3 workshops voor de tuinier

Dat de lente in zicht komt, dat zie je niet alleen aan de eerste bolgewassen die komen piepen. Het workshopaanbod voor de tuinier komt ook stilaan op gang. Ik zet hier 3 interessante workshops op een rij.

Tuin met vijvertje

Workshop ‘bloemen zaaien, hoe doe je dat?’

Welke bloemen, hoe zaaien, welke goedkope of gratis hulpmiddelen gebruiken en wanneer is het beste tijdstip? Dat leer je tijdens deze workshop op zaterdag 29 februari om 10u of 14u aan de oostvleugel van het kasteel Rivierenhof, Parkweg in 2100 Deurne. De workshop duurt 2 uur en is gratis. Vooraf reserveren is verplicht.

Workshop Start to moestuin

Op 8 maart kom je meer te weten over verschillende soorten tuinen, tuinieren en je maakt je eigen moestuinplan. Je kan kiezen tussen de voormiddagsessie van 10 tot 12.30 uur of de namiddagsessie van 14 tot 16.30 uur. Plaats van het gebeuren: Kinderboerderij Rivierenhof, Parkweg, Deurne (omgeving Rozentuin). Vooraf inschrijven verplicht, deelname is gratis.

Workshop rozen snoeien

In het Provinciaal Groendomein Vrijbroekpark groeien meer dan 1000 rozenvariëteiten. De ideale plek voor een workshop over rozen snoeien. Na een korte theoretische uitleg ga je zelf aan de slag. Breng zeker je snoeischaar en handschoenen mee! De workshop kan je volgen op 2 momenten: vrijdag 13 maart of zondag 15 maart, van 14.30u tot 17u. Gratis deelname, inschrijven is verplicht.

Veel plezier dit (moes)tuinseizoen!

6 tips voor startende samentuinen

Tijdens de wintermaanden vallen de tuintaken grotendeels stil. Behalve wanneer je een samentuin wil opstarten! Dan is er altijd genoeg te doen: medetuiniers en een locatie zoeken, tuinplannen maken, buurtbewoners informeren…

De Tuin van Zorro, een samentuin in Mechelen

In het voorjaar sprak ik met Hilde en Rita, twee ervaren samentuinierders uit de Tuin van Zorro in Mechelen. Zij gaven een aantal gouden tips voor startende samentuinen:

Zie het niet te groots. Volgens Hilde en Rita is het heel verleidelijk om heel veel mensen te ronselen voor je samentuin. Toch houden zij hun ledenaantal liever op maximum 10. Zo lopen de tuiniers elkaar niet in de weg en heeft iedereen iets om handen in de tuin.

Begin met makkelijke gewassen. Goede oogsten werken motiverend. Begin dus met sla en courgette, daarmee gaat het bijna nooit mis. Bloemkool kan je later nog proberen.

Let it go! Laat dingen los om ergernis te vermijden. Je werkt samen met een groep mensen dus het is belangrijk om goed overeen te komen en je niet druk te maken over kleine dingen.

Maak goede afspraken over de verdeling van de oogst. In de Tuin van Zorro gaat de verdeling van de opbrengst vanzelf. De oogst verzamelt men tijdens de tuinmomenten op een plek. Iedereen neemt dan wat hij of zij nodig heeft. Men houdt geen score bij over wie hoe vaak geweest is en hoeveel oogst hij of zij mag meenemen. Om wrevel te vermijden, kan je best vooraf goede afspraken maken.

Volg af en toe een moestuincursus om de basisprincipes van het tuinieren onder de knie te krijgen. Zo til je je moestuinvaardigheden wat sneller tot een hoger niveau!

Plaats zeker een picknicktafel! In de Tuin van Zorro kweekt men het groepsgevoel aan de picknicktafel. Men babbelt en borrelt er en is volgens Hilde en Rita het geheim achter het succes van hun samentuin.

En als bonus nog deze tip: heel opvallend vond ik de omgang van de samentuinierders met hun buren. Bij de opstart informeerden ze hen over hun plannen en ze nodigen ook regelmatig de buurt uit voor een bezoekje. Ze nemen klachten (bijvoorbeeld over een tak die over een omheining hangt) serieus. Daardoor hebben ze een goede band met hun buren die op hun beurt een oogje in het zeil houden wanneer de tuiniers er zelf niet zijn of hen water geven die keer toen hun regenvaten uitgeput waren.

Veel succes met jullie eigen samentuin!

Dit blogbericht is een herwerking van een artikel dat ik voor het magazine Stadstuinieren (2019-03) schreef. Een nieuwe editie ligt vanaf deze week in de krantenwinkel.

Vakantie in eigen tuin

Een verre vakantie zit er dit jaar niet in. Als we niet naar de tropen kunnen, moeten de tropen maar naar ons komen…

Groen, groener, groenst

Een wilde, groene jungle: veel tropischer kan het niet. Dus laten we de citroenmelisse, vijg en blauweregen weelderig groeien.

20190621_194606.jpg

In een stadstuin is het belangrijk om de beperkte ruimte optimaal te benutten. Combineer je struiken en bloemen met hang- en klimplanten voor een screen of green. Als je dit bekijkt, lijkt het toch of er elk ogenblik een papegaai of aapje tevoorschijn kan komen?

Chillen in de hangmat

Het cadeau van de lieve mensen van Tropilex kon niet op een beter moment komen. Ik mocht op deze website een hangmat kiezen. Moeilijke keuze, maar het werd een familiehangmat in mooie blauwe kleuren die goed passen bij onze tuinjungle. Als ik de hangmat nu zie hangen krijg ik een instant vakantiegevoel, om nog maar te zwijgen over hoe zalig het is om erin te liggen.

20190618_172316.jpg

Onze driejarige is ook fan, al is dat niet om te chillen (dat kennen kleuters niet, denk ik. Althans niet de mijne). Wel om in te schommelen en te wiebelen. Had ik niet gezegd dat er een aapje in de tuin woont?

Waterpret

Een waterval of subtropisch zwemparadijs is wat te ambitieus voor ons klein tuintje. Maar met de tropische temperaturen in het vooruitzicht kan water niet in de tuin ontbreken. Een tuindouche, voetbadje of plonsbadje kan nog net.

Tuinsafari

Wilde dieren bekijken kan ook in de tuin! Onze oudste is gefascineerd door pissebedden (pissewebben, noemt hij ze). Het lijkt me leuk om samen met hem op zoek te gaan naar verschillende beestjes in de tuin. Op deze site vond ik een checklist van diertjes die hij, met uitzondering van de libelle, allemaal in onze tuin kan terugvinden.

Tropische drankjes

Drankjes smaken nog beter als je ze kan maken met lekkers uit je tuin. Onze favorieten zijn:

  • water met citroenmelisse
  • water met komkommerschijfjes en munt
  • water met aardbeien en basilicum

Parasolletje is optioneel.

 

En verder verzoeken we de weergoden om zonnige dagen (maar als het kan toch iets meer richting 25 graden).

Ecotuindagen van Velt

Joepie, we mogen binnenkort weer gaan rondneuzen in andermans tuin! Meer dan 200 tuinen zetten hun deuren open tijdens het eerste weekend van juni tijdens de Ecotuindagen van Velt.

IMG_8166

Veerle van herboristerie Helianthus toont smalle weegbree.

Een aanrader is bijvoorbeeld de kruidentuin Helianthus waar je een rondleiding krijgt van de herboriste. Het is een prachtige tuin met meer dan 350 soorten wilde inheemse planten en vergeten groente. Ik bezocht de tuin vorig jaar en heb er veel goede tips en weetjes aan overgehouden.

Adres: Helianthus, Brembosstraat 40, 1800 Vilvoord, België

Open op: zondag 2 juni, 10 – 17 u

 

De ecologische tuin van Tom Van Elst, beter bekend als De Fruitberg, zal ook de moeite zijn. Tom vertelt met veel plezier over zijn bloemenweide, vlindertuin, fruitbomen, bessenstruiken, schaduwtuin en vijver.

Adres: De Fruitberg, Sint-TruidenseSteenweg 394, 3300 Hakendover (Tienen), België

Open op: zondag 2 juni, 10 – 17 u

 

Natuurlijk zijn er verder nog een heleboel interessante en mooie tuinen te bewonderen. Stel zelf je lijstje samen via de lijst van deelnemende tuiniers op de website van Velt.

Veel plezier!

Lasagne van bloembollen

Een van mijn zussen had vroeger de gewoonte om geld in haar kamer te verstoppen, bijvoorbeeld in een boek. En zoals een eekhoorn die zijn wintervoorraad eikels overal in het bos begraaft, onthield ze niet alle schuilplaatsen. Meer nog, dat was precies het plan! Want zo kon ze zichzelf blij maken wanneer er onverwacht weer een paar Belgische franken (ja, zo oud zijn mijn zussen en ik al) opdoken.

Het planten van bloembollen in het najaar is zo’n beetje hetzelfde principe. Voorjaarsbloeiende bollen, zoals narcissen, blauwe druifjes of tulpen, plant je in de herfst, liefst voordat de eerste vorst komt. Tegen de tijd dat de eerste planten boven komen, weet ik al lang niet meer waar ik wat geplant heb. Altijd een leuke verrassing om te zien waar in februari de eerste bloemen bovenkomen!

Bloembollen planten in volle grond pak ik gewoonlijk als volgt aan: ik strooi een handjevol bollen uit over een hoekje in de tuin. Waar de bollen neervallen, gaan ze in de grond. Zo krijg je natuurlijk uitziende plantenhoekjes.

Deze herfst heb ik me daarnaast ook toegelegd op bloembollasagnes. Klinkt lekker, maar dat is het niet. Het gaat vooral over het principe van de lasagne: laagjes!

Hoe maak je een lasagne van bloembollen?

  • Je kiest 2 of 3 soorten voorjaarsbloeiers die telkens in een andere periode bovenkomen. Vroege voorjaarsbloeiers (februari/maart) zijn bijvoorbeeld sneeuwklokje, krokus of narcis. Bollen die in april bovenkomen zijn bijvoorbeeld hyacinten of blauwe druifjes. In mei kan je dan tulpen verwachten.
  • Je neemt een grote bloempot (vanaf 3,5l is prima) en zorgt voor een goede afwatering door het gat in de bodem te bedekken met potscherven en kleikorrels. Bloembollen hebben een hekel aan natte voeten.
  • Je vult een deel van de pot op met aarde. Dan begin je met de laagjes. De laatbloeiers gaan onderaan. Daarover doe je weer wat aarde en een volgende rij bollen. Dan weer wat aarde en bollen en aarde.

Je kan dit principe natuurlijk ook in volle grond toepassen.

En nu vergeten wat je geplant hebt, om in het voorjaar te genieten van telkens andere bloemen!

Vijgen na pasen

Eerlijk is eerlijk: onze moestuin was deze zomer niet veel soeps. Het was natuurlijk niet handig om in het heetst van de zomer op reis te gaan. Bij thuiskomst bleek meer dan de helft van onze moestuinplanten overleden.

De enkele tomatenplanten die de twee hittegolven overleefden, leverden een magere oogst op die dan nog eens geplunderd werd door vogels of muizen. Om maar te zeggen dat ik niet echt vrolijk werd van onze moestuin dit jaar.

IMG_8275.JPG

Deze kool overleefde de hitte en de duiven/slakken/rupsen ook niet

Gelukkig waren er toch ook enkele lichtpuntjes: aan het begin van de zomer konden we een maand lang de grootste frambozen ooit oogsten. Net wanneer de struik geen bessen meer gaf, nam de Japanse wijnbes het over. Heerlijk tuinsnoep!

En vandaag, als kers op een wat mislukte taart konden we onze eerste vijgen oogsten! Ok, het waren er maar 3, maar het waren de zoetste en lekkerste vijgen ooit. Wachten loont, want 5 jaar geleden zijn we begonnen met een ent van de vijgenboom van mijn zus. Vorig jaar kwamen er voor het eerst vruchten aan die nooit rijp werden. Dit jaar dus eindelijk prijs!

vijg2.jpg

Er hangen nog heel wat vruchtjes aan de boom, dus we duimen dat deze nog groter en rijper mogen worden voordat de vorst komt.

vijg3

Hoe merk je trouwens dat een vijg rijp is? Als het steeltje wat begint door te hangen.

En volgend jaar proberen we het natuurlijk opnieuw met die moestuin.

Oververhit

Hoe onze tuin eruit ziet na een hittegolf of twee? Ondanks het waterverbod nog verrassend groen. Natuurlijk kan de ene plant iets beter tegen de aanhoudende droogte dan de andere.

En ik prijs me gelukkig dat we onze buik vol konden eten van onze frambozen en Japanse wijnbes voordat de ergste hitte eraan kwam, want van mijn moestuin moet ik dit jaar niets verwachten. Alle hoop is gevestigd op onze vijgenboom.

Onze oververhitte tuin in 5 beelden:

Onze ooievaarsbek (geranium) staat slap, maar is op een paar plekken na nog best groen.

De lavendel in volle grond doet het in tegenstelling tot zijn broertje in een pot heel goed.

Al mijn potplanten zien af van de hitte. Geen verrassing, want aardewerk droogt sowieso al snel uit.

Best groen, toch? Onze blauwe regen en wilde wingerd lijken zich weinig aan te trekken van de waterschaarste.

Nog nooit zo veel vijgen gezien aan onze boom. Nu hoop ik dat ze ook helemaal rijp worden.

Also, hoe zot is het dat ik het in mijn laatste twee blogberichten (uit juni, ja het is hier even stil geweest) over ‘klimaatrobuustheid’ en ‘hittegolven’ en zo heb gehad? De oproep van het Ecohuis kon bijna geen betere timing hebben.

Hoe groen ziet jouw tuin eruit in de hitte? Als een Braziliaans oerwoud of neigt het eerder naar een Mongolische steppe?

Het Laatste Huis

Tijdens de Ecotuindagen van Velt het afgelopen weekend bezocht ik drie tuinen: een privé tuin, een kruidentuin van een herboriste en een volkstuinencomplex. Het verslag van de stadstuin van Dirk kan je hier lezen en over de kruidentuin van Veerle hier. Rest mij nog het volkstuinencomplex in Mechelen.

Volkstuinencomplex op de grens met Zemst

Het Laatste Huis is geen slecht gekozen naam voor het domein dat nog net in Mechelen ligt. In theorie dan, want de omgeving is allerminst stedelijk te noemen. De hoeve stamt uit het gezegende jaar 1700 en was lange tijd zowel een landbouw- als veeteeltbedrijf. Nu is de grond opgedeeld in volkstuinen waar mensen ecologisch tuinieren of zelfs full blown permacultuur gaan.

Zomers tuinplezier

Voor de rondleiding op het terrein waren we te laat, en eerlijk gezegd ook niet meer in de stemming. Het geïmproviseerde terras onder de bomen trok ons op dat moment meer aan. Terwijl ons zoontje zich amuseerde met de volksspelen en vooral met een grote emmer water, aten wij aardbeien uit de tuin.

Op ontdekkingstocht in de tuin.

Nadien ondernamen we nog op eigen houtje een excursie op het domein. Toch wel heerlijk om zo’n tuin door de ogen van een tweejarige te bekijken. De gevallen (onrijpe) appeltjes blijken plots schatten die mama goed moet bewaren. Met de konijnen worden hele gesprekken aangeknoopt. En eindelijk eens een gelegenheid om te tonen hoe aardbeien groeien (nee, dit jaar heb ik ze niet zelf in de tuin staan…)

Er valt wel een en ander te ontdekken.

Je kan verjaardagsfeestjes vieren op het terrein en het blotevoetenpad ontdekken. Meer info via Theoslachmuylders@hotmail.com of 015 41 66 06 (ze zijn websiteloos).

Een medicinale kruidentuin

Tijdens de Ecotuindagen van Velt het afgelopen weekend bezocht ik drie tuinen: een privé tuin, een kruidentuin van een herboriste en een volkstuinencomplex. Het verslag van de stadstuin van Dirk kan je hier lezen. Nu vertel ik graag over mijn bezoek aan de kruidentuin van Veerle, aan de rand van Vilvoorde, naast velden, paardenweien en de iets minder idyllische E19.

Wild en weelderig, precies zoals ik mijn tuinen graag heb.

In de kruidentuin Helianthus komt de lijfspreuk van veel ecologische tuiniers tot leven: onkruid bestaat niet. Onkruid is eigenlijk een plant die op een plaats staat waar je dat liever niet hebt. Zo sprak Veerle met veel liefde over heermoes en zevenblad, planten die menig tuiniers tot wanhoop drijven.

Zelfs distels zijn eetbaar (al zijn ze niet allemaal lekker)

Veerle’s tip: eet ze op! Van gedroogde heermoes zet je thee of laat je meekoken in de soep. De plant zit tjokvol mineralen en is goed tegen gewrichtspijn en reumaklachten. Van zevenblad maak je smakelijke pesto en de geurige bloemen zet je in een vaas.

Een prachtig stukje fauna op een venkelplant.

Toen Veerle met de tuin begon, was ze net afgestudeerd als herboriste. Elke plant kreeg zijn plekje in de tuin en het naambordje maakte het plaatje compleet. Maar planten gaan en staan waar ze willen, aldus Veerle. Vijftien jaar later zijn de borders een prachtig samenspel van alle mogelijke planten.

Planten communiceren met elkaar, aldus Veerle.

In een border staan deze planten bijvoorbeeld broederlijk naast elkaar: kaardenbol, helleborus, vingerhoedskruid, akelei, citroenmelisse, venkel… Allemaal planten die er spontaan zijn opgekomen. Het enige wat Veerle doet, is sommige verstikkende planten in toom houden, zoals hagewinde.

Veerle toont smalle weegbree.

Volgens Veerle zijn er trouwens 2 planten die zowel mensen als dieren als vaste waarde in hun dieet moeten opnemen: paardenbloem en smalle weegbree. Je kan beide planten in de salade doen. Smalle weegbree is bijvoorbeeld ontstekingswerend en goed voor de huid.

Note to self: ik moet dringend ook eens wat guitige beelden voor onze tuin vinden.

Met andere planten moet je wat voorzichtiger zijn. Iedereen weet dat je niet te veel salie mag eten, maar ook met peterselie moet je vanwege de apiole* oppassen, zeker wanneer je zwanger bent. Salie is net als de absintalsem wel een geweldig nuttige plant in de border, omdat het thionehoudend* is en daarmee andere planten gezond houdt.

Eenjarige bloemen zaait Veerle bij, maar het gros van de tuin bestaat uit vaste planten of planten die zichzelf uitzaaien.

(*Deze termen zijn voor mij verder ook Chinees, want eerlijk gezegd was chemie mijn slechtste vak op school vroeger.)

In deze tuin met meer dan 200 medicinale planten zijn er regelmatig workshops en je kan altijd langskomen op afspraak. Kijk op de website voor meer informatie.

Van fabriek tot stadstuin

Tijdens de Ecotuindagen van Velt het afgelopen weekend bezocht ik drie tuinen: een privé tuin, een kruidentuin van een herboriste en een volkstuinencomplex. Het verslag van de kruidentuin en de volkstuinen volgen. Eerst neem ik jullie graag mee naar de tuin van Dirk en zijn familie.

De tuin waar het allemaal begon, ook al kreeg deze doorheen de jaren een metamorfose.

Het bijzondere aan deze tuin is dat het eigenlijk bestaat uit 3 tuinen. Het begon met de tuin die bij hun huis hoorde. Toen kochten ze het vervallen fabrieksgebouw dat aan hun tuin grensde. Achter ‘de groene poort’ zoals het gebouw in de stad bekend stond, werden ooit kleurstoffen voor voeding gemaakt en wereldwijd verkocht.

Een deel van de fabriek moesten ze slopen van de stad. Daar staan nu onder andere deze strelitzia’s (links) en rozenstruiken.

Na 50 jaar leegstand, kocht het gezin het magazijn. Een deel van het gebouw lieten ze staan en doet nu dienst als ‘tuinhuis’ (het grootste dat ik ooit gezien heb), opslagruimte en speelplek voor de kleinkinderen op regenachtige dagen. De rest van het domein werd moes- en siertuin.

En dat doen ze heel goed. Zeker voor iemand die oorspronkelijk zijn gewassen bespoot ‘tegen de beestjes’, zoals hij geleerd had. Alleen moest hij steeds meer spuiten, omdat de beestjes resistent bleken te zijn. Toen zijn zoon Velt, de Vereniging voor Ecologisch Tuinieren, leerde kennen, sprong hij mee op de kar. Zolang zijn zoon de theorie uitpluist, wil Dirk de uitvoering gerust op zich nemen.

Ondertussen is Dirk een Velt’er in hart en nieren.

Om de schade van beestjes binnen de perken te houden, werken ze nu onder andere met barrières, zoals netten rond de bessen, en met brandnetelgier (een aftreksel van brandnetels) dat bladluizen verjaagt. Amstel blijkt proefondervindelijk het beste bier te zijn om in de slakkenval te gebruiken.

In het derde deel van de tuin staat onder andere een serre met tomatenplanten. Tip: zet de ramenhendels aan de buitenkant!

Maar de beestjes worden ook omarmd. In sommige hoekjes in de tuin liggen composthoopjes die nuttige dieren aantrekken die voor een gezonde bodem zorgen. Slakkenschade aan bepaalde planten wordt oogluikend toegestaan, zolang de planten er niet te hard onder lijden.

Ook 2 konijnen en 2 kippen hebben een plekje in de tuin.

En doet een plant het niet goed, geeft Dirk hem niet meteen op, maar zoekt hij een betere plek in de tuin. Zo heeft hij al veel planten zien herleven.

Ook slim gezien: bij de aanleg van de tuinen werden 3 grote ondergrondse regenputten gebouwd. Zo moeten ze nooit beroep doen op regenwater, zelfs niet bij de aanhoudende droogte van een aantal jaar geleden.

Het is een beetje apart, zo’n tuin in 3 delen, maar dat maakt dat er veel leuke hoekjes zijn en altijd wat nieuws om naar te kijken.