

Hopelijk heb ik in juni ook nog tijd om eens af en toe van mijn eigen tuintje te genieten. Gelukkig vraagt een kleine stadstuin weinig onderhoud, haha.

Misschien tot op een van deze evenementen?

Een moestuinbak op maat in 5 stappen

Het moment is eindelijk aangebroken…[insert dramatisch tromgeroffel] …onze moestuinbak is klaar!

Onze moestuinbak op maat.

Onze moestuinbak op maat.

We (lees: ik) wilden per se een moestuinbak en niet werken in volle grond, omdat de plek jarenlang als kattenbak gebruikt werd door de buurtkaters en -kattin. Voor bloemen is dat niet erg, maar voor eigen groenten vind ik dat niet zo smakelijk. En het ziet er nog leuk uit ook.

Maar hoe pak je dit nu zelf aan…

Benodigdheden:

  • planken op maat (wij kozen voor planken uit (onbehandeld) vurenhout van 1,9 cm dik en 9 cm breed )
  • paneelschroeven uit roestvrijstaal of verzinkt van 4,5x 40 mm (het handigste zijn zelfborende schroeven, maar wij gingen voor gewone en boorden de gaatjes voor met een houtboor van 3 mm)
  • schroefmachine (of vijsmachine, zoals wij dat in België zeggen)
  • vierkante paaltjes voor je hoeken (zie nummer 3 op de eerste foto)
  • nietpistool
  • nietjes
  • worteldoek en eventueel vijverfolie
  • optioneel: een handig lief en/of buur (m/v)

Tip! Heb je geen nietpistool of vijsmachine, lanceer dan een oproep via Peerby. Misschien is er wel iemand uit jouw buurt die het je wil lenen. Delen is het nieuwe hebben!

moestuinbak2 STAP 1: bepaal de maten van je bak.

Als je een bak op maat maakt, is de eerste stap uiteraard om de plek te meten waar de bak moet komen. Heb je de luxe van een grote tuin of terras, weet dan dat 120 cm x 120 cm de maximumgrootte is om overal handig bij te kunnen. Reken minstens 40 cm in de hoogte als je ook wortelgewassen en tomaten wil kweken.

STAP 2: schroef de planken aan elkaar.

Elke plank (1) vijs je met twee schroeven vast. Let erop dat de schroef ongeveer in het midden van de andere plank (2) komt.

STAP 3: verstevig de bak.

Wij werkten met planken van 9 cm breed. Omdat we de bak dieper wilden, stapelden we drie niveaus op elkaar. We schroefden deze vast via een paaltje (3) dat we in de hoek plaatsten. Per niveau gebruik je een schroef. Let erop dat je afwisselt per zijde van de bak, zodat de schroeven niet tegen elkaar botsen in het paaltje.

moestuinbak3Werk je met binnenhoeken, zoals wij, zet je een stukje hout (3) tegen een plank (1) met een schroef per niveau. Je herhaalt dit voor plank 2 tegen 4. Plank 3 en 4 bevestig je voor extra stevigheid ook aan elkaar. Daarom hadden we voor 4 beter een dikker stuk hout genomen. We zagen dat plank 3 barstte bij het schroeven, want voorkomen kan worden als je voor 4 met een breder stuk hout werkt (bv paaltje in plaats van een plankenoverschotje).

Of je zet gewoon een paaltje aan de andere kant – wij deden dit niet uit esthetische redenen, maar het werkt uiteraard even goed.

Zijn je planken lang, verstevig ze dan met een extra stuk hout dat je er ongeveer in het midden van de lengte verticaal tegen vijst. Zo zullen de planken niet doorbuigen wanneer de potgrond erin zit.

(Ik hoop dat ik het niet te ingewikkeld maak, plots heb ik enorm veel respect voor de mensen die technische handleidingen schrijven.)

moestuinbak4STAP 4: bevestig de worteldoek.

Omdat we onze bak op volle grond zetten, is worteldoek voldoende. Het houdt het onkruid weg.

Zet je een bak op je terras of balkon, leg je best vijverfolie in plaats van worteldoek. Vergeet dan niet om afwatering te voorzien.

Wij bevestigden de worteldoek met nietjes.

STAP 5: vul de bak.

Het leukste klusje: potgrond in de bak storten, zaaien en zaailingen planten! Het is nog te vroeg om onze courgettezaailing uit te planten, maar ik zette wel een paar tomatenplanten in de bak. Met groeifolie maakte ik een provisoir afdak (want tomaten kunnen niet tegen regen), terwijl we ondertussen bedenken hoe het steviger (en mooier) kan.

De rest van de groeifolie gebruikte ik om de blote grond te bedekken met als enige reden om de buurtkatten te ontmoedigen. We zien wel of het helpt…

Meer tips over moestuinieren in bakken vind je trouwens in dit blogartikel.

Is de moestuinbak cat proof?

Nog afwachten of de moestuinbak cat proof is…

Mocht je zelf nog tips of vragen hebben, zwier je ze maar in de commentaarhoek. Complimenten zal ik doorgeven aan het lief en de buurman, want dankzij hen kan ik nu pronken met mijn nieuwe moestuinhoek!

4 manieren om van je (kamer)plant af te komen

Soms zie ik bij het huisvuil een mooie sanseveria staan, of een verwaarloosde palmplant. Zonde natuurlijk, want in plaats van de plant in de vuilnisbak te gooien, kan je er iemand anders blij mee maken.

1. Plantenasiel

De Nederlandse Rachelle Klaassen kreeg een paar jaar geleden medelijden met de gedumpte planten en startte in Amsterdam het allereerste plantenasiel op. Mensen konden hun verwaarloosde planten bij haar binnen brengen waarna zij er een nieuwe eigenaar voor zocht. Ondertussen heeft haar initiatief navolging gekregen in onder andere Zwolle en Antwerpen.

Vandaag maakte Rachelle bekend dat ze ermee stopt, maar het asiel blijft verder leven via deze Facebookpagina waarop mensen onderling planten kunnen weggeven.

2. Freecycle

Een andere plek waar je jouw plant kwijt kan, zijn de talloze Freecyclegroepen op Facebook. Via deze Facebookgroepen – gewoonlijk opgestart per regio – kan je oude en nieuwe rommel kwijt, maar dus ook planten. Er is ook een aparte Facebookpagina waar winterharde, exotische planten weggegeven worden.

3. Plantenruil

Nog op Facebook vind je Plantenruilgroepen – ook weer opgedeeld per regio – waar je planten, maar ook zaden en stekken kan ruilen. Of gewoon weggeven natuurlijk.

4. Kringwinkel

Maar ook zonder Facebook kan je jouw plant kwijtraken. Kringwinkel Antwerpen startte onlangs met een pilootproject waarbij je de verwaarloosde plant in een van de kringwinkels afgeeft. De planten worden dan naar ZNA De Foyer gebracht, een dagcentrum voor psychiatrische patiënten. Nadat de patiënten de planten weer tot leven hebben gewekt, worden ze verkocht in de kringwinkel in de Kroonstraat (Antwerpen).

Als het project aanslaat, zullen andere kringwinkels binnenkort volgen!

Misschien moest ik mijn lief eens overtuigen om zijn arme orchidee weg te geven. Die staat nu weg te kwijnen op de vensterbank…

orchideeEen straffe tuinier die dit nog kan redden!

RIP bloemkool

Zodra de zon een klein beetje schijnt, staat er bij ons een frisse salade op het menu en wat is er plezanter dan daarvoor ingrediënten te sprokkelen in je tuin? Ik ben geen keukenprinses, maar een salade pimpen met wat wasabi, daslook, sla en verse kruiden uit de tuin is niet echt moeilijk. En lekker!

Mmm, kraakverse sla uit de tuin. Als je alleen de buitenste bladeren oogst, blijft de plant groeien.

Mmm, kraakverse sla uit de tuin. Als je alleen de buitenste bladeren oogst, blijft de plant groeien.

Op de andere groenten blijft het nog wachten. De erwtjes doen het voorlopig goed, net als de aardappelen, tomatenplantjes en crosne. Maar het is niet allemaal rozengeur en maneschijn bij ons. Alvast een oogst is helemaal mislukt…

Arme bloemkool

Arme bloemkool

Het begon nochtans goed, met een zaailing van de Vogeltjesmarkt in Antwerpen. Maar een week later zag ik dat er aan de onderste bladeren geknabbeld werd door een mysterieus beestje. Zelfs na een paar grondige inspecties vond ik niets. Tot de boosdoener op een dag zichzelf prijsgaf.

De schuldige!

De schuldige!

De weg lag weer vrij voor een lekkere oogst. Ik gaf zelfs wat extra mest, op advies van de Veltbijbel. We werden daarvoor beloond met een schattige miniatuurversie.

bloemkool12Cuteness overload. Maar toen gingen er (minstens) twee dingen fout. We verzuimden het om dit bloemkooltje te bedekken tegen het licht (dit doe je door een paar bladeren een knak te geven en erover te leggen – hoorde ik later) en gaven het te weinig water (dat komt ervan als je in vol moestuinseizoen op reis gaat). Resultaat: een doorschoten bloemkoolplant.

Dit jaar kunnen we dus een kruis maken over onze bloemkooloogst, maar al doende leert men, of zo. En de bloemkool blijft voorlopig staan, omdat ik nu wel benieuwd ben naar zijn bloemen. Met een beetje geluk kan ik het zaad nog oogsten voor een volgende poging.

Is er in jouw moestuin al iets mislukt dit jaar?

Moestuinieren op het dak

Het contrast kon bijna niet groter zijn. Terwijl in ons hotel schilderijen hingen van berglandschappen en de Mona Lisa met een enorme joint in haar mondhoek, de receptie volgestouwd was met Chinese beeldjes, haarklemmen, foto’s van kinderen die verjaardagskaarsen uitbliezen en de gang naar wierook en javel rook, blonken in het vijfsterrenhotel Wellington zowel de vloeren als muren, droeg het personeel een uniform en rook de hal naar het enorme boeket dat er stond te pronken.

De moestuin op het dak van hotel Wellington.

De moestuin op het dak van hotel Wellington.

Hotel Wellington ligt in Salamanca, de rijkste en duurste wijk van Madrid, op 100 meter van het prachtige Retiropark. Maar zelfs als je geen 155 euro per nacht wil neertellen voor een kamer, kan je een afspraak maken om hun eigen dakmoestuin te bezichtigen.

Deze aardbeitjes krijgen zeker genoeg zon!

Deze aardbeitjes krijgen zeker genoeg zon!

Dus stonden we een beetje verloren aan de receptie te kijken naar een filmpje dat reclame maakte voor de grootste dakmoestuin op een hotel ter wereld totdat een vriendelijk lachende mevrouw ons meetroonde naar boven.

Het zaai- en oogstschema.

Het zaai- en oogstschema.

De moestuin op het dak was een idee van de hoteleigenaar die zich hiermee wilde onderscheiden van de andere hotels. Alles wordt biologisch geteeld door vier tuinmannen en de chef-kok, die er naar eigen zeggen tot rust komt.

Men kweekt er zelfs oesterzwammen.

Men kweekt er zelfs oesterzwammen.

De oogst verwerkt de kok in de gerechten van zijn restaurant Las Raices (wat ‘de wortels’ betekent), een van de restaurants van het hotel. Eerlijk gezegd waren we een beetje verbaasd over de omvang van de dakmoestuin, die met 14 moestuinbakken kleiner was dan verwacht. Het lijkt me moeilijk voor te stellen dat de chef-kok er voor iedereen mee kan koken.

Het uitzicht over de stad is wel fantastisch. En de moestuinbakken zitten goed in elkaar: er ligt watertoevoer in elke bak en alles is netjes onkruidvrij. Een grote tabaksplant moet bestuivers aantrekken en men kweekt er onder andere drie soorten tomaten, bloemkool, bonen en wortelen.

Het uitzicht over de stad

Het uitzicht over de stad

Voor chef-kok Javier Librero is de moestuin een verlengstuk van zijn restaurant dat biologische en seizoensgebonden gerechten klaarmaakt. Ervaring met tuinieren had hij tot voor kort niet. ‘Maar ik groei mee met de tuin’, vertelde hij ons al lachend.

Op de tafels van het restaurant Las Raices staan kroppen sla in hydrocultuur.

Op de tafels van het restaurant Las Raices staan kroppen sla in hydrocultuur.

Een leuk concept dat hopelijk navolging krijgt. Want komaan: het record van grootste hotelmoestuin op een dak moet gemakkelijk te verbreken zijn. Hilton Antwerpen, ga ervoor!

Samen tuinieren op z’n Spaans

In een stad waar mensen 9 maanden per jaar buiten leven, kan een samentuin niet ontbreken. Ik bezocht de samentuin in de wijk Lavapiés (wat ‘voeten wassen’ betekent) waar buurtbewoners een braakliggend terrein hebben omgetoverd tot een groen toevluchtsoord.

De moestuinbedden

De moestuinbedden

Lavapiés is lange tijd een wat verwaarloosde wijk geweest. Het ligt op wandelafstand van het prachtige station Atocha (met zijn tropische binnentuin vol schildpadden) en was ooit de plek waar de Joodse gemeenschap woonde. Nu is het vooral wijk waar immigranten en artiesten leven en waar Madrilenen uitgaan.

Een bordje spoort bezoekers aan om hun afval op te ruimen.

Een bordje spoort bezoekers aan om hun afval op te ruimen.

Achter een lange muur met vrolijke graffiti vind je de samentuin. De plek werd eind 2008 ingepalmd door buurtbewoners die er een aanwinst van maakten voor de wijk.

Si no hay siesta, no hay fiesta!

Si no hay siesta, no hay fiesta!

In België staat het samen tuinieren vooral voor samen moestuinieren. In deze samentuin staat het samen leven voorop. Er zijn uiteraard een paar moestuinbedden, maar vooral veel hoekjes voor mensen: bankjes, een speelhoek voor de kinderen, een openluchttheater waar men soms workshops of lezingen geeft, …

Het theater

Het theater

Een ander verschil met België zijn uiteraard de planten: er groeien bijvoorbeeld vijgen- en sinaasappelbomen (jaloers!) en tussen het onkruid staan er bijvoorbeeld ook grote cactussen (iets minder jaloers).

Een ideale speelplek voor kinderen

Een ideale speelplek voor kinderen

Ik vind het bijzonder knap wat de bewoners van deze plek gemaakt hebben. Het nodigt buurtbewoners uit om samen te komen, of ze nu moestuinieren of niet. Een groene oase in de stad!

Morgen: een moestuin op het dak in de chicste wijk van Madrid.

Tuin in de stad Madrid

Het leukste aan een stad voor de derde keer te bezoeken, is dat je (eindelijk) de toeristische plekken links kunt laten liggen. Geen Puerta del Sol of het koninklijk paleis voor ons deze keer, maar terrasjes doen in Lavapiés en lezen in het gras van park El Retiro. Geen Pradomuseum, maar wel een wandeling in de Botanische tuin ernaast.

De botanische tuin, een plek om uren in rond te lopen.

De botanische tuin, een plek om uren in rond te lopen.

Madrid me gusta! De Stad van de Bomen (al hoor ik dat Valencia dezelfde titel claimt) en de plek waar een van mijn favoriete mensen in de wereld woont. Hoewel het er in de winter best ‘koud’ kan zijn (of wat Spanjaarden koud vinden met temperaturen tussen 0 en 13°C, watjes), leven de Madrilenen de rest van het jaar voornamelijk buiten.

Een bloementapijt in het Retiropark.

Een bloementapijt in het Retiropark.

In de zomer klimmen de temperaturen makkelijk over de 30°C. Geen wonder dat de brede lanen en parken vol bomen staan. De beste tijd voor een bezoek is in het voorjaar, wanneer de stad barst van het groen. Heerlijk!

Brede boulevards, omzoomd met bomen.

Boulevard aan het Prado, omzoomd met bomen.

Verkoeling vind je bijvoorbeeld in het uitgestrekte Casa de Campo, een park van 17,5 km² (!!) groot ten westen van het centrum. Of in het Retiropark, het Central Park van Madrid. Sinds een paar jaar heeft Madrid ook zijn eigen Ringland: een park bovenop een overkapt stukje ringweg, al is mijn Spaanse vriend maar matig enthousiast. Te weinig bomen, luidt het verdikt… Rotverwend, die Madrilenen.

Hoezo, te weinig bomen?

Hoezo, te weinig bomen? Hier doen we in Antwerpen een (spreekwoordelijke) moord voor.

Hoewel mensen vooral buiten leven, lijkt het (moes)tuinieren in de stad nog maar net in opkomst. Sommige balkons zijn behangen met planten, maar op de meeste staat slechts een airco te draaien.

Een balkonjungle in Lavapiés

Een balkonjungle in Lavapiés

En in de hele stad is er nog maar een verticale tuin te vinden. Nochtans kan een plantenmuur in de zomer de nodige verkoeling brengen aan de bewoners. Ik kan me wel voorstellen dat de investering erg hoog is en het onderhoud van zo’n tuin ook niet mis zal zijn.

Een verticale muur aan Caixa Forum.

Een verticale tuin aan Caixa Forum.

De verticale tuin tegenover het Pradomuseum is niet zo indrukwekkend als de geveltuin van musée du quai Branly, maar who cares? Het blijft fascinerend om zo’n plantenweelde te bekijken.

Ook geweldig is de tropische tuin in het treinstation Atocha.

Ook geweldig is de tropische tuin in het treinstation Atocha.

Morgen leid ik je rond in een sympathieke samentuin in de wijk Lavapiés en overmorgen neem ik je mee naar een dakmoestuin in de chicste wijk van de stad.

Dag van de potgrond en het park

Zondag 31 mei staat in mijn agenda met uitroeptekens aangeduid (ja, ik ben zo iemand die nog met een groot, papieren exemplaar zeult). Antwerpen viert dan zijn eerste Dag van de Potgrond, die niet zo toevallig samenvalt met de Dag van het Park en misschien wel toevallig met het Jaar van de Bodem.

Vorig jaar beslisten de Antwerpse burgers namelijk voor het eerst wat er met 1,1 miljoen euro moest gebeuren. Er werd onder andere gekozen voor meer groen in de straten en gemeenschapstuinen. Met een deel van het budget startte de stad een campagne op om burgers te inspireren hun buurt te vergroenen. En zie daar: Dag van de Potgrond.

dagvdpotgrond

Wat valt er die dag dan te beleven? Volgens de flyer in mijn bus is, als het weer meezit,  het Harmoniepark in Antwerpen die dag the place to be. Het park kreeg een grondige opfrisbeurt en wordt dan feestelijk geopend door het Antwerpse districtsbestuur.

Naast de gebruikelijke kinder- en grote mensenanimatie (grime, wafels, muziekparade, …) kan je er zaden en planten kopen op de bloemenmarkt. Wie zelf nog veel zaailingen over heeft, kan ze die dag ook voor een prikje verpatsen op de plantenruilmarkt (wel vooraf inschrijven). En Antwerpenaren kunnen die dag ook gratis potgrond afhalen. Leuk!

Hopelijk krijgen we binnenkort meer groene gevels en kleurige bloembakken te zien in de stad. Meer info is te vinden op deze website van de stad. Misschien tot dan?

Op het eerste gezicht: mei 2015

In de rubriek ‘Op het eerste gezicht’ toon ik elke eerste dag van de maand een foto van onze tuin. Aangezien we vandaag al de vierde van de maand zijn, kan je wel stellen dat ik er een beetje laat mee kom. Maar beter laat dan nooit, toch?

Onze tuin op 4 mei 2015

Onze tuin op 4 mei 2015

Op deze zonnige, overbelichte foto is het niet zo goed te zien, maar de blauwe regen geeft dit jaar voor het eerst een waterval aan bloemen. Geweldig! De plant verspreidt een licht zoete bloemengeur waar ook de bijen en hommels van lijken te genieten.

Naast de blauwe regen is ook de rest van de tuin in gang geschoten. Overal waar je kijkt, bloeit er wel iets. Als het weer nu ook wat wil meewerken, is het heerlijk om nu in de tuin te zijn. Een kleine impressie van de bloemetjes:

mei2015 collageVan onder naar boven en van links naar rechts zijn dit: geranium macrorrhizum (ooievaarsbek), daslook, Allium aflatunense  ‘Purple sensation’, meiklokjes, korenbloem, ??, Lithodora diffusa (kruipend parelzaad), saxifraga ‘carpet white’, vinca minor (klein maagdenpalm).

Deze maand ga ik me wat meer toeleggen op onze moestuin. De langverwachte (op maat gemaakte!) moestuinbak is eindelijk klaar en kan ik dus beginnen vullen. Verder heb ik al heel wat groenten in de tuin staan: rode ui in volle grond en in potten of zakken: aardappels, tomaten, erwten, bloemkool, kruiden, aardbeien, sla en wortelen.

Op naar een lekker en zonnige meimaand!