Noten plukken op de begraafplaats

Peren, appelen en noten plukken tussen de grafzerken. Niet de meest voor de handliggende plek, maar in het Antwerpse Sint-Fredegandus begraafpark kan en mag je voor eigen gebruik komen plukken. Wel met respect voor de graven en bomen, benadrukt Mark, de man die me rondleidt op de begraafplaats tijdens Open Monumentendag.

Notenbomen tussen de zerken.

Het kerkhof is de oudste, nog bestaande, Antwerpse begraafplaats. Ondertussen wordt er hier niet meer begraven. Het oude gedeelte is geklasseerd, terwijl het overige gedeelte eind jaren negentig omgevormd werd tot park door architect Chris Vermander. Die hield rekening met het karakter en de geschiedenis van de plek.

Mijn gids werkte meer dan 20 jaar op de begraafplaats en is meer dan 30 vrijwilliger bij de heemkundige kring. Een wandelende encyclopedie!

“Ooit stonden er rondom de kerk een paar notenbomen waarvan de opbrengst verdeeld werd onder de armen”, vertelt mijn gids. “We vroegen aan de architect om dit in zijn ontwerp op te nemen.” De architect nam het advies ter harte en uiteindelijk werden er meer dan 100 notenbomen gepland tussen de zerken en langs de paden.

Het laten verwilderen van de planten is een bewuste keuze.

In een uithoek van de begraafplaats kregen oude peren- en appelrassen een plek. Door het slechte weer de afgelopen maanden viel de oogst dit jaar flink tegen. De notenbomen daarentegen hangen vol vruchten.

De jonge fruitbomen dragen dit jaar amper vruchten.

Ook in de rest van het begraafpark lijkt de natuur de overhand te nemen. Klimop overwoekert de graven en vlinderstruiken groeien vrolijk tussen de gebarsten zerken. “Soms halen we de klimop weg, maar eigenlijk is het beter dat we de plant laten groeien”, vertelt Mark. “De plant houdt de vervallen zerken goed samen. Zodra we de stengels weghalen, durven de stenen wel eens uit elkaar vallen.”

Sommige graven zijn in heel slechte staat

De wilde bloemen en vlinderstruiken snoeit men pas na de bloei terug, zodat de bijen en vlinders ervan kunnen genieten. Er leven niet alleen insecten, maar ook grotere dieren zoals egels. Er werd zelfs een mossoort ontdekt dat vooral in de Ardennen groeit en verder niet voorkomt in Vlaanderen.

Wuivende halmen tussen de grafzerken.

Of hoe kerkhoven in de stad een zegen kunnen zijn voor de lokale biodiversiteit!

Advertenties

Een plukroute in Tilburg

Vorig jaar had ik een aardbeienplantje in onze geveltuin staan. Net wanneer er weer een dikke aardbei rijp was, verdween deze mysterieus. Niet dat ik het erg vond. Ik zou het juist leuk vinden als meer buren eetbare planten in hun bloempotten of geveltuin zouden zetten, om te delen met de buurt. Een beetje zoals in het Britse Todmorden waar een volledig dorp eetbaar is gemaakt. Want geef toe, hoe cool is dit:

De initiatiefnemers van De Plukroute zien het nog grootser en willen heel Nederland eetbaar maken. Dat doe je uiteraard stap voor stap en daarom hebben ze een plukroute opgestart in Tilburg. Een tijdje geleden ging ik er eens een kijkje nemen.

plukroute3

De plukroute ligt in de Tilburgse wijk Stokhasselt. Ik had verwacht dat het een route zou zijn langs eetbare plantsoenen in de wijk, maar eigenlijk bevinden de eetbare struiken, kruiden en bomen zich allemaal op het grasveld naast een groot appartementsgebouw. De route (eerder een paadje over het grasveld) loopt onder andere langs de kruidentuin, de bessenhaag, het eetbaar speelbos, de boomgaard en de vlindertuin.

Het eetbaar speelbos(je) moet nog wat groeien.

Het eetbaar speelbos(je) moet nog wat groeien.

Omdat de route nog maar sinds april 2015 bestaat, zijn de fruitbomen nog niet zo groot. Ook het eetbaar speelbos heeft nog een paar jaar nodig om uit te groeien tot een volwaardig bos(je). Het viel me wel op dat alles netjes onderhouden is.

Een kersentipi: hoe schattig is dat!

Een kersentipi: hoe schattig is dat!

Op de website van de plukroute vind je trouwens een kaart van alle eetbare gewassen, met telkens een receptidee. Handig, want ik zou niet zo gauw weten wat ik met een schijnaugurk of met de uiensoepboom moet doen.

Bloemenweide met daarachter de buurtmoestuin.

Bloemenweide met daarachter de buurtmoestuin.

Het bezoek zette me wel aan het dromen over een eetbaar Antwerpen…Van mij mag het zelfs wat meer op z’n Todmordens zijn.

Naar de pluktuin in Antwerpen

Gratis fruit en kruiden plukken in de stad, hoe cool is dat? Dat kan dus gewoon in de pluktuin in park Den Brandt in Antwerpen.

Het park is een van mijn favoriete plekken in Antwerpen en toen we er nog in de buurt woonden, ging ik er vaak wandelen, picknicken en zelfs lopen met Evy. Toch hoorde ik pas via de blog van Plantwerpen dat er ook een pluktuin in het park verscholen ligt.

pluktuin den brandtZo’n twee weken geleden is het me eindelijk gelukt om de pluktuin te bezoeken. Dat je er nu pas een blogstukje over leest, is volledig te wijten aan onze nieuwe huisgenoot, een koddig ventje dat sinds zijn geboorte zo’n 5 weken geleden de plak zwaait in huis. Ondertussen leren we ons aanpassen aan het nieuwe leven en schrijf ik dit stukje terwijl hij aan mijn borst lurkt…

Maar goed, we hadden het over de Antwerpse pluktuin.

De tuin ligt links van het kasteel. Als je via de hoofdingang van het park binnen komt, moet je het linkse paadje volgen tot de ommuurde tuin.

De pluktuin is het hele jaar door toegankelijk voor het publiek en is open van zonsopgang tot zonsondergang. Nu is begin maart niet meteen de beste periode voor een bezoek, aangezien er buiten maartse viooltjes nog niet veel te plukken valt. De interessantste (en lekkerste) periode is vanaf juli tot september wanneer je er volop kersen, appelen en pruimen kan plukken.

De voornaamste spelregels zijn: je plukt alleen voor eigen gebruik, je kiest alleen rijp fruit uit en je beschadigt geen bomen of planten. Klinkt logisch.

pluktuin den brandtOp een groot bord in de tuin vind je een kaart van alle eetbare gewassen. Het leuke is dat geen enkele boom dezelfde is. Elke fruitboom geeft een andere variëteit. Op het bord staat een beetje meer info, bijvoorbeeld wat de oogstperiode van elk gewas is.

Naast fruitbomen groeien er ook kleinfruit zoals frambozen, bosaardbeien en stekelbessen, en kruiden zoals dragon, bieslook, wederik en grote weegbree. Ook minder voor de hand liggende fruitsoorten zoals moerbeien, mispels, kiwi’s en vijgen kan je hier vinden.

Ik plan in ieder geval nog een paar bezoekjes deze zomer. Is er bij jou in de buurt een plek waar je kan gratis fruit kan plukken?