Een gratis huis voor gierzwaluwen

Mijn perfecte zomeravond: een grote citronellakaars flakkert in de schemering van onze stadstuin. We nippen van onze rosé en nemen nog een olijfje of twee, terwijl we genieten van elkaars gezelschap en de zon nog nagloeit op onze gezichten. Dan horen we een piepend ‘srie-srie’: de gierzwaluwen zijn er weer.

Gierzwaluwen spenderen bijna hun hele leven in de lucht.

Gierzwaluwen zijn, anders dan de naam het doet vermoeden, meer verwant met de kolibrie dan met de boeren- of huiszwaluw. Ze leven 3 maanden per jaar in België en Nederland: van eind april tot begin augustus. Je vindt ze vooral in oude stadswijken, want ze maken hun nesten het liefst in de kieren en spleten van oude dakranden.

Het aantal gierzwaluwen in de stad neemt elk jaar helaas af. Door renovatie en isolatie van oude daken vinden de vogels geen broedplekken meer. In Antwerpen heeft Natuurpunt er nu iets op gevonden: gratis nestkasten voor gierzwaluwen. De stad en de districten Berchem, Borgerhout en Antwerpen verdelen in totaal 130 nestkasten. Het lijkt misschien weinig, maar niet elk huis is hiervoor geschikt. Want dit is de beste plek voor de nestkasten:

  • Een dakrand die gericht is naar het noorden of het oosten is het best.
  • Er is een vrije valhoogte van minimaal 5 meter nodig.
  • Bomen, palen of draden mogen de aanvliegroute niet belemmeren.
  • Gierzwaluwen leven in kolonies. Probeer dus meerdere kasten te hangen of overtuig uw buren.

Wij hebben geen plek die aan alle eisen voldoet, maar jij misschien wel? Vraag dan je gratis nestkastje aan via vogelwerkgroep@natuurpuntantwerpenstad.be.

Advertenties

Vlinders tellen

Veel genieten van de tuin is er deze week niet bij, nu de regen uit de lucht blijft vallen. Ach, dan moet ik deze week de planten zelf geen water geven. En als we de weersvoorspellingen geloven klaart het dit weekend op: precies op tijd voor het nationaal Vlindertelweekend.

Tijdens de nationale vlindertelling in Vlaanderen en Nederland is het de bedoeling om minstens een halfuur lang vlinders in de tuin te tellen. Wij proberen het record van vorig jaar te verbreken. Toen zagen we 3 vlinders: een boomblauwtje, een klein en een groot koolwitje. Dat kan beter! Ik heb niet voor niets mijn koolplanten opgeofferd, beste vlinders.

Een rups op de bloemkool

Een rups op de bloemkool

Iedereen kan meedoen: of je nu een tuin hebt of een piepklein terras. Een paar tips om vlinders te lokken:

  • Zet geurige kruiden zoals lavendel, tijm, munt en rozemarijn. Deze planten doen het heel goed in potten en passen zelfs op het kleinste balkon.
  • Heb je plaats voor een moestuin, dan doen de bloemen van de framboos, erwten en tuinbonen het goed.
  • In de bloemenborder komen de vlinders vooral langs bij nectarrijke planten zoals kruipend zenegroen,  koninginnekruid en hemelsleutel. Topper in onze tuin blijft IJzerhard (Verbena).
  • Zorg voor een zonnige en beschutte plek in de tuin, vlinders houden niet van wind, wel van warmte.
  • Niet veel plek? Met een bord rottend fruit en een schaal suikerwater kan je ze ook aantrekken.
Koolwitje op de Verbena

Koolwitje op de Verbena

Je noteert van elke soort het grootste aantal dat je op één moment tegelijkertijd waarneemt. Surf naar www.vlindermee.be voor België en www.vlindermee.nl voor Nederland om je telling door te geven. Om de vlinders te determineren, gebruikte ik de handige site van Vlindernet.

Ik ben benieuwd of de atalanta weer de meest getelde vlinder wordt in Vlaamse en Nederlandse tuinen. Welke vlinders zie jij in je tuin het vaakst?

Tuin zonder pesticiden

Velt is deze week een campagne gestart om tegen 2020 alle pesticiden (voor particulier gebruik) uit de winkelrekken te krijgen. Een goede timing, want deze week zou de Europese Commissie stemmen over een verlenging van het gebruik van de glyfosaat, een bestanddeel dat je bijvoorbeeld terugvindt in de ondertussen beruchte onkruidverdelger RoundUp.

Vandaag bleek dat de Europese Commissie de beslissing heeft uitgesteld, omdat er geen meerderheid gevonden is. België zou trouwens voor een verlenging gestemd hebben…Dikke duim omlaag!

Een braakliggend terrein vol heermoes en klaprozen - mooi toch?

Een braakliggend terrein vol heermoes en klaprozen – mooi toch?

Pesticiden worden gelinkt aan hormoonverstoring, wat leidt tot obesitas, verminderde vruchtbaarheid en zelfs autisme, en verontreinigen de waterbodem. Terwijl er genoeg alternatieven zijn om met onkruid en plagen om te gaan.

Eerst en vooral: chillax! Alle planten en dieren hebben hun nut en wat onkruid is voor de een is een lekkere of mooie plant voor de ander.

Ik geef toe dat ik het soms wel moeilijk heb met slakkenvraat of bladluizen. Gelukkig bestaan er nog veel middeltjes waar geen gif bij komt kijken. Check deze tips tegen slakken bijvoorbeeld.

Een rups op de bloemkool (foto van vorig jaar)

Een rups op de bloemkool (foto van vorig jaar)

Ongewenste planten komen vooral boven op plekken waar de aarde bloot ligt. Zorg voor bodembedekkers (maagdenpalm of bosaardbeitjes zijn bijvoorbeeld leuk) of bedek de grond met organisch materiaal of karton (ook wel mulchen genoemd).

Tuinier jij al gifvrij? Vergeet dan niet om de oppervlakte van je tuin in te voeren op de campagnewebsite van Velt. Het is de bedoeling om ecologische tuinen in Vlaanderen en Nederland in kaart te brengen. Mijn bescheiden tuintje van 24m² is er al bij geteld.

Vogels tellen

Dit weekend zie ik ze hopelijk vliegen. Tijdens de nationale vogeltelling bedoel ik. Woon je in België of Nederland en wil je ook mee doen, tel dan op 16 en 17 januari 2016 een halfuur de vogels in je tuin.

Een simpele duif

Een simpele duif

Je telt het hoogst aantal vogels van een soort die tegelijkertijd in je tuin zit. Een paar tips:

  • Zitten er veel vogels tegelijk op de voederplank? Maak een foto en je kan daarna rustig controleren hoeveel vogels je zag.
  • ’s Morgens vroeg zijn vogels het meest actief en valt er dus het meest te tellen.
  • Overvliegende vogels tel je niet.
  • Je moet geen onderscheid maken tussen vrouwtjes- en mannetjesvogels.
  • Heb je hulp nodig bij het herkennen van vogels? Op deze website vind je een lijst met foto van de meest voorkomende tuinvogels of download de app Tuinvogels van Vogelbescherming Nederland.

De resultaten van je telling geef je door via deze Belgische website en deze Nederlandse website. In 2015 werd de huismus het meest geteld. Op nummer 2 stond de koolmees en op nummer 3 de merel (in Nederland) en de vink (in België).

In onze tuinen zien we vooral duiven en merels. Meeuwen horen we wel heel vaak overvliegen, maar strijken raar of zelden neer in onze tuin.

Stop verkoop kankerverwekkende herbicide

In onze tuin doen we het zonder pesticiden, want zonder is gezonder. Onkruid- en insectenverdelgers zijn schadelijk voor de gezondheid en voor de natuur. Ze vervuilen het water en de lucht en maken planten en dieren ziek. Eens in het milieu, zijn deze stoffen erg moeilijk te verwijderen.

Teken vandaag nog de petitie. De hommels en bijen zullen je dankbaar zijn!

Teken vandaag nog de petitie. De hommels en bijen zullen je dankbaar zijn!

Op deze site vind je heel wat tips om zonder gif in je tuin aan de slag te gaan. Ook de website van Velt is een goede bron van informatie. Als laatste redmiddel bestaan er ook een aantal bestrijdingsmiddelen die in de biologische landbouw gebruikt mogen worden. Helaas verkopen veel (Belgische) winkelketens daarnaast nog steeds pesticiden met glyfosaat…

Glyfosaat staat beter bekend als Roundup, een herbicide van Monsanto die een ongewenst plant verschrompelt tot aan de wortels. In maart oordeelde het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie dat glyfosaat ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’ is voor de mens. Om van de effecten op de dieren en andere planten in je tuin nog maar te zwijgen…

Europa moet nog beslissen of glyfosaat na 2015 toegelaten blijft. België zou glyfosaat kunnen bannen uit voorzorg, maar onze regering laat het initiatief over aan Europa. Frankrijk en Nederland stelden wél deadlines op om het gebruik van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen door particulieren en professionelen te verbieden. Sommige winkelketens, zoals Intratuin en Praxis, hebben al zelf hun conclusie getrokken en het product uit de rekken gehaald.

Jammer genoeg zijn de producten in België nog steeds te koop in bijvoorbeeld Brico, Aveve, Gamma en Hubo. Greenpeace startte daarom een petitie om de winkelketens te vragen de verkoop van glyfosaat stop te zetten. Laat van je horen via deze campagnewebsite!

 

Vlindertelling: de resultaten

Afgelopen weekend telden Nederlanders en Vlamingen de vlinders in hun (dak)tuin, balkon of terras. Uit de eerste resultaten blijkt dat de atalanta in grote getallen te zien was. In Nederland staat het dagpauwoogje op nummer twee, terwijl in Vlaanderen het klein koolwitje in meer dan 70% van de tuinen gezien werd.

In Nederland telde een mevrouw uit Vlaardingen maar liefst 46 vlinders in haar (grote) stadstuin! Ook wij telden zaterdag en zondag vlijtig mee. We kwamen vingers te kort!

Citroenvlinder op de Verbena bonariensis (IJzerhard)

Citroenvlinder Groot koolwitje op de Verbena bonariensis (IJzerhard)

Nee, zo’n vaart liep het in onze mini stadstuin uiteindelijk niet, maar we zijn wel blij dat we zaterdag een (1) boomblauwtje en een (1) klein koolwitje gezien hebben. Zondag fladderde er nog een (1) citroenvlinder Groot Koolwitje voorbij. Een record, want vorig jaar zagen we slechts 1 vlinder.

Helaas wilde alleen het groot koolwitje poseren voor de foto. Je zal me dus op mijn woord moeten geloven.

Heb je ook geteld? Je resultaten kan je hier (voor Nederland) en hier (voor België) doorgeven.