Tulpen plukken in Antwerpen

Heb jij ook zo last van winterblues? Ik vind die winterse dagen na nieuwjaar altijd een kwelling. De dagen worden misschien wat langer, maar eigenlijk merk je er nog niet veel van. Het is vooral heel nat en koud en de lente lijkt nog zo ver weg.

officiele-start-tulpenpluk_100_1000x0

Goede timing dus van Groen van bij ons om morgen de tweede editie van de Tulpenpluk te organiseren! Net als vorig jaar kan je morgen vanaf 13u kiezen uit 100.000 tulpen (met bol) op het Astridplein in Antwerpen (voor het centraal station).

Vorig jaar mocht je 15 tulpen gratis meenemen. Ze fleurden een tijdje ons huis op, heerlijk!

Advertenties

Maak je dak klimaatrobuust

Door klimaatverandering kunnen we in onze regionen steeds vaker zware wolkbreuken verwachten, afgewisseld met langere droogteperiodes. In de steden zorgt de hevige regenval al snel voor overstromingen, omdat de riolering het water niet allemaal tegelijk kan afvoeren en omdat steden veel meer verhard zijn dan het platteland (en het water dus niet opgenomen kan worden door de grond).

PAKT, een dakboerderij in Antwerpen

Ik berichtte al over een ‘slim dak’ dat een puzzelstukje van de oplossing wil zijn. Maar er zijn nog manieren om via het dak je aan te passen aan de klimaatverandering. Belangrijk is dat je nadenkt over hemelwaterbeheer, hittebestrijding en biodiversiteit.

Stad Antwerpen lanceert daarom een oproep. 4 daken van minstens 100m² krijgen ondersteuning – zowel qua expertise als financieel – om binnen 2 jaar klimaatrobuust te worden.

Een moestuin en zithoek op het dak, ergens in Antwerpen.

De klimaatrobuuste maatregelen mag je combineren met andere dakfuncties, zoals recreatie, energieopwekking, natuur of regenwaterbeheer. Zo kan er geëxperimenteerd worden met:

  • innoverende combinaties van groen- en energiedaken
  • het inrichten van natuurlijke habitats
  • nieuwe technieken zoals zonneluifels die energie opwekken
  • wateropvang op het dak voor bewatering van de daktuin, groene schaduwelementen en windschermen

Zo jammer dat ons plat dak te klein is om mee te doen! Je mag je trouwens wel samen met buren opgeven, op voorwaarde dat de daken met elkaar in verbinding  staan. Inspiratie nodig?

Klik voor de oproep en het inschrijvingsformulier.

De leukste parken in Antwerpen

Mannekes, het wordt tropisch dit weekend. In Antwerpen zouden de temperaturen naar 29°C stijgen. Ga je, net als wij, niet naar zee? Dan kan ik je misschien plezier doen met een overzicht van de leukste parken in onze stad.

Het grootste

OLT

Zalige zomeravonden in het openluchttheater (c) Francois

Met een oppervlakte van 132 ha is het Rivierenhof veruit het grootste park in de stad. Er is van alles te doen en te zien: een kinderboerderij, een verkeerstuin, speeltuinen, sportvelden, wandel-, loop- en fietspaden… Je kan iets drinken op het terras van het kasteel, met zicht op een grote vijver of door een van de zes collectietuinen struinen.

In de zomer zijn de concerten in het Openluchttheater (OLT) een aanrader. Tip: op vrijdag mag je gratis binnen!

Het lekkerste

Ook in Park Den Brandt staat een kasteel. Maar de echte attractie van dit park vind ik de pluktuin. De pluktuin is het hele jaar door toegankelijk voor het publiek en is open van zonsopgang tot zonsondergang. De beste periode voor een bezoek is tussen juli en september wanneer je er volop kersen, appels en pruimen kan plukken.

Het cultureelste

Het Zotte Geweld van Rik Wouters

Het Middelheimpark is eigenlijk een openluchtmuseum. De gratis beeldentuin is elke dag open, behalve maandag. Je vindt er meer dan 400 beeldhouwwerken van 1900 tot nu, onder andere van Rodin, Permeke, Ai Weiwei en Panamarenko. Mijn persoonlijke favoriet blijft toch het immer vrolijke ‘Zotte geweld’ van Rik Wouters.

Het natste

De trekpleister van het Boekenbergpark is zonder twijfel de ecologische zwemvijver. Planten zuiveren het water zodat er geen chemicaliën nodig zijn in het 73m lange bad. Er is ook een klein speelbad met een diepte van 50cm en een grote ligweide.

Op zonnige weekend- en vakantiedagen kan het er wel erg druk zijn. Dan mogen er elk kwartier 150 zwemmers het water. Na 15 minuten moet iedereen eruit en is het de beurt aan de volgende groep. Zwemmen is er gratis, maar neem wel 2 euro mee voor de lockers.

Het natuurlijkste

De landschap in de Hobokense Polder is heel afwisselend.

Is het een park of een bos? De Hobokense Polder is in ieder geval het grootste natuurgebied in Antwerpen. Meer dan 500 verschillende planten en 360 verschillende paddenstoelen vinden hier hun thuis. In de late lente stelen orchideeën de show en tussen het gras kan je de bos- en de bijenorchis ontdekken. Of je komt tijdens je wandeling misschien wel enkele gallowayrunderen of konikpaarden tegen.

Toch blijft Park Spoor Noord met stip op 1 mijn persoonlijke favoriet. Het heeft alles wat een park voor mij moet hebben: speeltuinen voor grote en kleine kinderen, wandel- en fietspaden, picknickweides… En vooral: het ligt praktisch voor mijn deur!

In de lente en zomer vind je me op warme dagen samen met mijn zoontje in of rond de fonteinen of een ijsje etend op het terras van de zomerbar. Sportievere parkgangers halen hun hartje op in het skatepark of op een van de sportweides.

Ook leuk zijn het Hof van Leysen (klein maar fijn), Mastvest (met zijn prachtige bruggen uit 1930) en Te Boelaerpark (plezante nieuwe speeltuin met waterhoekje).

Of je nu verkoeling zoekt onder de bomen, in het water of juist gaat zonnekloppen in het gras, ik hoop dat je je amuseert!

Heb jij een favoriet park in Antwerpen?

Groene barok op het plein

Op het De Coninckplein verrijst een indrukwekkende houten constructie. Is het een plek om muziek te maken? Kan je er koken? Mag je er spelen? Ja, ja en ja, antwoordt Santi, een van de drijvende krachten achter het Spaanse kunstenaarscollectief Recetas Urbanas, op de vragen die hij van buurtbewoners krijgt.

Santi aan het werk

Nauwelijks drie weken geleden streek het kunstenaarscollectief neer in Antwerpen Noord. Op vraag van het Middelheimmuseum en de Antwerpse groendienst bouwen ze er een sculptuur ter ere van het Barokjaar. Volgens barokke traditie werkt Recetas Urbanas met triomfbogen om de stad mooier te maken. Op vraag van de Groendienst krijgen de zelfgemaakte plantenbakken een hoofdrol in het ontwerp.

De bloembakken moet uiteindelijk op het dak komen.

Recetas Urbanas bestaat uit een architect-activisten of activistische architecten die graag met het concept ‘publieke ruimte’ spelen. Als je eens 25 minuten tijd hebt, raad ik je deze reportage aan. Daarna kan je, zoals ik vandaag, naar het De Coninckplein om een beetje starstruck kennis te maken met Santi en de rest van het team.

Santi (rechts) legt uit hoe ze te werk gaan.

Met een guitig lachje legde Santi uit dat het ontwerp tijdens het bouwen regelmatig veranderd doordat er nieuwe ideeën bovenkomen en omstandigheden wisselen. ‘Het proces is prachtig, het eindresultaat lelijk’, aldus Santi. ‘Maar iedereen heeft wel een lelijke vriend waarmee je veel plezier kan maken.’

Onder ons: als dit een lelijke vriend is, ben ik benieuwd naar zijn knappe vrienden.

In het huidige plan zullen de bogen twee zijden van het plein omzomen. Plantenbakken met onder andere afrikaantjes, bieslook en munt worden op het dak gehesen.

Plantenbakken met kruiden en tagetes (afrikaantjes).

Begin juli moet het hele bouwwerk klaar zijn. Eind september, wanneer het project afloopt, krijgt het werk – of toch hopelijk delen ervan – een nieuwe bestemming op een schoolplein, buurtmoestuin…

Ook zin om mee te helpen? Meer info vind je op deze Facebookpagina.

Inspiratiedag voor een groener Antwerpen

Het betonnen bos Antwerpen is langzaam aan het vergroenen. Buurtbewoners starten samentuinen op, zoals die op het Zuster-der-Armenplein of in het Blindenhof. Scholen breken de speelplaats open en maken er een natuurlijke speelplek van met klimbomen en sneukelstruiken. Men tuiniert op daken, langs gevels en op pleinen.

blindentuin2

De Blindentuin in het Park van Leysen in Berchem

Op 5 mei verzamelen Antwerpenaren die van hun stad een echte Tuinstad willen maken in de internationale kunstencampus deSingel. Tijdens de derde editie van BOTANIK organiseert men er voor het eerst een commons assembly, een soort Staten-generaal waar initiatiefrijke Antwerpenaren verzamelen. Burgers, ondernemers, ambtenaren, politici, activisten, studenten… wisselen tijdens deze dag ideeën uit en smeden plannen om Antwerpen structureel te vergroenen.

Programma en info vind je hier. Inschrijven kan via deze link.

Ik zal er zijn, misschien tot dan?

Tulpen plukken in Antwerpen

Ten huize Groentje tellen we af naar de eerste bollen in bloei. Hopelijk doen onze krokussen het dit jaar weer even goed als vorig jaar. Op de camassia’s (prairielelies) die ik op het einde van de zomer kocht, moet ik in ieder geval niet rekenen. Zeker omdat ik het zakje mét bollen onlangs nog tussen mijn tuiniersspullen vond…

Mama-met-kind-in-Pluktuin

(c) Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing

Maar de eerste bollen dit jaar zullen voor de verandering eens tulpen zijn! Morgen kan je namelijk gratis 15 tulpen (met bol) ‘plukken’ op het Astridplein in Antwerpen. Cadeautje van het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) dat morgen de allereerste nationale Tulpendag organiseert. Daarvoor halen ze 100.000 tulpen naar de Antwerpse stationsbuurt.

Ik ga er morgen zeker naartoe, al was het maar om me te vergapen aan de tulpenzee. En om hopelijk met 15 kleurige planten naar huis te gaan.

Praktisch: Tulpenpluk op zaterdag 20 januari op het Astridplein (aan het Centraal station) in Antwerpen. Het evenement start om 13u.

Noten plukken op de begraafplaats

Peren, appelen en noten plukken tussen de grafzerken. Niet de meest voor de handliggende plek, maar in het Antwerpse Sint-Fredegandus begraafpark kan en mag je voor eigen gebruik komen plukken. Wel met respect voor de graven en bomen, benadrukt Mark, de man die me rondleidt op de begraafplaats tijdens Open Monumentendag.

Notenbomen tussen de zerken.

Het kerkhof is de oudste, nog bestaande, Antwerpse begraafplaats. Ondertussen wordt er hier niet meer begraven. Het oude gedeelte is geklasseerd, terwijl het overige gedeelte eind jaren negentig omgevormd werd tot park door architect Chris Vermander. Die hield rekening met het karakter en de geschiedenis van de plek.

Mijn gids werkte meer dan 20 jaar op de begraafplaats en is meer dan 30 vrijwilliger bij de heemkundige kring. Een wandelende encyclopedie!

“Ooit stonden er rondom de kerk een paar notenbomen waarvan de opbrengst verdeeld werd onder de armen”, vertelt mijn gids. “We vroegen aan de architect om dit in zijn ontwerp op te nemen.” De architect nam het advies ter harte en uiteindelijk werden er meer dan 100 notenbomen gepland tussen de zerken en langs de paden.

Het laten verwilderen van de planten is een bewuste keuze.

In een uithoek van de begraafplaats kregen oude peren- en appelrassen een plek. Door het slechte weer de afgelopen maanden viel de oogst dit jaar flink tegen. De notenbomen daarentegen hangen vol vruchten.

De jonge fruitbomen dragen dit jaar amper vruchten.

Ook in de rest van het begraafpark lijkt de natuur de overhand te nemen. Klimop overwoekert de graven en vlinderstruiken groeien vrolijk tussen de gebarsten zerken. “Soms halen we de klimop weg, maar eigenlijk is het beter dat we de plant laten groeien”, vertelt Mark. “De plant houdt de vervallen zerken goed samen. Zodra we de stengels weghalen, durven de stenen wel eens uit elkaar vallen.”

Sommige graven zijn in heel slechte staat

De wilde bloemen en vlinderstruiken snoeit men pas na de bloei terug, zodat de bijen en vlinders ervan kunnen genieten. Er leven niet alleen insecten, maar ook grotere dieren zoals egels. Er werd zelfs een mossoort ontdekt dat vooral in de Ardennen groeit en verder niet voorkomt in Vlaanderen.

Wuivende halmen tussen de grafzerken.

Of hoe kerkhoven in de stad een zegen kunnen zijn voor de lokale biodiversiteit!

Tuinstraten: het resultaat

Wat vliegt de tijd! In maart lanceerde Antwerpen aan’t Woord een eerste oproep, op 15 september zit het tuinstratenproject er alweer op. Het was dus dringend tijd om een kijkje te nemen bij de drie deelnemende straten.

Elke straat heeft zo zijn eigen karakter. De Pretstraat ligt in de natiebuurt, vlakbij Park Spoor Noord. Brede kasseibanen en oude pakhuizen typeren de omgeving.

De Pretstraat

De tuinstraat daar is een plek geworden om te vertoeven: er zijn een bar, banken en groene hoekjes die vooral gezellig zijn. Eetbaar moet al dat groen niet per se zijn, al staat er hier en daar wel een bak met groenten en kruiden.

De Pieter Génardstraat is een zijstraat van een drukke winkelstraat op het Kiel, in het zuiden van de stad. De straat ligt in de schaduw van het voetbalstadion van ‘den Beerschot’.

20170822_102226

Wie alleen maar witte en paarse bloemen verwacht, komt bedrogen uit. Gelukkig is er toch een buur die de clubvlag uithangt. Indrukwekkend is de houten constructie in de straat. Is het een zithoek? Of een speelplek? Het ziet er in ieder geval uitnodigend uit. Ook leuk is het blotevoetenpad. Net als in De Pretstraat is er een petanquebaan en banken om buiten te zitten. Wel iets meer moestuinhoeken, was mijn eerste indruk.

Tot slot is er de tuinstraat in de Nottebohmstraat. De straat ligt in het hippe Zuid en komt uit op de Dageraadplaats, een plein met het hoogste gehalte aan bakfietsouders in de stad (al is het ondertussen een nek-aan-nekrace met het Krugerplein denk ik). Bakfietsers weten waar de leukste speelplekken zijn én je lekker kan eten trouwens.

20170822_111333.jpg

Een originele tuinstraat bouwen is misschien wat minder aan hen besteed. Ik moest Google erbij halen om de straat te vinden. Ondanks dat het een doodlopende straat is, was er van een tuin weinig te merken. Twee bloembakken en een groene fietsenstallingen, dat was het. En misschien ook nog twee boomspiegels, al zou het kunnen dat die er voor het project er ook al zo uitzagen. Misschien hebben de bewoners er minder nood aan? Hun buren kunnen ze al op de Dageraadplaats ontmoeten en de buurt heeft best veel goedverzorgde groene gevels.

Bij de twee andere straten was de transformatie iets spectaculairder, maar ik hoop dat de deelnemers in de drie straten veel bijgeleerd hebben en vooral dat ze de smaak te pakken hebben gekregen!

500 jaar Dodoens

Hip hip hoera! Vandaag is het exact vijf eeuwen geleden dat Rembert Dodoens (1517-1585) werd geboren. Ter ere van zijn 500ste verjaardag zet het museum Plantin-Moretus in Antwerpen zijn activiteiten dit jaar in het teken van Dodoens.

Afgelopen zaterdag tijdens de Open Tuindagen volgde ik er een rondleiding in de binnentuin van het museum en drukte ik een zonnebloem uit Dodoens Cruydeboeck op een van de persen van het drukkerijmuseum. (Gemist? Geen nood, een herkansing volgt tijdens Museumnacht op 5 augustus.)

Onze gids vertelde heel enthousiast over de plantenkennis in de Renaissance.

Dodoens was lange tijd de stadsgeneesheer van Mechelen en schreef het Cruydeboeck waarin meer dan 1.000 inheemse planten beschreven staan met illustraties, namen en werking. Heel bijzonder voor die tijd was ook dat het boek in het Nederlands (Neerduytsch) geschreven was en niet in het Latijn. Dodoens vond het heel belangrijk dat zo veel mogelijk mensen een goede kennis van kruiden hadden.

De binnentuin van museum Plantin-Moretus, een Antwerps pareltje

Het Cruydeboeck was meer dan twee eeuwen lang het meest gebruikte handboek over kruiden in West-Europa. Zijn naslagwerk was in de tijd na de bijbel het meest vertaalde boek, dat wil al wat zeggen… Dodoens was de eerste die afweek van een alfabetische opsomming en de planten opdeelde in groepen.

Om zijn verjaardag te vieren, kan je een bezoek brengen aan een dodoenstuin in bijvoorbeeld Schilde of in Mechelen. In Mechelen zijn er het hele jaar door activiteiten, bijvoorbeeld begeleide wandelingen in de Dodoenstuin en cursussen botanisch tekenen. (Klik hier voor het volledige overzicht) 

Bewaren

De Mosfabriek tegen fijn stof

Van mos is het geweten dat de plant goed is om het fijn stof uit de lucht te halen. Maar welke mossoort het efficiëntste werkt en hoe je die het beste kweekt, daar is veel minder informatie over te vinden.

Mosman Joachim doet sinds november vorig jaar onderzoek naar de beste kweekmethodes van mos. Universiteit Antwerpen heeft interesse getoond om dit najaar samen te werken rond een onderzoeksproject over de impact van mos op de luchtkwaliteit in de stad.

Mosman Joachim in De Mosfabriek

Twee jaar geleden raakte hij in de ban van mos na een workshop Moslandschappen bij NADA. In het begin trok hij met een plamuurmesje door de straten om mos weg te schrapen voor zijn moswerken. Ondertussen is zijn project uitgebreid met een heuse kwekerij.

Een van Joachims moswerken.

Tijdens zoektochten op industrie- en privé terreinen verzamelde hij, met toestemming van de eigenaar, al 40 soorten mos. Slechts een begin, want er zijn meer dan 670 soorten mos in België alleen al. “Het is een uitdaging om aan 150 mossoorten te komen.” Joachim wil een levende moscatalogus opzetten die mensen kunnen bezoeken.

Haarmos, een van de vele mossoorten in de kwekerij.

Maar Joachim wil niet alleen mos verzamelen. Hij is vooral bezig met onderzoek naar de beste kweekmethodes. Een proces met vallen en opstaan. “Ik heb ondertussen geleerd dat je het irrigatiesysteem moet automatiseren”, zegt hij. “Om goed te groeien, moet mos altijd vochtig zijn en uit direct zonlicht blijven.”

En een kweekplek waar vogels niet binnen kunnen, is ook geen overbodige luxe. De kwekerij is gevestigd in een van de serres van een voormalige sierkwekerij die al bijna 20 jaar leegstond. Merels vinden nu gemakkelijk de weg langs de kapotte ramen. “Ze hebben ondertussen 40 van mijn 50 moswerken vernield”, zegt Joachim.

In de oude serre groeit zelfs een boom…

Hoog tijd dus voor een nieuwe plek. Daarom startte Joachim met een crowdfundingcampagne. Met de opbrengst wil hij een schaduwtunnel en kweektafel aankopen. De schaduwtunnel houdt het zonlicht en de merels buiten en de regen binnen.

Je kan Joachims project een duwtje in de rug geven via een gift op rekeningnummer BE86 7360 3621 8450. Schrijf in de mededeling je naam en familienaam en stuur een mail naar Mosfabriek@gmail.com.

In ruil krijg je:

  • 0,5 euro: high five
  • 15 euro: lidkaart, vrije toegang kwekerijen
  • 25 euro: epoxy kubus met mosplantje in
  • 50 euro: een starterspakket waar je een kokedama mee kan maken
  • 75 euro: een workshopplaats in je provincie
  • 100 euro: een moswerk van Joachim

Mijn centjes zijn onderweg!