Noten plukken op de begraafplaats

Peren, appelen en noten plukken tussen de grafzerken. Niet de meest voor de handliggende plek, maar in het Antwerpse Sint-Fredegandus begraafpark kan en mag je voor eigen gebruik komen plukken. Wel met respect voor de graven en bomen, benadrukt Mark, de man die me rondleidt op de begraafplaats tijdens Open Monumentendag.

Notenbomen tussen de zerken.

Het kerkhof is de oudste, nog bestaande, Antwerpse begraafplaats. Ondertussen wordt er hier niet meer begraven. Het oude gedeelte is geklasseerd, terwijl het overige gedeelte eind jaren negentig omgevormd werd tot park door architect Chris Vermander. Die hield rekening met het karakter en de geschiedenis van de plek.

Mijn gids werkte meer dan 20 jaar op de begraafplaats en is meer dan 30 vrijwilliger bij de heemkundige kring. Een wandelende encyclopedie!

“Ooit stonden er rondom de kerk een paar notenbomen waarvan de opbrengst verdeeld werd onder de armen”, vertelt mijn gids. “We vroegen aan de architect om dit in zijn ontwerp op te nemen.” De architect nam het advies ter harte en uiteindelijk werden er meer dan 100 notenbomen gepland tussen de zerken en langs de paden.

Het laten verwilderen van de planten is een bewuste keuze.

In een uithoek van de begraafplaats kregen oude peren- en appelrassen een plek. Door het slechte weer de afgelopen maanden viel de oogst dit jaar flink tegen. De notenbomen daarentegen hangen vol vruchten.

De jonge fruitbomen dragen dit jaar amper vruchten.

Ook in de rest van het begraafpark lijkt de natuur de overhand te nemen. Klimop overwoekert de graven en vlinderstruiken groeien vrolijk tussen de gebarsten zerken. “Soms halen we de klimop weg, maar eigenlijk is het beter dat we de plant laten groeien”, vertelt Mark. “De plant houdt de vervallen zerken goed samen. Zodra we de stengels weghalen, durven de stenen wel eens uit elkaar vallen.”

Sommige graven zijn in heel slechte staat

De wilde bloemen en vlinderstruiken snoeit men pas na de bloei terug, zodat de bijen en vlinders ervan kunnen genieten. Er leven niet alleen insecten, maar ook grotere dieren zoals egels. Er werd zelfs een mossoort ontdekt dat vooral in de Ardennen groeit en verder niet voorkomt in Vlaanderen.

Wuivende halmen tussen de grafzerken.

Of hoe kerkhoven in de stad een zegen kunnen zijn voor de lokale biodiversiteit!

Advertenties

Zaaigedicht: een update

De letters van Maarten Ingels’ zaaigedicht zijn nu duidelijk leesbaar. Ik vraag me af of mensen de plantjes binnenkort durven oogsten.

begijnhof5

Het zaaigedicht dat je in de Antwerpse zadenbibliotheken kon afhalen, is vandaag geplant. Over een week komen de eerste zaailingen boven. Ben benieuwd…

zaaigedicht2

Geniet nog van je tuin met dit mooie weer, dan doe ik hetzelfde!

Zaaigedicht

Maarten Inghels, sinds begin dit jaar de nieuwe stadsdichter van Antwerpen, brengt een beetje poëzie naar het park. Ter ere van de lente schreef hij een gedicht en een van de versregels (Wanneer wij zomer zaaien in elkaar) is sinds deze week te zien in 4 Antwerpse parken:

  • Middelheimmuseum (Middelheimlaan 61, 2020 Antwerpen)
  • Den Botaniek (Leopoldstraat 24, 2000 Antwerpen)
  • Het Begijnhof (Rodestraat 39, 2000 Antwerpen)
  • Kunstencampus deSingel (Desguinlei 25, 2018 Antwerpen)

De dichtregel werd gezaaid met rucola, radijs, tuinkers. Ik ging vandaag eens kijken in het Begijnhof, een parkje op loopafstand van ons huis, maar waar ik eigenlijk nog nooit geweest ben. Twee vliegen in een klap dus!

Ik denk dat we hier in een begijnhof zijn...

Ik denk dat we hier in een begijnhof zijn…

Het Begijnhof ligt midden in de studentenbuurt. Achter de grote poort vind je plots een heerlijk rustige plek, waar de vogeltjes fluiten. Op het binnenplein van het Begijnhof ligt een parkje.

Een parkje tussen de typische huisjes die je in elk begijnhof vindt.

Een parkje tussen de typische huisjes die je in elk begijnhof vindt.

Ik dacht even dat ik voor niets gekomen was, omdat de eerste poort die ik probeerde op slot was. Na een rondje om het park vond ik uiteindelijk toch nog een poort zonder slot. De aanhouder wint!

De versregel wordt beschermd tegen katten en vogels.

De versregel wordt beschermd tegen katten en vogels.

Van de versregel is nog niet veel te lezen, daarvoor is het wachten op de eerste zaailingen. Het parkje is me wel goed bevallen en een ideale bestemming voor een wandeling met de kinderwagen.

Er hangen prachtige bloesems in de bomen van het bescheiden park.

Je vindt er nu prachtige bloesems.

Vanaf vandaag zou je ook in de Antwerpse zadenbibs het gedicht op groeipapier kunnen ophalen:

  • EcoHuis Antwerpen, Turnhoutsebaan 139, 2140 Borgerhout
  • Bibliotheek De Poort, Willem Van Laarstraat 15-17, 2600 Berchem
  • De Vertellerij, Turkooisstraat 18, 2600 Berchem
  • Bibliotheek Driehoek, Driehoekstraat 43, 2180 Ekeren
  • Bibliotheek Bist, Bist 1, 2610 Wilrijk

Deze voormiddag was het helaas nog niet aangekomen in het Ecohuis, dus ga ik morgen nog eens kijken.

Het volledige lentegedicht gaat zo:

De zon komt krols uit de fabrieken gerold
en spreekt ons met de speelnaam aan.
Huizen spuwen boeven en meisjes de straten in.

Ongeduldig trachten wij nieuwe geluiden te fluiten.

Als wij allemaal simultaan in dezelfde richting
krachtig niezen,
schuift de stad misschien een eindje op.

Nu nog een kant en een allergie kiezen want
het is uitstekend weer om een revolutie te draaien,
schrijft de krant. Blozend ontbrandt de stad

in miljoenen ontboezemingen. Woest bloed bloesemt in lichterlaaie
wanneer wij zomer zaaien in elkaar.

De jarige stad gaat uit plunderen.

De kat trippelt naar huis met een halve muis,
ontheemde vogels vallen als vorken aan,
een voorbijganger bloeit onhoorbaar uit.

Maarten Inghels
© stadsgedicht Antwerpen 2016

Ken je Maarten Inghels nog niet, dan kan ik zijn project ‘De eenzame uitvaart’ aanraden. Hij mobiliseert al een aantal jaar dichters die een persoonlijk gedicht schrijven en voordragen op de begrafenis van mensen die verder niemand meer hebben. Dat levert heel ontroerende gedichten op.

Update: Ik kon het niet laten en ben toch al een ‘zaaigedicht’ gaan halen in de bib van Berchem. Het is ongeveer zo groot als een bladwijzer en past dus prima in een bloembak. Ik ben benieuwd naar de plantjes die binnenkort tevoorschijn komen…

zaaigedicht

Op de achterkant staat het lentegedicht van Inghels

Naar de pluktuin in Antwerpen

Gratis fruit en kruiden plukken in de stad, hoe cool is dat? Dat kan dus gewoon in de pluktuin in park Den Brandt in Antwerpen.

Het park is een van mijn favoriete plekken in Antwerpen en toen we er nog in de buurt woonden, ging ik er vaak wandelen, picknicken en zelfs lopen met Evy. Toch hoorde ik pas via de blog van Plantwerpen dat er ook een pluktuin in het park verscholen ligt.

pluktuin den brandtZo’n twee weken geleden is het me eindelijk gelukt om de pluktuin te bezoeken. Dat je er nu pas een blogstukje over leest, is volledig te wijten aan onze nieuwe huisgenoot, een koddig ventje dat sinds zijn geboorte zo’n 5 weken geleden de plak zwaait in huis. Ondertussen leren we ons aanpassen aan het nieuwe leven en schrijf ik dit stukje terwijl hij aan mijn borst lurkt…

Maar goed, we hadden het over de Antwerpse pluktuin.

De tuin ligt links van het kasteel. Als je via de hoofdingang van het park binnen komt, moet je het linkse paadje volgen tot de ommuurde tuin.

De pluktuin is het hele jaar door toegankelijk voor het publiek en is open van zonsopgang tot zonsondergang. Nu is begin maart niet meteen de beste periode voor een bezoek, aangezien er buiten maartse viooltjes nog niet veel te plukken valt. De interessantste (en lekkerste) periode is vanaf juli tot september wanneer je er volop kersen, appelen en pruimen kan plukken.

De voornaamste spelregels zijn: je plukt alleen voor eigen gebruik, je kiest alleen rijp fruit uit en je beschadigt geen bomen of planten. Klinkt logisch.

pluktuin den brandtOp een groot bord in de tuin vind je een kaart van alle eetbare gewassen. Het leuke is dat geen enkele boom dezelfde is. Elke fruitboom geeft een andere variëteit. Op het bord staat een beetje meer info, bijvoorbeeld wat de oogstperiode van elk gewas is.

Naast fruitbomen groeien er ook kleinfruit zoals frambozen, bosaardbeien en stekelbessen, en kruiden zoals dragon, bieslook, wederik en grote weegbree. Ook minder voor de hand liggende fruitsoorten zoals moerbeien, mispels, kiwi’s en vijgen kan je hier vinden.

Ik plan in ieder geval nog een paar bezoekjes deze zomer. Is er bij jou in de buurt een plek waar je kan gratis fruit kan plukken?

Tuin in de stad Parijs

Ook in Parijs is het lente. De stad kleurt geraniumrood en klimopgroen, comme c’est joli! Ik deel graag een paar groene foto’s van mijn blitzbezoek aan de Lichtstad…

De indrukwekkende geveltuin van musée du quai Branly

De indrukwekkende geveltuin van musée du quai Branly

Mocht je van plan zijn om binnenkort een selfie te gaan nemen aan de Eiffeltoren, raad ik je aan om daarna even de hoek om te lopen naar het musée du quai Branly. Dit etnografische museum heeft niet alleen een gigantische (18.000m²!) – en dankzij enorme glazen wanden – verrassend stille tuin, ook de geveltuin is absoluut de moeite.

Een muur van 200 meter lang en 12 meter hoog (volgens Wikipedia) is bedekt met planten, zoals hosta’s, campanula en varens.

Musée du quai Branly

Musée du quai Branly

Een andere tip is de Promenade Plantée, soms ook Coulée Verte genoemd. Dit is een verhoogd park dat aangelegd werd in 1994 op een verlaten negentiende-eeuws spoorwegviaduct. Parijs was daarmee de eerste stad die een verhoogde spoorweg omvormde tot park.

La Promenade Plantée

La Promenade Plantée

Een deel van het traject loopt ongeveer ter hoogte van de derde verdieping doorheen het 12e arrondissement. Er is ook een lager gelegen gedeelte dat tussen huizenblokken klieft.

La promenade plantée

La promenade plantée

Het park loopt nu van de Bastille Opera tot aan de oostgrens en is net geen 5 kilometer lang. Zeker op een zonnige lentedag is dit een fijne wandeling voor veel Parijzenaars en toeristen.

Rozen in la Promenade Plantée

Rozen in la Promenade Plantée

Bordje bij een geveltuin van een restaurant.

Hier tuiniert men!