Tuin in de stad Berlijn

De Duitse hoofdstad is een van mijn favoriete Europese steden. Een kosmopolitische stad met vriendelijke mensen, hippe bars en heel veel groen. Maar liefst 22% van Berlijn bestaat uit parken en natuur!

tempelhofer park

De volkstuinen in Tempelhofer park

Het grootste park was lange tijd Tiergarten, oorspronkelijk aangelegd als jachtgebied voor de toenmalige heersers, nu een park in hartje Berlijn van 210 hectare. Maar in 2010 opende het stadsbestuur Tempelhofer Park, een lap grond van 300 hectare. Waar vroeger vliegtuigen af en aan vlogen, zitten mensen nu in het gras, vliegeren ze op de voormalige landingsbaan of kweken ze groenten in bakken.

tempelhofer park

Street windsurfers, paragliders op rollerskates, skateboarders en fietsers leven zich uit op de landingsbaan.

Geen enkele andere stad zou zo’n groot stuk grond ‘opofferen’ aan een park, denk ik. Zo’n terrein is natuurlijk de natte droom van elke projectontwikkelaar. Ook het Berlijnse stadsbestuur had oorspronkelijk het idee om een deel van het park vol te bouwen met woningen, maar een referendum stak daar een stokje voor. Een pluim voor de Duitse politiek die luistert naar zijn bevolking…

tempelhofer park

Hippies aan de macht in Berlijn

Al sinds de opening van het park kregen (of namen?) buurtbewoners een hoek in het park waar ze konden tuinieren. Toen we in 2011 voor het eerst een kijkje gingen nemen, was de volkstuin nog redelijk bescheiden. Nu was de tuin veel groter en uitgebouwd met zithoekjes, een podium en ingenieuze moestuinhoeken. Het was ook erg leuk om te zien dat mensen de volkstuinen gebruiken als woonkamer. Sommigen lazen er of praatten met vrienden, anderen luisterden naar muziek of dronken een glaasje in de nazomerzon.

tempelhofer park

Een van de vele zithoeken in de moestuin.

Ook in de rest van het park vind je die relaxte sfeer terug. We zagen ook dat de wijk naast het park een evolutie heeft doorgemaakt. Huizen worden opgeknapt en er zijn heel wat leuke winkels en cafés geopend. Voor ons blijft dit park de topbestemming in de stad. Later deze week neem ik jullie mee naar een paar leuke stadslandbouwprojecten die we bezocht hebben.

Heb jij een favoriete plek in Berlijn?

Advertenties

Naar de buurderij

Respect voor stadstuiniers, zoals bijvoorbeeld Nele en Eveline, die soms maanden geen groenten of fruit moeten kopen, maar lekker uit eigen tuin kunnen eten. Zelfvoorzienend zijn is nooit mijn ambitie geweest, daarvoor hebben we onze moestuin te bescheiden aangepakt. Wat moestuinieren op kleine schaal wel doet, is je bewust maken van de seizoenen en de echte smaak van eten. Tomaten uit de supermarkt smaken nooit meer zo lekker nadat je je eigen oogst hebt geproefd.

buurderij2Daarom zijn we erg blij dat de Buurderij ook in onze hoek is neergestreken. De Buurderij wil boeren en consumenten met elkaar in contact brengen. Tussenschakels zoals de supermarkt worden buiten spel gezet. En dat heeft best wat voordelen: mensen weten wat er op hun bord ligt, het voedsel is veel verser en boeren krijgen een betere prijs voor hun waar. Dit idee wordt ook ‘de korte keten’ genoemd.

Gisterenavond stelden de boeren hun producten voor aan de buurt in bar Paniek in de Antwerpse wijk het Eilandje. Toevallig ligt dat bijna in onze achtertuin, dus wilden het Lief en ik wel eens een kijkje nemen. Ik had de verscheidenheid aan producten niet verwacht. Zo zijn er uiteraard groenten te koop, maar bijvoorbeeld ook fruitsappen (geperst door het familiebedrijf Notelteirs uit Broechem), yoghurt en chocomousse (gemaakt door De Witte Lelie uit Wiekevorst) en rundsvlees (van hotel-restaurant Boeuf Nature uit Retie).

De stand van Puur Natuur uit Melsele.

De stand van Puur Natuur uit Melsele.

Het Lief was erg enthousiast over de vis van Pintafish. Duurzame vis vinden is niet simpel. Pintafish probeert duurzame visserij te steunen. Ze verkopen bijvoorbeeld geen (overbeviste) kabeljauw maar minder bekende soorten als  de harder en werken uitsluitend samen met duurzame en kleinschalige vissers uit Nieuwpoort. Als vegetariër laat ik dit aanbod sowieso aan mij voorbij gaan, maar aan de twinkelende oogjes van het Lief te zien gisteren, denk ik dat er binnenkort een visje in de pan zal liggen.

Onze eerste bestelling is ondertussen geplaatst via de website. Een keer per week kan je de bestelling afhalen.

buurderij3

Er zijn ondertussen al meerdere locaties van de Buurderij.Vooral in Wallonië is het populair, maar ook in het Brusselse en Mechelen zijn er afhaalpunten. In Frankrijk en Groot-Brittannië is het concept op veel plaatsen ingeburgerd, in Nederland bestaat het helaas nog niet. Het aanbod per locatie verschilt uiteraard, want het is de bedoeling dat lokale boeren er hun producten verkopen.

Ga jij vaak groenten en fruit halen rechtstreeks bij de boer?

Antwerpenaren gezocht voor geveltuin

Het stond vandaag nog in de krant: steeds meer gezinnen trekken uit Antwerpen weg, op zoek naar het groen. En eerlijk gezegd kan ik ze geen ongelijk geven. Als je vergelijkt met andere grote, buitenlandse steden is Antwerpen maar grauw en grijs.

Vorige week waren we bijvoorbeeld in Berlijn en daar vind je in bijna elke straat wel een klein (of groot) park en zie je overal groene balkons en gevels. Eerder al viel het ons op hoe groen Madrid is of zelfs Londen!

Een van de vele fleurige balkons in Berlijn.

Een van de vele fleurige balkons in Berlijn.

Opsinjoren en Natuurpunt proberen met een nieuwe actie wat meer groen in de Antwerpse straten te brengen. Daarvoor zoeken ze bewonersgroepen in het district Berchem, 2000, 2018 en 2060 Antwerpen die graag een geveltuin willen aanleggen. Er zijn vast wel een paar Antwerpenaren die deze blog lezen, dus maak ik even wat reclame…

Wie mee wil doen, moet 7 andere bewoners uit zijn straat zoeken die ook een geveltuin willen aanleggen. Opsinjoren geeft dan elke bewoner 15 euro voor de aankoop van planten en Natuurpunt levert de (inheemse) planten aan.

Op 30 september is er een infoavond van 19.30u tot 20u in Thomas More, Kronenburgerstraat 62-66, 2000 Antwerpen. Daar geeft de organisatie uitleg over geveltuinen aanleggen, te combineren planten en praktische hindernissen.

Op 21 november worden de planten geleverd en aangelegd. Voor meer info kan je terecht bij Opsinjoren.

Plantenportret: litchitomaat

Wist ik veel waar ik aan begon toen ik in het voorjaar zaadjes van de litchitomaat (Solanum sisymbriifolium) tegenkwam in het Ecohuis Antwerpen. Ik hou van tomaten en ik hou van litchi’s, dit kon niet misgaan. Een moestuinseizoen later zijn de meningen hier in huis verdeeld. Het lief heeft een zwak gekweekt voor de plant. Ik heb daarentegen nog nooit zo vaak op een plant gevloekt.

Het begon allemaal heel onschuldig met een zaailing in maart die zich in niets onderscheidde van de andere tomatenplanten. Maar als snel bleek dat we te maken hadden met een bijzonder soort. De bloemen zijn wit en niet geel zoals onze andere tomatenplanten en contact met de bladeren veroorzaakte soms jeuk.

De litchitomaat maakt mooie bloemen die typisch zijn voor solanumsoorten.

De litchitomaat maakt mooie bloemen die typisch zijn voor solanumsoorten.

Maar al bij al zag de plant er nog redelijk onschuldig uit. Dat veranderde naar mate de plant groeide:

Venijnige stekels

Venijnige stekels

Blijkt deze plant cactusachtige stekels te krijgen! En niet alleen op de bladeren en stengel:

De eerste vruchten

De eerste vruchten

Hoe vijandig moet de natuurlijke habitat van deze plant zijn? Google leert me dat de plant afkomstig is van Midden-Amerika. En dat de stekels uitstekend zijn om katten en honden uit de moestuin te houden. Moest dat bij ons het geval zijn, zou ik de plant misschien iets liever zien, maar alle stekels ten spijt: onze buurtkatten laten zich niet zo maar tegenhouden… Biebie daarentegen kan de keren niet meer tellen dat ik door de plant geprikt ben. ZELFS DOORHEEN EEN JEANSBROEK.

De litchitomaat in onze moestuinhoek

De litchitomaat rechts is dus maar een (1!!) plant- of moet ik struik zeggen.

Helaas kon de plant het prima vinden in onze tuin. Samen met de courgetteplant nam het onze moestuinhoek volledig over, waardoor ik niet meer aan de andere planten in de bak kon zonder me te prikken. Gelukkig zijn er geen foto’s van die keer dat ik met een kruk, rubberen keukenhandschoenen en een stok om de plant uit de weg te duwen tussen de plant balanceerde om de boontjes te oogsten.

Pluspuntje (ja, er is er toch een): dieven van deze plant is niet nodig, zoals bij andere tomatenplanten. Niet dat het ooit iemand zou lukken zonder dat je leeg geprikt wordt.

Hoe vaak ik er ook op gevloekt heb, de plant mocht blijven voor de wetenschap. Na alle miserie waren we natuurlijk heel erg nieuwsgierig naar de smaak van de vruchtjes.

De vruchtjes zijn 2-3 cm groot.

De vruchtjes zijn 2-3 cm groot.

Het mag gezegd worden: de litchitomaten zien er erg smakelijk uit. Je begint bijna te begrijpen waarom de plant zo veel moeite doet om indringers te weren. Het binnenste van de vrucht is oranje met kleine zaadjes die je kan eten. De smaak vind ik zelf moeilijk te omschrijven. Een lichte tomatensmaak, maar eigenlijk smaakt het vooral naar een bes, bijvoorbeeld de vrucht van een lampionplant of zo. Een beetje zurig, maar fris. Vooral het lief is erg fan van de tomaat, ik ben er eerlijk gezegd niet kapot van.

Conclusie: een spektakelplant die prima past in een verloren hoek in de tuin, maar eigenlijk totaal niet geschikt voor een kleine stadstuin waar je elke 5 minuten tegen de stekels aan loopt.

Verzorging is poepsimpel: geef het voldoende grond en dan trekt het zijn plan. Het lijkt geen last te hebben van de regen zoals andere tomatenplanten. Omdat ze makkelijk 1m50 worden, is versteviging wel nodig. Ik heb verder alleen wat tomatenkorrels gegeven zodra er vruchten aan de plant kwamen, maar ik denk zelfs niet dat het nodig was.

Op het eerste gezicht september 2015

In de rubriek ‘Op het eerste gezicht’ toon ik aan het begin van elke maand een foto van onze tuin.

Onze tuin in september 2015

Onze tuin in september 2015

De regen van de laatste weken heeft onze tuin deugd gedaan. De blauwe regen heeft al een paar weken bloemen (voor de derde keer dit jaar) en verder ziet alles er vooral heel erg groen uit, heerlijk. Vooral onze moestuinhoek is ontploft, zie bewijsstuk A:

Onze moestuinhoek

Onze moestuinhoek: de moestuinbak is zelfs niet meer te zien.

De courgetteplant heeft de ene kant ingepalmd en de litchitomaat de andere kant. Over die tomatenplant schrijf ik binnenkort, als we de eerste oogst ervan geproefd hebben, wel eens een stukje, want het is een heel bijzondere plant. Totaal niet geschikt voor een stadstuin, hebben we ontdekt, want het neemt veel ruimte in en heeft stekels op zijn stengel, bladeren en zelfs vruchten! Maar het was ook wel leuk om zo’n rare plant te zien groeien. Later meer dus…

Augustus en september zijn oogstmaanden en dat geldt zeker ook voor onze kleine stadstuin.

sept2015Op de foto zie je onder andere vruchten van de physalis (lampionplant) en te grote olijfkomkommers. Normaal gezien moet je deze vruchten sneller oogsten (als ze een duimnagel groot zijn), maar deze hebben we te laat gezien. Geen nood, uitgehold en gevuld met bijvoorbeeld kikkererwtenpuree uit de oven zijn ze ook lekker.

Verder zijn er nog steeds courgettes in productie en kijken we uit naar de eerste rijpe litchitomaat. Die tomaat kan maar beter heel erg lekker zijn, want ik heb al behoorlijk vaak op deze cactusachtige plant gevloekt.

Heb jij al veel kunnen oogsten dit seizoen?