Oproep: maak van je straat een tuinstraat

Heel veel Antwerpenaren dromen van een groenere buurt. Hoe zien groenere straten er dan uit? Gaat het enkel over gevelgroen? Of ook over bomen, struiken, natuur? Worden er ook groenten of sierplanten gekweekt in straten? Wie onderhoudt al het groen? Zijn deze straten dan ook autoluwer?

Dit jaar krijgen 3 straten in district Antwerpen de kans om een antwoord te verzinnen op deze vragen. Tijdens de zomermaanden mogen ze hun straat vergroenen met de steun van onder andere stad Antwerpen, Ecohuis en Antwerpen aan’t Woord en op kosten van de burgerbegroting.

Het project is tijdelijk, zodat men volop kan experimenteren. Bedoeling is om al doende te leren hoe het is om in een groene straat te leven.

Ben jij een inwoner van district Antwerpen en heb je zin om samen met je buren je straat of buurt tijdelijk om te vormen tot een Tuinstraat? Geef voor eind maart een seintje aan Koen Wynants van Antwerpen aan’t Woord.

Info en contact: Koen Wynants, info@antwerpenaantwoord.be, 0473865503, http://www.antwerpenaantwoord.be.

Woon je niet in Antwerpen en toch nieuwsgierig naar het project? Via deze blog blijf je uiteraard op de hoogte. Ik ben heel benieuwd naar welke leuke ideeën die er in de Tuinstraten gerealiseerd zullen worden!

Advertenties

Twee manieren om zaden uit tomaten te winnen

De laatste tomaten zijn geoogst. Tijd om zaden te winnen uit de vruchten zodat we volgend jaar opnieuw kunnen beginnen.

Tomatenzaden plakken vast aan een soort doorschijnende prut. Dit laagje beschermt de zaden tegen ziektes maar werkt ook kiemremmend. Om de zaden goed te kunnen bewaren, moet je het laagje gel verwijderen. Ik probeerde twee manieren uit:

Methode 1: de truc met het keukenpapier

tomatenzaden
Lepel de zaden uit je tomaat en leg ze op een stuk keukenpapier. Na enkele dagen is het plakkerige spul opgedroogd en kan je de zaden bij elkaar vegen. Werkt alleen bij tomaten waarvan je veel zaden hebt, want er blijven sowieso zaden achter die je niet meer van het keukenpapier kan pulken. De litchitomaatzaden waren bijvoorbeeld een makkie om zo te oogsten (en nee, ik ben niet van plan om ze volgend jaar zelf te zaaien).

Methode 2: de truc met het water

tomatenzaden2

Lepel of knijp de zaden uit je tomaat en leg ze in een potje zonder deksel. Giet er dan een beetje water bij en laat een week gisten. Er komt een niet al te frisse geur vrij, dus zet het potje best wat uit de weg. Na een paar dagen komt er een schimmellaagje op het water. De zaden blijven onderaan gisten. Na een week zeef je het goedje en spoel je de zaden af. Daarna leg je ze nog even te drogen op keukenpapier.

tomatenzaden1

Het handige aan de twee methodes is dat je na het verwijderen van de zaden de rest van de tomaat nog gewoon kan opeten.

Bewaren van zaadjes doe je best op een droge plek in wat papier of in de diepvries. Lees zeker ook nog dit blogstukje dat ik eerder al schreef over het oogsten van zaden.

Welke methode gebruik jij om tomatenzaden te oogsten?

Een moestuinbak op maat in 5 stappen

Het moment is eindelijk aangebroken…[insert dramatisch tromgeroffel] …onze moestuinbak is klaar!

Onze moestuinbak op maat.

Onze moestuinbak op maat.

We (lees: ik) wilden per se een moestuinbak en niet werken in volle grond, omdat de plek jarenlang als kattenbak gebruikt werd door de buurtkaters en -kattin. Voor bloemen is dat niet erg, maar voor eigen groenten vind ik dat niet zo smakelijk. En het ziet er nog leuk uit ook.

Maar hoe pak je dit nu zelf aan…

Benodigdheden:

  • planken op maat (wij kozen voor planken uit (onbehandeld) vurenhout van 1,9 cm dik en 9 cm breed )
  • paneelschroeven uit roestvrijstaal of verzinkt van 4,5x 40 mm (het handigste zijn zelfborende schroeven, maar wij gingen voor gewone en boorden de gaatjes voor met een houtboor van 3 mm)
  • schroefmachine (of vijsmachine, zoals wij dat in België zeggen)
  • vierkante paaltjes voor je hoeken (zie nummer 3 op de eerste foto)
  • nietpistool
  • nietjes
  • worteldoek en eventueel vijverfolie
  • optioneel: een handig lief en/of buur (m/v)

Tip! Heb je geen nietpistool of vijsmachine, lanceer dan een oproep via Peerby. Misschien is er wel iemand uit jouw buurt die het je wil lenen. Delen is het nieuwe hebben!

moestuinbak2 STAP 1: bepaal de maten van je bak.

Als je een bak op maat maakt, is de eerste stap uiteraard om de plek te meten waar de bak moet komen. Heb je de luxe van een grote tuin of terras, weet dan dat 120 cm x 120 cm de maximumgrootte is om overal handig bij te kunnen. Reken minstens 40 cm in de hoogte als je ook wortelgewassen en tomaten wil kweken.

STAP 2: schroef de planken aan elkaar.

Elke plank (1) vijs je met twee schroeven vast. Let erop dat de schroef ongeveer in het midden van de andere plank (2) komt.

STAP 3: verstevig de bak.

Wij werkten met planken van 9 cm breed. Omdat we de bak dieper wilden, stapelden we drie niveaus op elkaar. We schroefden deze vast via een paaltje (3) dat we in de hoek plaatsten. Per niveau gebruik je een schroef. Let erop dat je afwisselt per zijde van de bak, zodat de schroeven niet tegen elkaar botsen in het paaltje.

moestuinbak3Werk je met binnenhoeken, zoals wij, zet je een stukje hout (3) tegen een plank (1) met een schroef per niveau. Je herhaalt dit voor plank 2 tegen 4. Plank 3 en 4 bevestig je voor extra stevigheid ook aan elkaar. Daarom hadden we voor 4 beter een dikker stuk hout genomen. We zagen dat plank 3 barstte bij het schroeven, want voorkomen kan worden als je voor 4 met een breder stuk hout werkt (bv paaltje in plaats van een plankenoverschotje).

Of je zet gewoon een paaltje aan de andere kant – wij deden dit niet uit esthetische redenen, maar het werkt uiteraard even goed.

Zijn je planken lang, verstevig ze dan met een extra stuk hout dat je er ongeveer in het midden van de lengte verticaal tegen vijst. Zo zullen de planken niet doorbuigen wanneer de potgrond erin zit.

(Ik hoop dat ik het niet te ingewikkeld maak, plots heb ik enorm veel respect voor de mensen die technische handleidingen schrijven.)

moestuinbak4STAP 4: bevestig de worteldoek.

Omdat we onze bak op volle grond zetten, is worteldoek voldoende. Het houdt het onkruid weg.

Zet je een bak op je terras of balkon, leg je best vijverfolie in plaats van worteldoek. Vergeet dan niet om afwatering te voorzien.

Wij bevestigden de worteldoek met nietjes.

STAP 5: vul de bak.

Het leukste klusje: potgrond in de bak storten, zaaien en zaailingen planten! Het is nog te vroeg om onze courgettezaailing uit te planten, maar ik zette wel een paar tomatenplanten in de bak. Met groeifolie maakte ik een provisoir afdak (want tomaten kunnen niet tegen regen), terwijl we ondertussen bedenken hoe het steviger (en mooier) kan.

De rest van de groeifolie gebruikte ik om de blote grond te bedekken met als enige reden om de buurtkatten te ontmoedigen. We zien wel of het helpt…

Meer tips over moestuinieren in bakken vind je trouwens in dit blogartikel.

Is de moestuinbak cat proof?

Nog afwachten of de moestuinbak cat proof is…

Mocht je zelf nog tips of vragen hebben, zwier je ze maar in de commentaarhoek. Complimenten zal ik doorgeven aan het lief en de buurman, want dankzij hen kan ik nu pronken met mijn nieuwe moestuinhoek!

O brasileiro

Er was een periode dat je op tv struikelde over de ‘home make-over’ programma’s, weet je nog? Je had de hyperkinetische ‘Move that bus!’ kerel,  een paar Britse versies waarin een slaapkamer steevast omgetoverd werd tot een ‘boudoir’ en een paar programma’s met die blonde huizendokter. En Debby Travis natuurlijk.

In Brazilië loopt al jaren een erg populaire ‘home make-over’ show: Lar Doce Lar, Portugees voor Home Sweet Home. Designer Marcelo Rosenbaum en brein achter de show is een man met een missie. Hij wil design democratiseren en durft huizen onder handen nemen die als een regelrecht krot bestempeld kunnen worden, zoals in de favela’s. Zijn huizen bruisen van de briljante en toch simpele ideeën en het liefst werkt hij met recyclagematerialen.

Nu vraag jij je misschien af waarom ik hierover begin op een blog over stadstuinieren? Wel, Rosenbaum is ook bijzonder inspirerend voor de ondernemende stadstuinier! Op Pinterest circuleert al lange tijd een van zijn bekendste ideeën: een verticale tuin met flessen. Maar wie een blik op zijn website werpt, ontdekt nog pareltjes.

Het meest bekende tuinidee van Marcelo Rosenbaum.

Het meest bekende tuinidee van Marcelo Rosenbaum.

Zoals de make-over bij de familie Mozart met een verticale tuin uit dakgoten en soeplepels (!) en een tuinhek uit fietswielen.

Of de make-over bij de familie Rodrigues die in een schamel huis in São Paulo woonde en nu (onder andere) een  binnentuin hebben om jaloers op te zijn.

De verticale flessentuin komt regelmatig terug, steeds in een andere versie, zoals bijvoorbeeld bij de make-over bij de familie Silva. Het gietertje is hier een leuk accent.

De familie Castro kreeg via de make-over een tuin met barbecuehoek en bubbelbad – hoe zalig is het toch om in zonnigere oorden te wonen!

Een andere familie Silva heeft nu een fantastische buitenkeuken, schattige hondenhokken en een prachtige pottentuin.

Maar kijk gerust zelf een keer, wedden dat je ook vrolijk wordt van de kleurige kamers, het exotische groen binnen en buiten en de super leuke recyclage-ideeën?

IKEA hack

Tussen die 1 of 2 procent van het internet dat niet over porno gaat, vindt een mens af en toe wel inspirerende dingen. Zoals daar zijn: IKEA hacks!

IKEA is overal. Ook in ons huis, ja. Tot nu toe volgen we altijd braaf de handleiding die we bij onze aankoop krijgen. Daar kan in de toekomst wel eens veranderen in komen…door deze IKEA hacks voor de (binnen)tuin:

Zoals deze hydrocultuur tuin voor binnenshuis

Of een van deze vijftien ideeën voor in de tuin (Plantaarn! Minivuurmand!)

Of deze super simpele tip om binnen een verticale tuin te installeren

Of een (bescheiden) verticale tuin voor buiten

en voor binnen

Andere ideeën zijn dan weer wat minder geslaagd, maar hey – hulde aan de creatieve breinen!

Gelukkig bestaat er zoiets als Pinterest waar al deze ideeën netjes gestockeerd kunnen worden. Internet wins!

Stadsoogsten #2

In september organiseert designcentrum De Winkelhaak vier avonden rond voedsel telen, delen en eten in de stad. ‘Stadsoogsten’ nodigt elke vrijdag enkele inspirerende sprekers uit. Een verslagje van de eerste avond staat hier.

Omdat een mens soms twee levens nodig heeft om alles gedaan te krijgen, kon ik tijdens de tweede avond helaas maar naar een spreker luisteren. Gelukkig was die spreker Eef, een enthousiaste, bezige bij. Eef trekt niet alleen ten strijde tegen zwerfvuil, in het voorjaar organiseerde ze ook enkele workshops over zaadbommen.

zaadbommenZaadbommen zijn onmisbaar in het arsenaal van de guerrilla gardener. Dankzij deze bommen kan je het monotone grijs in de stad doorbreken met het paars, wit, blauw, geel, rood van fleurige veldbloemen.  Wie wordt niet vrolijk van een margrietje aan het verkeerslicht of een handvol klaprozen in de spoorberm?

Maar ook de bijen, hommels en vlinders zullen je dankbaar zijn. Iedereen weet ondertussen dat deze diertjes het niet gemakkelijk hebben. En dat terwijl ze onmisbaar zijn voor ons ecosysteem!

Het is nog even wachten voordat je weer zelf met zaadbommen aan de slag kan gaan – de ideale periode is april, mei en juni – maar hier vind je alvast hoe je eraan begint. Veel succes!

Ideeën oogsten in ‘t stad

Designcenter De Winkelhaak is een begrip in Antwerpen. Gelegen in de immer bruisende stationswijk wil het centrum creatief talent samenbrengen. Zoals de naam doet vermoeden, concentreren de activiteiten in het pand zich rond designachtig talent: productontwikkelaars, grafisch ontwerpers en architecten.

Het was dus een kleine verrassing dat het centrum in september 4 inspiratieavonden organiseert over stadslandbouw, voedsel delen, eten en (dan toch) ‘fooddesign’. De Winkelhaak nodigt lokale koks, stadstuin- en voedseldeelprojecten, food start-ups (wat dat ook moge zijn) en zo voort en zo verder uit om te vertellen.

Bedoeling is dat de deelnemers inspiratie opdoen en zelfs de handen vuilmaken (jeej!). Iedere vrijdag is anders, maar het exacte programma is nog niet bekend. Ik ga zeker een keer mijn licht opsteken. Heb je ook zin om te komen, dan vind je alle info over de Stadsoogstavonden hier. Misschien tot dan?

Dood aan de weps

Het is net augustus en ja, daar zijn de wespen weer. Ik heb een hekel aan hoe ze een smakelijke maaltijd buiten helemaal kunnen verpesten.

Dan maar dood aan de wesp? Toch zijn wespen – of zoals mijn Kempische vader het zegt: wepsen – nuttige beestjes. Ze krijgen veel te weinig applaus voor hun belangrijkste bezigheid: het verorberen van vliegen en muggen. Een vijand van muggen is een vriend van mij. Zolang deze zich kan gedragen, althans.

Een paar tips houden de wesp (zo goed als) uit de tuin:

  • laat nooit etensresten of verpakkingen buiten liggen.
  • Loop niet op blote voeten door het gras, want wespen steken als je op ze stapt (wat ook geldt voor andere insecten zoals hommels en bijen).
  • Zet een schoteltje met sinaasappel, citroen, kruidnagel of gebrande koffie in de tuin. Wespen hebben een hekel aan deze geuren.
  • Staat je vuilbak buiten? Dek deze dan goed af en maak het regelmatig schoon.
  • Wespen houden van zoete geuren, zoals parfum en verzorgingsproducten. Een beetje spaarzaamheid kan geen kwaad als je in ruil een rustig moment buiten wil hebben.
  • Controleer regelmatig de plaatsen waar ooit een wespennest hing. De kans dat er op deze plekken een nieuw komt, is groot.

Als je echt veel last hebt, kan je ook wespenvallen plaatsen. De makkelijkste en meest diy manier is met een petfles (klik), maar er bestaan ook glazen vallen. Als lokmiddel kan je frisdrank, water en siroop of water, citroensap en suiker gebruiken. De val hang je best op een zonnige plek en niet te dicht bij je eettafel. Let op, want de val zal waarschijnlijk veel buurtwespen aantrekken!

Te laat? Zeker niet krabben aan de wespensteek! De angel verwijder je met een pincet, zonder te knijpen. Je kan het gif eruit zuigen en er ijsblokjes op leggen. Voor een steek in de mond, tong, neus, of hals of waarvan je allergische reacties krijgt, moet je sowieso naar de spoed.

Een wespensteekvrije zomer gewenst!

Bloembak

Wist je dat je wegwerppaletten kunt omtoveren tot originele tuinmeubeltjes en -bakken? Afgelopen weekend knutselde ik een bloembak in elkaar met wegwerphout tijdens een workshop op een Antwerps ecofestivalletje.

Met veel plezier leg ik hier stap voor stap uit hoe je dit aanpakt.

Zaag het hout op maat voor de kader van de bloembak.

Zaag het hout op maat voor de kader van de bloembak.

STAP 1: Verzamel je materiaal:

  • houten pallet, plankjes
  • houtvijzen
  • boor- en vijsmachine
  • (elektrische) zaag
  • vijl
  • eventueel nog een hamer om nagels uit de planken te trekken
  • plastic bloembak
Vijs de kader in elkaar.

Vijs de kader in elkaar.

STAP 2: Meet de bovenste zijden van de bloembak (meestal lopen deze bakken smaller af naar beneden). Onze bloembak is bijvoorbeeld 28 cm breed en 20 cm lang. Reken er aan beide zijden nog een centimeter bij. Zaag nu 2 houten plankjes voor de breedte en 4x voor de lengte. (foto 1)

STAP 3: Boor in de korte plankjes telkens 4 gaatjes in de hoeken. Vijs de kader in elkaar met 8 vijzen. (foto 2)

Zet de kader in elkaar

Vijs 2 korte plankjes aan de bodem vast.

STAP 4: De overige 2 korte plankjes vijs je aan de onderkant. vast Zo valt de bloembak straks niet door de kader. (foto 3)

STAP 5: Zaag plankjes die je ter versiering tegen de kant zal vastmaken. Het is leuk om te variëren in houtkleur, hoogte en afwerking. (foto 4)

STAP 6: Boor gaatjes in de kader op de plekken waar je de planken tegen wil vijzen. Je vijst best vanaf de binnenkant, zodat je langs buiten de vijzen niet ziet. Vijl eventueel de scherpe hoeken wat bij.

STAP 7: Zet de bloembak erin, vul met zand en zet er plantjes in. Klaar!

De afwerking van de bloembak.

De afwerking van de bloembak.

Extra tip: Je kan het hout vooraf behandelen om het weerbestendig te maken.

Heb jij al een keer met palethout geknutseld?

Het resultaat!

Het resultaat!

Boodschap in een fles

Stadstuinen hebben vaak een ding gemeen: elke centimeter tuin is kostbaar. De onze is bijvoorbeeld nauwelijks 4x6m² groot. Logisch dus dat we een grote fan zijn van verticaal tuinieren!

Er bestaan enorm veel manieren om een tuin, terras of balkon zo goed mogelijk te benutten. Het internet krioelt van creatieve, makkelijke en goedkope ideeën. Zo kwam ik op het filmpje van een zekere Willem Van Cotthem die een grote fan is van de flessentuin.

Als je niet van synthesizers en panfluiten houdt, leg ik het je hier ook graag nog even voor je uit.

De drainagegaatjes komen vlakbij de dop van de fles, in het aflopende gedeelte.

De drainagegaatjes komen vlakbij de dop van de fles, in het aflopende gedeelte.

STAP 1: Drink zes petflessen van minstens 1 liter leeg.

STAP 2: Snijd de onderkant van de eerste fles af. Ik gebruikte daarvoor een breekmes en een schaar.

STAP 3: Prik twee drainagegaatjes in het aflopende deel van de fles (foto 1). De gaatjes moeten (ongeveer) recht tegenover elkaar staan.

 

Bevestig de flessentoren.

Bevestig de flessentoren.

STAP 4: Vul de fles met potgrond en compost. Laat ongeveer 2 centimeter vrij.

STAP 5: Neem een tweede fles. Gooi het dopje weg en snijd de onderkant van de fles af. Vul met de potgrondmengeling en laat weer ongeveer 2 centimeter vrij.

STAP 6: Herhaal stap 5 met nog twee flessen. Of drie. Of vier. Belangrijk is dat je nog zeker twee flessen nodig hebt voor het vervolg van de toren.

STAP 7: Plaats de flessen op elkaar (de fles met de dop moet onderaan). Bevestig de toren aan een rek of iets anders dat steun kan geven. (foto 2)

Het wateringstoevoersysteem van de flessentoren

Het wateringstoevoersysteem van de flessentoren

STAP 8: Snijd een volgende fles in de helft af en gooi het dopje weg. Plaats dit bovenop de toren. Deze fles fungeert als een trechter.

STAP 9: Snijd de onderkant van de laatste fles en boor of prik een gaatje van 1 millimeter in het dopje (een hamer en nagel werkten voor mij prima). Zet het op de toren. Via deze fles kan je de toren water geven. (foto 3)

STAP 10: Snijd met een breekmes 3 lijnen in elke fles gevuld met grond. Plooi dan het vierkantje om en maak een gaatje in de grond waarin je zaadjes of een stekje plant. (foto 4)

 

Snijd een gleuf in de fles.

Snijd een gleuf in de fles.

TIPS: Je kan het wateringssysteem verbeteren door een handvol zand in de bovenste fles te doen. Het zand zuivert het water. Geef de eerste keer flink wat water, zodat alle grond in de fles vochtig is. Laat zeker in het begin de grond niet droog worden.

Ik zaaide een paar soorten sla en salie. Enkele dagen later kwamen de eerste scheutjes al kijken.

 

De eerste zaadjes komen uit!

De eerste zaadjes komen uit!

Youtube is trouwens een goudmijn voor de verticale tuinier. Een ander leuk idee dat ik graag met jullie deel is de verticale tuin in een plantenpot. (klik) Verticale tuinen zijn blijkbaar heel populair bij fans van de panfluit…

Heb jij ervaring met flessentuinen?