Een dakmoestuin op school

Een looppiste of een moestuin. Dit waren de twee opties voor het dak van een Brusselse basisschool. Twee jaar later is de school nog steeds erg blij met haar keuze voor een daktuin.

‘Leerlingen leren dankzij de dakmoestuin waar hun eten vandaan komt’, zegt Stef Colens, directeur van de basisschool Heilige Familie in Schaarbeek, een van de meest dichtstbevolkte gemeentes in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Nu kunnen de 280 leerlingen van de school van dichtbij zien hoe voedsel groeit. En proeven! Het aantal leerlingen dat ’s middags een warme maaltijd eet, steeg sinds de start van de dakmoestuin van 40 naar 160. ‘Dat we volledig vegetarisch koken, heeft alleen maar voordelen’, zegt directeur Colens. ‘We tonen hoe een gezonde maaltijd eruit ziet en voor onze moslimleerlingen valt de vraag weg of het wel halal is.’

In de tuin kweekt de school bonen, wortels, tomaten, bloemkool en tomaten. ‘Het is helaas onmogelijk om helemaal zelfvoorzienend te zijn met onze moestuin’, zegt directeur Colens. In de wintermaanden ligt de oogst helemaal stil. De andere ingrediënten haalt de school in buurtwinkels. ‘We willen een echte buurtschool zijn en daarom kopen we zo veel mogelijk dingen lokaal aan’, zegt hij. Dat is wat duurder, maar daardoor hebben we ook een sterk netwerk waar we op kunnen bouwen.’

De directeur ziet het als de taak van de school om evenwichtige voeding te promoten, maar de moestuin is daarnaast een goede manier om ouders te betrekken. De meeste ouders zijn erg enthousiast over de tuin. Het oudercomité zorgt ervoor dat er tijdens de weekends en vakanties genoeg helpers zijn om de moestuin te onderhouden. In de zomervakantie vriest men de oogst in zodat die begin september op het bord van de leerlingen belandt. ‘Ouders van heel diverse achtergronden vinden elkaar dankzij de groenten’, zegt directeur Colens.

Vanaf dit jaar kunnen leerlingen ook mee tuinieren. Zo mogen ze tijdens de pauzes het onkruid wieden of de planten water geven. Voor sommige kinderen is het tuinieren een verademing, ver weg van de drukke speelplaats. Later dit jaar bouwt de school een serre op het dak zodat de leerlingen nog beter kunnen zien hoe een zaadje uitgroeit tot plant.

Dit artikel verscheen eerder in het magazine Stadstuinieren 2017-01. De nieuwste editie ligt sinds deze week in de krantenwinkel. 

Van schoolplein tot stadstuin

De eerste tuin die we afgelopen zondag bezochten tijdens het evenement ‘Verborgen Tuinen’ in Rotterdam, was die van De Omscholing. Meer dan de omschrijving op het plannetje (‘Schoolplein wordt prachtige tuin’) wisten we niet, maar het was genoeg om ons nieuwsgierig te maken.

de omscholing15We kregen er geen spijt van! De Omscholing bleek een voormalige gemeenteschool te zijn geweest waar sinds 2009 negen gezinnen wonen. Buiten de – inderdaad prachtige – tuin zijn er geen gemeenschappelijke ruimtes. Elk gezin heeft bovendien zijn eigen (dak)terras.

Marilene leidt ons rond.

Marilene leidt ons rond.

We werden rondgeleid door Marilene Vermeulen, een van de bewoners, en toevallig ook een van de ontwerpers van Tuinatelier Herman & Vermeulen. Ze hebben ook een blog dat ik wel eens volg. Dat ontdekte ik natuurlijk helemaal op het einde van het bezoek.

de omscholing13In deze tuin wordt geleefd, dat is meteen duidelijk. Er staat een lange tafel waar de bewoners soms samen eten, er is ruimte om te spelen en te genieten van de kleuren en het zonnetje. Achter het gebouw ligt de composthoek en er is ook een kleine moestuin met een groot insectenhotel en konijnen. De platanen zijn ongeveer even oud als het schoolgebouw, zo’n honderd jaar oud.

Eilanden van kleur op het voormalige schoolplein

Eilanden van kleur op het voormalige schoolplein

De borders zijn omzoomd met oude stenen uit het schoolplein. De tuin wordt onderhouden door een groepje bewoners, helaas is niet iedereen te mobiliseren voor het werk in de tuin.  Nepeta (kattenkruid), aliums (sierui), geranium sylvaticum (bosooievaarsbek) en pioenrozen groeien vrolijk door elkaar in de borders. De aliums en geraniums komen we ook in de meeste andere tuinen tegen die we daarna bezoeken.

de omscholing14Er is creatief en speels omgegaan met de beschikbare ruimte. Van deze tuin onthoud ik vooral de rotstuintjes in gerecycleerde schoolpleintegels en de weelderige borders vol kleur. Een aanrader voor wie volgend jaar de Verborgen Tuinen bezoekt.

Boomhut

Een eigen boomhut in je tuin, wie droomde daar als kind niet van? (En eigenlijk nog steeds)

Derek ‘Deek’ Diedricksen, een prettig gestoorde Amerikaan, bedacht een boomhut voor stadskinderen. Het model is perfect voor de kleine tuin. Je hebt er zelfs geen boom voor nodig! En volgens mij ook geen kinderen… Ziet het er niet uit als de perfecte plek voor een boekje en een wijntje? De Ikeadecoratie vind ik in ieder geval geniaal, haha.

Deek doopte zijn boomhut ‘Lollipop Fort of Death’ en maakte er een niet alledaags doe-het-zelf-filmpje over. Of is het een muziekvideo? Stoer!

Deek's Lollipop Fort of Death

Deek’s Lollipop Fort of Death