Van fabriek tot stadstuin

Tijdens de Ecotuindagen van Velt het afgelopen weekend bezocht ik drie tuinen: een privé tuin, een kruidentuin van een herboriste en een volkstuinencomplex. Het verslag van de kruidentuin en de volkstuinen volgen. Eerst neem ik jullie graag mee naar de tuin van Dirk en zijn familie.

De tuin waar het allemaal begon, ook al kreeg deze doorheen de jaren een metamorfose.

Het bijzondere aan deze tuin is dat het eigenlijk bestaat uit 3 tuinen. Het begon met de tuin die bij hun huis hoorde. Toen kochten ze het vervallen fabrieksgebouw dat aan hun tuin grensde. Achter ‘de groene poort’ zoals het gebouw in de stad bekend stond, werden ooit kleurstoffen voor voeding gemaakt en wereldwijd verkocht.

Een deel van de fabriek moesten ze slopen van de stad. Daar staan nu onder andere deze strelitzia’s (links) en rozenstruiken.

Na 50 jaar leegstand, kocht het gezin het magazijn. Een deel van het gebouw lieten ze staan en doet nu dienst als ‘tuinhuis’ (het grootste dat ik ooit gezien heb), opslagruimte en speelplek voor de kleinkinderen op regenachtige dagen. De rest van het domein werd moes- en siertuin.

En dat doen ze heel goed. Zeker voor iemand die oorspronkelijk zijn gewassen bespoot ‘tegen de beestjes’, zoals hij geleerd had. Alleen moest hij steeds meer spuiten, omdat de beestjes resistent bleken te zijn. Toen zijn zoon Velt, de Vereniging voor Ecologisch Tuinieren, leerde kennen, sprong hij mee op de kar. Zolang zijn zoon de theorie uitpluist, wil Dirk de uitvoering gerust op zich nemen.

Ondertussen is Dirk een Velt’er in hart en nieren.

Om de schade van beestjes binnen de perken te houden, werken ze nu onder andere met barrières, zoals netten rond de bessen, en met brandnetelgier (een aftreksel van brandnetels) dat bladluizen verjaagt. Amstel blijkt proefondervindelijk het beste bier te zijn om in de slakkenval te gebruiken.

In het derde deel van de tuin staat onder andere een serre met tomatenplanten. Tip: zet de ramenhendels aan de buitenkant!

Maar de beestjes worden ook omarmd. In sommige hoekjes in de tuin liggen composthoopjes die nuttige dieren aantrekken die voor een gezonde bodem zorgen. Slakkenschade aan bepaalde planten wordt oogluikend toegestaan, zolang de planten er niet te hard onder lijden.

Ook 2 konijnen en 2 kippen hebben een plekje in de tuin.

En doet een plant het niet goed, geeft Dirk hem niet meteen op, maar zoekt hij een betere plek in de tuin. Zo heeft hij al veel planten zien herleven.

Ook slim gezien: bij de aanleg van de tuinen werden 3 grote ondergrondse regenputten gebouwd. Zo moeten ze nooit beroep doen op regenwater, zelfs niet bij de aanhoudende droogte van een aantal jaar geleden.

Het is een beetje apart, zo’n tuin in 3 delen, maar dat maakt dat er veel leuke hoekjes zijn en altijd wat nieuws om naar te kijken.

Advertenties

Onze stadstuin in 5 beelden – juni 2018

Japanse wijnbes: een prikplant maar zo’n lekkere besjes!

Binnenkort kunnen we ons weer beu eten aan frambozen.

De campanula kan het dit jaar bijzonder goed vinden met de sedum. #plantenliefde

De vroege aardappels gaan goed in deze zakken! Ik schreef er een aantal jaar geleden al eens deze diy over.

Een wild hoekje met onder andere korenbloem, lavendel en citroenmelisse.

Meer foto’s zien? Op Instagram plaats ik bijna dagelijks groene foto’s van onze tuin en ver daarbuiten.

Bioboerderij in een garage

Plezant om mensen te leren kennen die vol groene plannen zitten! Het is ondertussen bijna een jaar geleden dat ik Joachim alias de Mosman voor het eerst ontmoette.

Joachim beheerde toen de Mosfabriek, een uit de hand gelopen hobby. In een verwaarloosde serrecomplex kweekte hij mossen. Helaas moest hij kort daarna het domein verlaten, omdat er gebouwd zou worden. De zoektocht naar een nieuwe locatie loopt nog…

Joachim gaat de boer op met zijn oogst.

Maar ondertussen heeft de Mosman niet stilgezeten. Hij werkte mee aan onderzoek van Universiteit Antwerpen over de effecten van mos op de luchtkwaliteit en startte een nieuw project op: een paddenstoelenkwekerij!

In een garagebox in Deurne (Antwerpen) kweekt Joachim nu zwammen en paddenstoelen. Pad en Stoel is een CSA-boerderij. Dat betekent dat ze op ecologische manier aan landbouw doen en dat klanten vooraf een oogstaandeel betalen. In ruil daarvoor krijgen ze 2-wekelijks een pakket met 3 verschillende soorten zwammen en paddenstoelen.

Hoe schattig is dit?

De mos- en champignonman lanceert nu een Growfunding om zijn boerderij een vliegende start te geven. Voor 15 euro koop je bijvoorbeeld een kit om zelf zwammen te kweken. Voor 40 euro krijg je een eikenstam geënt met shiitakebroed waarvan je 4 tot 6 jaar lang vluchten kan oogsten.

Of je kan een abonnement aanschaffen. Voor 64 euro krijg je bijvoorbeeld een half jaar lang elke 2 weken 300 gram paddenstoelen.

Er zijn 3 soorten abonnementen.

Pad en Stoel opent binnenkort zelfs een extra kwekerij in Gent. Om het risico op een slechte oogst te verspreiden en om ook in Gent mensen lokaal te bedienen.

Zo tof allemaal. Ik ben benieuwd naar de toekomstige projecten van deze groene ondernemer!

(alle foto’s: (c) Joachim Sohie)

De leukste parken in Antwerpen

Mannekes, het wordt tropisch dit weekend. In Antwerpen zouden de temperaturen naar 29°C stijgen. Ga je, net als wij, niet naar zee? Dan kan ik je misschien plezier doen met een overzicht van de leukste parken in onze stad.

Het grootste

OLT

Zalige zomeravonden in het openluchttheater (c) Francois

Met een oppervlakte van 132 ha is het Rivierenhof veruit het grootste park in de stad. Er is van alles te doen en te zien: een kinderboerderij, een verkeerstuin, speeltuinen, sportvelden, wandel-, loop- en fietspaden… Je kan iets drinken op het terras van het kasteel, met zicht op een grote vijver of door een van de zes collectietuinen struinen.

In de zomer zijn de concerten in het Openluchttheater (OLT) een aanrader. Tip: op vrijdag mag je gratis binnen!

Het lekkerste

Ook in Park Den Brandt staat een kasteel. Maar de echte attractie van dit park vind ik de pluktuin. De pluktuin is het hele jaar door toegankelijk voor het publiek en is open van zonsopgang tot zonsondergang. De beste periode voor een bezoek is tussen juli en september wanneer je er volop kersen, appels en pruimen kan plukken.

Het cultureelste

Het Zotte Geweld van Rik Wouters

Het Middelheimpark is eigenlijk een openluchtmuseum. De gratis beeldentuin is elke dag open, behalve maandag. Je vindt er meer dan 400 beeldhouwwerken van 1900 tot nu, onder andere van Rodin, Permeke, Ai Weiwei en Panamarenko. Mijn persoonlijke favoriet blijft toch het immer vrolijke ‘Zotte geweld’ van Rik Wouters.

Het natste

De trekpleister van het Boekenbergpark is zonder twijfel de ecologische zwemvijver. Planten zuiveren het water zodat er geen chemicaliën nodig zijn in het 73m lange bad. Er is ook een klein speelbad met een diepte van 50cm en een grote ligweide.

Op zonnige weekend- en vakantiedagen kan het er wel erg druk zijn. Dan mogen er elk kwartier 150 zwemmers het water. Na 15 minuten moet iedereen eruit en is het de beurt aan de volgende groep. Zwemmen is er gratis, maar neem wel 2 euro mee voor de lockers.

Het natuurlijkste

De landschap in de Hobokense Polder is heel afwisselend.

Is het een park of een bos? De Hobokense Polder is in ieder geval het grootste natuurgebied in Antwerpen. Meer dan 500 verschillende planten en 360 verschillende paddenstoelen vinden hier hun thuis. In de late lente stelen orchideeën de show en tussen het gras kan je de bos- en de bijenorchis ontdekken. Of je komt tijdens je wandeling misschien wel enkele gallowayrunderen of konikpaarden tegen.

Toch blijft Park Spoor Noord met stip op 1 mijn persoonlijke favoriet. Het heeft alles wat een park voor mij moet hebben: speeltuinen voor grote en kleine kinderen, wandel- en fietspaden, picknickweides… En vooral: het ligt praktisch voor mijn deur!

In de lente en zomer vind je me op warme dagen samen met mijn zoontje in of rond de fonteinen of een ijsje etend op het terras van de zomerbar. Sportievere parkgangers halen hun hartje op in het skatepark of op een van de sportweides.

Ook leuk zijn het Hof van Leysen (klein maar fijn), Mastvest (met zijn prachtige bruggen uit 1930) en Te Boelaerpark (plezante nieuwe speeltuin met waterhoekje).

Of je nu verkoeling zoekt onder de bomen, in het water of juist gaat zonnekloppen in het gras, ik hoop dat je je amuseert!

Heb jij een favoriet park in Antwerpen?

Ecotuindagen 2018

Naar jaarlijkse traditie ga ik het eerste weekend van juni weer rondneuzen in enkele stadstuinen. ‘Inspiratie opdoen’ zoals dat in de boekskes heet, maar eigenlijk komt het neer op mij schaamteloos vergapen aan weelderige bloemenborders en ecologische moestuintips ontfutselen van ervaren tuiniers.

Uit de lijst van deelnemende tuiniers – meer dan 250 tuinen doen dit jaar mee, een record – maakte ik alvast een shortlist:

  • Je kan zondag 3 juni tussen 10 en 16 uur een fietslus volgen langs 5 samentuinen in Deurne. De route haal je af in een van de deelnemende samentuinen, bijvoorbeeld Drakenhof (Grensstraat ingang tegenover Mortselsesteenweg 48). Meer details.
  • De geweldig gezellige en kindvriendelijke bostuin uit Sint-Niklaas doet dit jaar ook weer mee. Meer details.
  • De onder tuinbloggers beroemde Fruitberg is ook van de partij. Meer details.
  • Opvallend hoeveel Nederlandse tuinen er dit jaar mee doen. In Amsterdam bijvoorbeeld of Den Haag.
  • In Lier kan je naar een zelfplukbloemenweide.
  • In Vilvoorde ligt er een medicinale kruidtuin die volgens de permacultuurprincipes groeit.
  • Kinderen gaan volgens mij veel plezier hebben op deze plek in Mechelen, met blotevoetenpad en kinderanimatie.

Dit zijn alvast meer tuinen dan ik zelf zal kunnen bezoeken, helaas.

Stel zelf je lijstje samen via de lijst van deelnemende tuiniers op de website van Velt. Veel plezier!

 

Groene barok op het plein

Op het De Coninckplein verrijst een indrukwekkende houten constructie. Is het een plek om muziek te maken? Kan je er koken? Mag je er spelen? Ja, ja en ja, antwoordt Santi, een van de drijvende krachten achter het Spaanse kunstenaarscollectief Recetas Urbanas, op de vragen die hij van buurtbewoners krijgt.

Santi aan het werk

Nauwelijks drie weken geleden streek het kunstenaarscollectief neer in Antwerpen Noord. Op vraag van het Middelheimmuseum en de Antwerpse groendienst bouwen ze er een sculptuur ter ere van het Barokjaar. Volgens barokke traditie werkt Recetas Urbanas met triomfbogen om de stad mooier te maken. Op vraag van de Groendienst krijgen de zelfgemaakte plantenbakken een hoofdrol in het ontwerp.

De bloembakken moet uiteindelijk op het dak komen.

Recetas Urbanas bestaat uit een architect-activisten of activistische architecten die graag met het concept ‘publieke ruimte’ spelen. Als je eens 25 minuten tijd hebt, raad ik je deze reportage aan. Daarna kan je, zoals ik vandaag, naar het De Coninckplein om een beetje starstruck kennis te maken met Santi en de rest van het team.

Santi (rechts) legt uit hoe ze te werk gaan.

Met een guitig lachje legde Santi uit dat het ontwerp tijdens het bouwen regelmatig veranderd doordat er nieuwe ideeën bovenkomen en omstandigheden wisselen. ‘Het proces is prachtig, het eindresultaat lelijk’, aldus Santi. ‘Maar iedereen heeft wel een lelijke vriend waarmee je veel plezier kan maken.’

Onder ons: als dit een lelijke vriend is, ben ik benieuwd naar zijn knappe vrienden.

In het huidige plan zullen de bogen twee zijden van het plein omzomen. Plantenbakken met onder andere afrikaantjes, bieslook en munt worden op het dak gehesen.

Plantenbakken met kruiden en tagetes (afrikaantjes).

Begin juli moet het hele bouwwerk klaar zijn. Eind september, wanneer het project afloopt, krijgt het werk – of toch hopelijk delen ervan – een nieuwe bestemming op een schoolplein, buurtmoestuin…

Ook zin om mee te helpen? Meer info vind je op deze Facebookpagina.

Antwerpen Tuinstad

Hoe kunnen we van Antwerpen een echte Tuinstad maken? Dat was de vraag op de commons assembly vandaag, een soort Staten-generaal waar Antwerpenaren ideeën konden uitwisselen om de stad te vergroenen.

Zo’n 30-tal mensen verzamelden op deze warme lentedag in een donker zaaltje van de internationale kunstencampus deSingel. Over engagement gesproken!

De bewoners van de Pieter Génardstraat bruisen van de ideeën!

In de voormiddag wisselden we verhalen en contacten uit. Elf groene initiatieven mochten hun werking uitleggen. Bram was er bijvoorbeeld, de boer van PAKT. Er was een delegatie van de Pieter Génardstraat, een van de drie tuinstraten, en bewoners van de wijk Sint-Andries die hun buurt klimaatrobuust maken. Afgevaardigden van Velt en Natuurpunt waren ook van de partij en ik mocht er mijn blog voorstellen.

Veel boeiende mensen bij elkaar! Ik deed in ieder geval een waslijst aan blogideeën op. Zo veel plekken in de stad die ik (nog) eens moet bezoeken.

In het zonnetje werkten we ideeën verder uit.

In de namiddag deden we een poging om een paar nieuwe ideeën uit te werken. Hoe je parkeerplaatsen (tijdelijk) kan omvormen tot groene speel- of ontmoetingszones bijvoorbeeld. Of hoe we Antwerpen als echte tuinstad kunnen profileren.

Sommige ideeën zullen nu worden ingediend als project bij de burgerbegroting. Via stad Antwerpen is er ruim 100.000 euro beschikbaar voor groen in de straten en meer dan 55.000 euro voor gemeenschapstuinen. Andere inwoners van het district mogen natuurlijk ook voorstellen indienen!

Er beweegt in ieder geval wat in Antwerpen rond vergroening. Wordt vervolgd op deze blog…

Op vakantie bij de boer

Een keer in mijn leven heb ik een all-in vakantie gedaan. Ik was 10 of 11 jaar en mocht met mijn oma op reis naar Benidorm. Daarvan herinner ik me vooral nog het zwembad, een gokautomaat waar ik elke dag een paar peseta’s mocht ingooien en de kermis op de dijk. Wat een fiesta was dat.

Maar wie toch liever wat avontuurlijker op reis gaat, kan eens kijken bij het aanbod van WWOOF, de Thomas Cook van de groene reiziger. Elk jaar trekken duizenden vrijwilligers de wereld in om hun vakantie door te brengen op een biologische boerderij. Het aanbod is heel divers: je kan thee plukken in Vietnam, bamboe kweken in Gambia, alpaca’s verzorgen in California of appelcider brouwen in Finland. In ruil voor 4-6 uur vrijwilligerswerk krijg je voedsel en onderdak (toch een beetje een all-in) en leer je bij over biologische landbouw, permacultuur en duurzaam leven.

Een vrijwilliger op boerderijvakantie in Vietnam.

WWOOF staat voor World Wide Opportunities on Organic Farms en werd in 1971 opgericht door de Britse Sue Coppard. Ondertussen zijn meer dan 12.000 biologische boeren bereid om hun gastvrijheid te ruilen voor hulp van vrijwilligers. Hoe lang je blijft, spreek je af met de boer. Sommige vrijwilligers blijven maar een weekend, anderen 6 maanden.

Op vakantie? Alpaca my koffer!

Zowel in Nederland als in België stellen meer dan 80 boerderijen hun deuren open voor vrijwilligers. Een overzicht daarvan vind je op deze websites: wwoofnetherlands.org (voor Nederland) en www.wwoof.be (voor België). Het wereldwijde aanbod vind je op deze site.

Heb jij ervaring met WWOOFing?

Maak kans op een voortuin make-over

De voortuin wordt in veel gevallen stiefmoederlijk behandeld (als in: de stiefmoeder van Sneeuwwitje, niet als in: de hippe plusmama’s van vandaag!). Men zet er een paar stekelige struiken of betegeld alles, al dan niet versierd met een kabouter achter een kruiwagen of een karrenwiel. Terwijl een voortuin zo veel meer kan zijn!

Het zou bijvoorbeeld een speelplek kunnen zijn voor kinderen. Daarom is Kind & Samenleving op zoek naar een enthousiaste groep jonge gezinnen voor een voortuin make-over. Woon je in Stad Antwerpen, regio Mechelen of de Provincie Vlaams-Brabant, waag dan je kans!

voortuin

Het mag wel iets creatiever dan een trampoline zijn.

Stel je samen met minstens 2 andere (jonge) gezinnen uit de straat kandidaat voor 1 mei 2018. Kind & Samenleving kiest in totaal 2 bewonersgroepen om mee aan de slag te gaan. Ze organiseren 3 workshops waar ook de kinderen de handen uit de mouwen kunnen steken. Daarbovenop krijgt het project een startbudget van 800 euro.

Klik hier voor meer informatie en om je in te schrijven. Wat jammer dat wij zelf geen voortuin hebben…

Inspiratiedag voor een groener Antwerpen

Het betonnen bos Antwerpen is langzaam aan het vergroenen. Buurtbewoners starten samentuinen op, zoals die op het Zuster-der-Armenplein of in het Blindenhof. Scholen breken de speelplaats open en maken er een natuurlijke speelplek van met klimbomen en sneukelstruiken. Men tuiniert op daken, langs gevels en op pleinen.

blindentuin2

De Blindentuin in het Park van Leysen in Berchem

Op 5 mei verzamelen Antwerpenaren die van hun stad een echte Tuinstad willen maken in de internationale kunstencampus deSingel. Tijdens de derde editie van BOTANIK organiseert men er voor het eerst een commons assembly, een soort Staten-generaal waar initiatiefrijke Antwerpenaren verzamelen. Burgers, ondernemers, ambtenaren, politici, activisten, studenten… wisselen tijdens deze dag ideeën uit en smeden plannen om Antwerpen structureel te vergroenen.

Programma en info vind je hier. Inschrijven kan via deze link.

Ik zal er zijn, misschien tot dan?