Aardappels kweken in zakken: deel II

In maart pootte ik een paar ontkiemde aardappelen in twee zakken. Hoe ik precies van start ging, kan je hier lezen. Vandaag volgt het tweede deel. Ik ga dus verder waar ik de vorige keer geëindigd ben, na het planten van de pootaardappels…

STAP 4

aardappel1Een eerste keer aanaarden. Een kleine maand na het poten van de aardappels, verschenen de eerste stengels. Je mag dan de zak wat verder naar boven rollen en de plant helemaal onderstoppen met aarde zodra ze ongeveer 15 cm groot zijn. Voorzichtig aanduwen, zodat de grond luchtig blijft.

STAP 5

Een tweede keer aanaarden. Niet zo lang daarna komt de plant weer boven. Je kan nu opnieuw grond toevoegen, zodat de zak bijna helemaal vol is. Vergeet niet om regelmatig water te geven bij droog weer. Aardappels hebben graag een wat vochtige grond.

aardappel2STAP 6

Oogsten. Afhankelijk van je soort aardappel kan je oogsten na 10 weken tot 3 maanden vanaf het poten. Sommige planten bloeien eerst nog een beetje, andere niet. Wanneer de blaadjes slap gaan hangen, is het zeker tijd om te oogsten. Het grote voordeel van kweken in zakken is dat deze fase heel erg gemakkelijk gaat. Je bent er zeker van dat je geen enkele aardappel vergeet.

aardappel3

Per plant kan je gewoonlijk zo’n 600 gram ophalen. Ik heb de oogst niet gewogen, maar ik denk dat het in de zak van 40 liter een beetje minder was. De zak van 70 liter deed het dan weer wat beter. Logisch, lijkt me.

Vroege aardappels hebben een dunne schil en bewaren niet zo lang. Voor ons geen probleem, want zodra we ze oogsten, staan ze op onze menu. Zo lekker hebben we ze nog nooit gegeten… We proberen dit volgend jaar zeker nog een keer.

Heb jij dit seizoen aardappelen staan? Ben benieuwd om te horen wat jullie ervaringen zijn.

Verborgen tuinen in Kralingen

Dat we plots in een heel andere hoek van Rotterdam terechtgekomen waren, zeiden het lief en ik tegen elkaar. Deze kant hadden we nog nooit gezien: statige huizen met grote voortuinen, houten bootjes die aangemeerd lagen in brede sloten, oldtimers, BMW’s en jaguars geparkeerd in de straat en een grote vijver waar een reiger het plaatje compleet maakte.

Een (stads)gezicht uit Kralingen

Een (stads)vergezicht uit Kralingen

We waren aangekomen in Kralingen, een Rotterdamse wijk die amper het gevoel geeft in een stad te zijn. Hier bezochten we vijf tuinen die meededen aan het evenement ‘Verborgen Tuinen’.

Een van de tuinen bleek een buitenbeentje, want het was niet alleen ontworpen door de bewoonster zelf, het mocht ook allemaal iets minder strak en netjes zijn.

kralingen2De tuin loopt nog vele meters door in een klein bos. Bij het huis ligt een terras met een bescheiden  waterpartij, waarna de tuin overloopt in verschillende delen die door borders en hagen van elkaar gescheiden zijn.

De hond vond het bezoek allemaal best.

De hond vond het bezoek allemaal best.

Er liep ook een enthousiaste jack russell rond die met een bal zeulde. Het baasje vroeg om hem niet te veel aandacht te geven, want het beest was de dag ervoor bijna dood van vermoeidheid.

Een charmante tuin. Heel anders, maar niet minder bijzonder, waren de vier overige tuinen in Kralingen. De Tuin Zomerlust bijvoorbeeld bestond uit symmetrische borders omzoomd met lage buxushagen. De omheining was volgroeid met hedera (klimop).

Een perfect symmetrische tuin met centraal een grote waterpartij.

Een perfect symmetrische tuin met centraal een grote waterpartij.

De hagen worden door tuinmannen onderhouden, de border houdt de bewoonster van het huis zelf bij. Ze moet wel heksentoeren uithalen om in het midden van de border te tuinieren.

Ondersteuning voor de borderplanten.

Ondersteuning voor de borderplanten.

Wat ik uit deze tuin onthield waren de manieren om borderplanten te ondersteunen. De delphiniums (ridderspoor) zijn vastgemaakt aan een nauwelijks zichtbare stok en hoge borderplanten krijgen steun van een rekje. Iets om te onthouden als onze verbena bonariensis (ijzerhard) weer de hoogte in gaat.

Stadstuinontwerp van Arend-Jan van der Horst

Stadstuinontwerp van Arend-Jan van der Horst

In de piepkleine stadstuin ontworpen door Arend-Jan van der Horst overheerste vooral het groen. Een zeven meter hoge haag uit beuk en hedera is misschien wel imposant, maar ik miste hier kleur. Alles was strak geboetseerd als een kunstwerk. De eigenaar haalde een beetje blasé zijn schouders op toen ik vroeg naar de naam van een boompje. Nadat hij het tuinontwerp had geraadpleegd, bleek het photinia (glansmispel) te zijn.

De tuin van Van der Lingen

De tuin van Van der Lingen

De tuin van Van der Lingen had een prachtige vijver met lelies en een gezellig terras dat overdekt was door een houten constructie waarop rozen en wisteria (blauwe regen) groeiden. Ook hier veel niveauverschillen, jammer dat er veel delen opgevuld waren met grind. Dat geeft mij meer het gevoel op het terras van een restaurant te staan dan in een privé tuin.

kralingen9Voor de laatste tuin moesten we een heuse slotgracht over. Het tuinhuis was zo groot als onze woonkamer. De tuin zelf was erg afwisselend: buxushagen en hedera bleken erg populair in Kralingen, maar verder ook een grote verscheidenheid aan planten en bomen.

kralingen8Achteraan lag er een grasveld waar je voor honderd man leuke tuinfeesten kan organiseren. Tegen het huis stonden verschillende rozenstruiken. Verder veel groen van onder andere  alchemilla mollis (vrouwenmantel) en hosta’s afgewisseld met kleuren van bijvoorbeeld digitalis (vingerhoedskruid) en geranium silvaticum (bosooievaarsbek).

Dit was het laatste stukje in de reeks over de ‘Verborgen Tuinen’ in Rotterdam. Ik hoop dat jullie het leuk vonden om te lezen over het schoolplein dat een tuin werd en de hoogste boerderij van de stad. Ik heb in ieder geval veel ideetjes opgedaan voor onze stadstuin!

Stadslandbouw op het dak

Eerder op deze blog vertelde ik over ‘Verborgen Tuinen’, een jaarlijks evenement in Rotterdam waarbij tientallen tuinen hun deuren openzetten. Ik nam jullie mee naar de tuin van De Omscholing, waar een voormalig schoolplein omgetoverd werd tot gezellige, gemeenschappelijke tuin.

De dakboerderij

De dakboerderij

Vandaag geef ik een impressie van ons bezoek aan de DakAkker, een stadsboerderij op het dak van Schieblock, een groot gebouw aan het Hofplein. Op het dak verbouwt men groente, fruit en kruiden en worden er zelfs honingbijen gehouden.

Bijenkasten op het dak.

Bijenkasten op het dak.

De DakAkker functioneert als proefopstelling om te experimenteren met verschillende manieren van groene daken. De Dakakker werd in april 2012 aangelegd door Binder Groenprojecten naar het idee en ontwerp van ontwerpbureau ZUS [Zones Urbaines Sensibles] en ontwikkeld in samenwerking met het Rotterdams Milieucentrum. De millieukundige van het milieucentrum onderhoudt de tuin en bijenkasten samen met vrijwilligers.

Het is best indrukwekkend, een moestuin op deze hoogte. Het zicht over de stad is geweldig. Aan de ene kant van het dakpaviljoen staan bijenkasten en een bloemenwei. Aan de andere kant ligt de grote moestuin.

dakakker2In hoge bakken teelt men vooral kruiden, zoals munt en citroenmelisse. Tegen de bakken groeien verschillende soorten zonnebloemen en op het dak zelf groeien groenten als bonen, aardappelen, uien en kool. Ook staan er een paar bessenstruiken (rode bessen, kruisbessen, Japanse wijnbes).

Zelfs op deze hoogte knabbelt er iets aan de kolen.

Zelfs op deze hoogte knabbelt er iets aan de kolen.

De planten lijken tussen de kiezelstenen te groeien, maar dat blijkt daktuinsubstraat te zijn uit (onder andere) gebroken dakpannen. Het materiaal houdt voedingsstoffen goed vast, in tegenstelling tot bijvoorbeeld lavakorrels. Het water kan gemakkelijk wegstromen, zodat de wortels niet nat blijven.

Als je een sedumdak wil aanleggen, is 4 cm substraat voldoende. Voor een moestuin heb je maar liefst 25 cm substraat nodig. En een stevig dak, want per cm substraat moet je 15 kilo per m³ rekenen.

dakakker5Wij dromen ook van een groendak, liefst eentje waar we groenten op kunnen kweken. Maar daar zullen we eerst nog een paar jaar voor moeten sparen, want het is niet goedkoop – zeker als je eerst je dak onder handen moet nemen.

Er zijn genoeg redenen om voor een groendak te kiezen. Je helpt onder andere de biodiversiteit, het isoleert je huis en je dak gaat langer mee (als het voorzien is op het gewicht uiteraard, haha).

Wat zijn jouw ervaringen met groendaken? Heb je er een of droom je er zoals wij van?

Van schoolplein tot stadstuin

De eerste tuin die we afgelopen zondag bezochten tijdens het evenement ‘Verborgen Tuinen’ in Rotterdam, was die van De Omscholing. Meer dan de omschrijving op het plannetje (‘Schoolplein wordt prachtige tuin’) wisten we niet, maar het was genoeg om ons nieuwsgierig te maken.

de omscholing15We kregen er geen spijt van! De Omscholing bleek een voormalige gemeenteschool te zijn geweest waar sinds 2009 negen gezinnen wonen. Buiten de – inderdaad prachtige – tuin zijn er geen gemeenschappelijke ruimtes. Elk gezin heeft bovendien zijn eigen (dak)terras.

Marilene leidt ons rond.

Marilene leidt ons rond.

We werden rondgeleid door Marilene Vermeulen, een van de bewoners, en toevallig ook een van de ontwerpers van Tuinatelier Herman & Vermeulen. Ze hebben ook een blog dat ik wel eens volg. Dat ontdekte ik natuurlijk helemaal op het einde van het bezoek.

de omscholing13In deze tuin wordt geleefd, dat is meteen duidelijk. Er staat een lange tafel waar de bewoners soms samen eten, er is ruimte om te spelen en te genieten van de kleuren en het zonnetje. Achter het gebouw ligt de composthoek en er is ook een kleine moestuin met een groot insectenhotel en konijnen. De platanen zijn ongeveer even oud als het schoolgebouw, zo’n honderd jaar oud.

Eilanden van kleur op het voormalige schoolplein

Eilanden van kleur op het voormalige schoolplein

De borders zijn omzoomd met oude stenen uit het schoolplein. De tuin wordt onderhouden door een groepje bewoners, helaas is niet iedereen te mobiliseren voor het werk in de tuin.  Nepeta (kattenkruid), aliums (sierui), geranium sylvaticum (bosooievaarsbek) en pioenrozen groeien vrolijk door elkaar in de borders. De aliums en geraniums komen we ook in de meeste andere tuinen tegen die we daarna bezoeken.

de omscholing14Er is creatief en speels omgegaan met de beschikbare ruimte. Van deze tuin onthoud ik vooral de rotstuintjes in gerecycleerde schoolpleintegels en de weelderige borders vol kleur. Een aanrader voor wie volgend jaar de Verborgen Tuinen bezoekt.

Bessen beschermen tegen vogels

Vorig week wachtte ik nog vol ongeduld op de eerste rijpe frambozen. Nu blijkt dat de merels ook aan het aftellen waren. Helaas waren ze er sneller bij…

Nul frambozen. Zo veel hebben we er toe nu toe gesnoept. Gelukkig hangt de struik nog vol met onrijpe bessen, dus is het nu een kwestie van ze tegen de vliegende dieven te beschermen.

Betrapt!

Betrapt!

Bij de doe-het-zelfzaak in onze buurt kocht ik een net tegen vogels. Het beste is een blauw net, dat goed zichtbaar is voor vogels waardoor ze niet verstrikt raken. Helaas verkocht onze lokale handelaar alleen zwarte netten. We bevestigden hier en daar stroken aluminiumfolie in de hoop dat het de beesten afschrikt.

netHet beste is om het net als een soort kooi rond de bessenstruik te bevestigen, zodat de vogels er niet bij kunnen en de bladeren niet knakken door het net. Wij maakten handig gebruik van ons plantenklimrek, maar om goed te zijn, moeten we nog extra palen   plaatsen. Een klusje voor dit najaar. Om het net zo goed mogelijk van de struik weg te houden, plaatste ik stokken met daarop omgekeerde plantenbakjes.

Ook de Japanse wijnbes gaat mee onder het net.

Ook de Japanse wijnbes gaat mee onder het net.

Laat de frambozen maar komen!

Hoe bescherm jij je bessenstruiken tegen vogels? Ben benieuwd naar jullie ervaringen met vogelvraat…

Verborgen tuinen in Rotterdam

Gisteren trokken het lief en ik op daguitstap naar Rotterdam. De Euromast, Museum Boijmans Van Beuningen en de Kubuswoningen lieten we links liggen. In plaats daarvan bezochten we 8 van de ruim 90 tuinen die meededen aan ‘Verborgen Tuinen’.

Het evenement wordt al voor de 15de (!) keer georganiseerd om stadsbewoners te inspireren om met groen aan de slag te gaan en is een manifest tegen de verstening van voor- en achtertuinen.

De deelnemende tuinen liggen verspreid over de hele stad.

Een plattegrond van de deelnemende tuinen.

Via de website hadden we vooraf een plannetje uitgeprint en een selectie gemaakt. Niet simpel, maar uiteindelijk kozen we voor een aantal huizen uit de route ‘Midden’: onder andere de Dakakker en de Omscholing, waarover ik later zal schrijven.

Uiteindelijk belanden we ook nog bij 5 tuinen in Kralingen, een chique wijk in het oosten van de stad. Ook daarover later meer. Eerst neem ik je mee naar een kleine stadstuin in het westelijke deel van de stad.

Ondanks de bescheiden oppervlakte, was er nog plek voor een speelhoekje.

Ondanks de bescheiden oppervlakte, was er nog plek voor een speelhoekje.

De tuin zal qua oppervlakte niet veel groter zijn dan onze tuin (die ongeveer 24m² is) en loopt in een L-vorm achter het huis. Hoge bomen rondom brengen veel privacy en zorgen tegelijkertijd ook voor schaduw. Logisch dat er veel schaduwminnende planten staan, zoals vinca minor (klein maagdenpalm),  verschillende hostasoorten (bijvoorbeeld hosta sieboldiana ‘Elegans’) en alchemilla mollis (vrouwenmantel).

Wat me vooral verraste was de hoeveelheid bomen op zo’n kleine oppervlakte: een paar magnolia’s, een vijgenboom, twee appelbomen en prunus (Japanse kers).

Klimhulp uit inox voor de framboos.

Klimhulp uit inox voor de framboos.

Wat wij vooral van deze tuin onthouden waren twee manieren om klimhulp te voorzien. De blauwe druif werd gesteund door wapeningsijzers (of betonstaal). De framboos werd geleid met een kabel uit inox. Handig!

De omkasting voor de druif.

De omkasting voor de druif.

Het moestuinhoekje bestond uit twee bloembakken aan de muur bevestigd in een zonnig hoekje. Of ze veel broccoli kunnen oogsten, betwijfel ik, maar het is wel een goede oplossing voor een kruiden- of slahoekje.

Aan de muur moestuinbakjes met onder andere tomaat en broccoli van de Albert Heijn.

Aan de muur moestuinbakjes met onder andere tomaat en broccoli van de Albert Heijn.

Wordt vervolgd…

De dakmoestuin van Greetje

Maandag vertelde ik al over de stadstuin van Nele en Eveline die ik bezocht tijdens de Ecotuindagen van Velt. Diezelfde dag ging ik ook een kijkje nemen bij de dakmoestuin van Greetje.

Greetje op haar dakmoestuin.

Greetje bij haar dakmoestuin.

Greetje woont in een prachtig verbouwd herenhuis in Antwerpen. De buitenruimte was oorspronkelijk beperkt: een donkere koer op het gelijkvloers. Na verbouwingen kwam er een kruidenbalkon bij op de eerste verdieping en een prachtige daktuin.

Het kruidenbalkon sluit aan op de keuken. Handig!

Het kruidenbalkon sluit aan op de keuken. Handig!

Op haar kruidenbalkon staan onder andere tijm, lavas, rozemarijn en peterselie: kruiden die ze vaak in de keuken gebruikt. Veel ervaring met tuinieren heeft ze niet, vertelt Greetje. Soms lukt er iets niet, maar dan probeert ze het gewoon nog een keer.

greetje3De dakmoestuin heeft ze laten aanleggen met behulp van ingenieurs. Het dak werd verstevigd met balken en de moestuinbakken steunen niet alleen op het dak, maar zijn ook bevestigd aan de muren. De plantenbakken zijn speciaal op heuphoogte gemaakt, zodat ze kan tuinieren zonder haar rug te veel te belasten. Tegen de muur zie je buizen die als klimhulp dienen voor de clematis en tomaten.

greetje6Boven de zithoek hangt een aardbeienkast van stacoroosters, op maat gemaakt door hetzelfde bedrijf dat ook de trappen plaatste.

greetje4Zelfs op vier hoog krijgt Greetje bezoek van slakken. Kopertape rond de plantenbakken moet voorkomen dat haar groenten opgegeten worden. In de plantenbakken, maar ook in potten en zakken kweekt ze onder andere rode biet, stekelbessen, aardappelen, pompoen, rabarber, tomatenvariëteiten, frambozen, aubergine, pepertjes en verschillende soorten sla.

Op haar daktuin valt de hele dag door zon, waardoor zonminnende planten als coeur de boeuf tomaten en pepertjes het heel goed doen. Bijzonder knap wat ze op zo’n kleine ruimte voor elkaar krijgt!

Nog meer inspirerende stadstuinen vind je terug op de pagina ‘Gluren bij de buren’.

Oefening in geduld

Mensen die me goed kennen, weten dat ik soms graag wil dat de dingen vooruitgaan, vooral als de eindmeet al in zicht is. Tuinieren is voor mij dus een echte oefening in geduld. Leren genieten van de weg naar het resultaat ook (hoe zen, haha).

Vooral als dat resultaat niet meer zo heel lang op zich laat wachten. Want dit is bijna klaar:

De eerste frambozen zijn bijna plukklaar.

De eerste frambozen zijn bijna plukklaar. Mmm…

En zie die aardbeien, dat duurt ook niet meer zo lang.

En zie die aardbeien, dat duurt ook niet meer zo lang.

De eerste kerstomaten krijgen vorm.

De eerste kerstomaten krijgen vorm.

De aardappelplant krijgt al bloemen, bijna tijd dus!

De aardappelplant heeft bloemen, bijna tijd dus! Je hebt sowieso nog een update over aardappels kweken in zakken van me te goed.

De erwten beginnen er ook goed uit te zien.

De erwten beginnen er ook goed uit te zien. Spectaculair hoe uit een bloemetje zo’n grote peul kan groeien.

Nog even wachten. Nog heel even.

Wat is er bij jou in de tuin bijna oogstklaar?

De grote stadstuin van Nele en Eveline

Tijdens de Ecotuindagen van Velt het afgelopen weekend bezocht ik twee stadstuinen in Antwerpen. Ze konden niet meer van elkaar verschillen. Een verslagje van mijn bezoek aan de daktuin van Greetje volgt, eerst neem ik jullie mee naar de tuin van Nele en Eveline.

nele4
Met 225m² kan je de tuin van Nele en Eveline niet echt klein noemen, zeker niet naar stadse normen. Meer dan de helft van de tuin is ingepalmd door de moestuin. In de zomer eten ze zelfs alleen maar groenten van eigen kweek!

nele2

In de moestuinbedden staat een grote variatie aan groenten en fruit: courgette, yacon, palmkool,  bonen, aardappels,…

nele1Tegen de muur groeit leifruit zoals kiwibes en achterin de tuin staat een zelfgebouwde serre waar ze tomaten kweken. Nele legt uit dat ze de tomaten om de twee weken water geeft. Dat doet ze via een potje dat ze ingegraven heeft naast elk plantje, zodat het water onmiddellijk bij de wortels komt. Tomaten kunnen best wat droogte verdragen.

Nele in de tuin

Nele in de tuin

Zo’n grote moestuin vraagt uiteraard veel tijd. In het voorjaar spendeert Nele elk weekend in de tuin. Ze probeert ook zo goed mogelijk wisselteelt toe te passen, wat niet altijd simpel is. Via wisselteelt kweek je nooit dezelfde plantenfamilies na elkaar, maar je wisselt wortelgewassen bijvoorbeeld af met peulvruchten.

nele3Verschillende soorten aardbeien kweekt Nele in een rek dat Eveline op maat maakte. De plantenbakken zijn professionele aardbeibakken die ze op de kop konden tikken. Aardbeien laat je overhangen op de dikke rand van de bak, zodat ze niet in het nat blijven liggen.

nele6

De zuid georiënteerde tuin heeft amper last van slakken (de gelukzakken!). Wel heeft het een grote aantrekkingskracht op duiven die er jonge scheutjes komen verslinden. Om de jonge planten te beschermen, gebruikt Nele manden die ze omgekeerd over de zaailingen plaatst en spant ze touwen rond de plantbakken.

De tuin van Nele en Eveline scoort trouwens een indrukwekkende 10/11 op de schaal van Wonderlijk Wild. Alleen een vijver hebben ze niet in de tuin, omdat ze het te gevaarlijk vinden voor hun kindje.

Heb jij ecotuinen bezocht het afgelopen weekend?

Kunstig bloementapijt

Sinds vanmiddag prijkt er op de Grote Markt in Antwerpen een kleurig bloementapijt. Een bloemen-, kruiden- en groentetapijt, om precies te zijn. Dus fietsten het lief en ik nog snel even naar het stadhuis om het te bekijken.

bloementapijt3
Het tapijt is ontworpen door Anne-Mie Van Kerckhoven ter ere van de 450ste verjaardag van het Antwerpse stadhuis. Anne-Mie – die zich meestal AMVK laat noemen – liet zich inspireren door een stadskaart uit 1575. Ze gebruikt 31 verschillende soorten planten. We zagen (en roken) onder andere basilicum, verschillende afrikaantjes en petunia’s, peterselie, zuring en rozemarijn. In totaal zijn er meer dan 170.000 planten gebruikt.

bloementapijt1

Anders dan bij de ‘traditionele’ bloementapijten werkte AMVK met planten in potjes in plaats van bloemenkoppen van begonia’s.

bloementapijt2

Op 13 juni kan je trouwens een stukje van het bloementapijt ophalen. Je krijgt dan een plantentray waar 6 planten passen. Fans van Anne-Mie Van Kerckhoven kunnen een van de 450 gesigneerde plexi plantentrays kopen.